ImpakuImpaku

Kung Fu

功夫

Zbiorcza nazwa setek chińskich tradycji bojowych. Nie ma założyciela: Bodhidharma to legenda rozpowszechniona dopiero od XX wieku.

Podstawowe informacje

Kraj pochodzeniaChiny
RegionAzja
Główny naciskMieszane
Poziom kontaktuPełny kontakt
System stopniSzarfy

Charakter i pochodzenie

StatusŻywa, zorganizowana
Typ liniiTradycyjna
Epoka powstaniaStarożytność

Trening

StrójStrój tradycyjny
SparingLekki kontakt
Rola broniBroń w centrum
Rola formFormy w centrum
Typowa częstotliwość2 × tygodniowo
Pierwszy stopień po6 miesiącach

Dla kogo

Typowy wiek od6 lat
Programy dla dzieciGrupy dziecięce powszechnie
Odpowiednie dla seniorówOdpowiednie z modyfikacjami
Wymagania fizyczne3/5
Ryzyko kontuzji2/5
Krzywa nauki4/5
Wartość dla samoobrony3/5
Wartość dla kondycji4/5

Organizacja i zawody

System stopniSzarfy
Format zawodówMieszane
Kategorie wagoweTak
Status olimpijskiNieolimpijska
Federacja światowaInternational Wushu Federation (IWUF)
Szacowana liczba ćwiczącychPonad 10 mln

Z czego składa się styl

Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.

Uderzenia rękamiKluczowe
KopnięciaZnaczące
Rzuty i obaleniaZnaczące
Walka w parterzeMarginalne
Dźwignie i unieruchomieniaZnaczące
BrońKluczowe

Katalogi i bazy dla Kung Fu

📜 Tradycyjne katy i formy66 pozycji · w 81 stylach
⚔️ Tradycyjna broń36 pozycji · w 81 stylach
👊 Baza technik543 pozycji · w 81 stylach
📖 Słownik pojęć59 pozycji · w 81 stylach
👥 Osobistości i mistrzowie129 pozycji · w 81 stylach
🎬 Filmy z tą sztuką20 pozycji · w 81 stylach

O sztuce walki Kung Fu

Kung-fu, po chińsku także wushu, nie jest jednym stylem, lecz zbiorczą nazwą setek chińskich tradycji bojowych. Nie ma zatem założyciela — i trzeba to powiedzieć od razu, bo najczęstsza odpowiedź na to pytanie jest legendą. Według niej indyjski mnich Bodhidharma przybył około roku 500 do klasztoru Shaolin i nauczył mnichów walczyć. Dowody temu przeczą. Żaden z shaolińskich tekstów bojowych spisanych przed XIX wiekiem nie wymienia Bodhidharmy ani nie przypisuje mu powstania sztuk walki. Przypisanie opiera się na tekście Yijin Jing, którego autorstwo zakwestionowali historycy Tang Hao, Xu Zhen i Matsuda Ryuchi: powstał w 1624 roku, a najstarszy zachowany odpis pochodzi z 1827, czyli mniej więcej tysiąc lat po Bodhidharmie. Legenda rozpowszechniła się dopiero po odcinkowym wydaniu powieści Podróże Lao Ts'ana w latach 1904–1907. Udokumentowana historia wygląda inaczej. Podczas rządowych rewizji w klasztorach Chang'anu w 446 roku znaleziono skrytki z bronią — pół wieku przed założeniem Shaolinu w 497. A dwaj pierwsi mnisi shaolińscy, Huiguang i Sengchou, byli doświadczonymi wojownikami jeszcze przed przybyciem Bodhidharmy. Pojęcie kung-fu obejmuje wszystko, od stylów zewnętrznych opartych na sile i szybkości po wewnętrzne, pracujące z oddechem i strukturą ciała. Samo słowo kung-fu nie oznaczało pierwotnie sztuki walki, lecz umiejętność zdobytą wytrwałą pracą.

Style i odmiany

Taijiquan太極拳

Chińska sztuka wewnętrzna udokumentowana od XVII wieku. Jej założycielem jest Chen Wangting; Zhang Sanfeng to legenda z XIX wieku.

Wing Chun糸東流

Południowochiński styl walki z bliska, oparty na linii środkowej i oszczędności ruchu. Udokumentowana linia zaczyna się w XIX wieku; rozsławili go Yip Man i Bruce Lee.

Shaolin Quan少林拳

Zespół stylów związanych z klasztorem Shaolin w Henanie. Tradycja bojowa jest udokumentowana od czasów dynastii Ming, gdy mnisi służyli także jako wojsko.

Baguazhang八卦掌

Wewnętrzny styl chiński oparty na chodzeniu po okręgu i technice otwartej dłoni; jego ciężar leży w unikach. Założył go Dong Haichuan w XIX wieku.

Bak Mei Kung Fu白眉拳

Południowochiński styl krótkiej, wybuchowej siły o twardym i zwartym wyrazie. Tradycja łączy go z mnichem taoistycznym; udokumentowana linia zaczyna się w XX wieku.

Hung Gar洪家拳

Jeden z pięciu wielkich stylów rodowych południowochińskiego kung-fu, znany z niskiej postawy jeźdźca. Udokumentowana linia zaczyna się w XIX wieku u rodu Wong.

Bajiquan八極拳

Północnochiński styl z Hebei, zbudowany na jednej myśli: wejść do środka. Miażdżące ciosy z bliska, uderzenie całym ciałem oraz praca łokciem i barkiem.

Xingyiquan形意拳

Wewnętrzna sztuka chińska bezpośredniego, wybuchowego ruchu, oparta na pięciu żywiołach. Tradycja wywodzi ją od Yue Feia; udokumentowana linia zaczyna się w XVII wieku.

Cailifoquan蔡李佛

Południowochiński styl założony w 1836 roku przez Chan Heunga. Łączy niskie postawy i mocne ramiona południa z długimi zamachowymi ciosami i obrotami północy.

Boks modliszki螳螂拳

Północnochiński styl z Shandongu naśladujący polowanie modliszki. Znakiem rozpoznawczym jest dłoń w kształcie haka; modliszka południowa to inna linia.

Baihequan (biały żuraw)白鶴拳

Południowochiński styl z Fujianu, tradycyjnie przypisywany kobiecie, Fang Qiniang. Przez naha-te stoi u korzeni okinawskiego karate, zwłaszcza goju-ryu.

Shuai Jiao摔跤

Najstarsze udokumentowane zapasy chińskie, wyrosłe z obrzędowego jiaodi. Rzut liczy się tym wyżej, im czyściej rzucający zostaje na nogach; nie ma walki w parterze.

Wudangquan武當拳

Zbiorcza nazwa sztuk wewnętrznych wiązanych z górami Wudang i taoizmem. Podział na zewnętrzne i wewnętrzne to konstrukt XVII wieku, nie starożytna klasyfikacja.

Changquan (tradycyjna długa pięść)長拳

Rodzina stylów północnochińskich o długim zasięgu, wysokich kopnięciach i głębokich postawach — nie jeden styl. Wersja zawodnicza pochodzi z lat pięćdziesiątych.

Ying jow pai (orli pazur)鷹爪派

Północnochiński styl orlego pazura, dodający do długiej pięści chwyty i dźwignie. Udokumentowana linia zaczyna się w XIX wieku, nie u Yue Feia.

Fu jow pai (tygrysi pazur)虎爪派

Południowochiński styl oparty na chwytaniu i rozrywaniu dłonią w kształcie tygrysiego pazura. W 1957 roku stał się jedną z pierwszych sztuk chińskich nauczanych publicznie w USA.

Mizongyi (pięść zgubionego śladu)迷蹤藝

Północnochiński styl oparty na świadomej nieprzewidywalności ruchu. Rozsławił go Huo Yuanjia, założyciel szanghajskiego stowarzyszenia Jingwu.

Tongbeiquan (pięść przechodząca przez plecy)通背拳

Północnochiński styl przenoszący siłę w poprzek pleców z jednego ramienia do drugiego. Ramiona pozostają rozluźnione jak lina i twardnieją dopiero przy trafieniu.

Yiquan意拳

Wewnętrzna sztuka chińska, która jako jedyna zniosła formy. Podstawą jest stanie bez ruchu; Wang Xiangzhai twierdził, że wyuczone układy krępują ćwiczącego.

Piguaquan (pięść siekąca)劈掛拳

Północnochiński styl z Cangzhou słynący z długich, cepowatych zamachów ramion. Tradycyjnie ćwiczony razem z bajiquanem i szablą miaodao.

Bak sil lum (północny Shaolin)北少林

Zbiorcza nazwa północnochińskich stylów tradycji szaolińskiej. Walczy na dalszym dystansie, z głębokimi postawami i bogatym zestawem kopnięć.

Fut gar (szkoła rodzinna Fut)佛家拳

Południowochiński styl z Guangdongu, który zamiast pięści opiera się na otwartej dłoni. Postawy są wyższe i ruchliwsze niż w innych szkołach południa.

Sanda散打

Pełnokontaktowa dyscyplina zawodnicza chińskiego wushu z 1979 roku. Walczy się na płycie bez lin, a zrzucenie rywala na dół jest punktowane.

Liu he ba fa (wodna pięść)六合八法拳

Styl wewnętrzny zwany boksem wody. Ruch postępuje falami, które nigdzie się nie kończą; udokumentowana historia zaczyna się od Wu Yihui w XX wieku.

Tie zhang gong (żelazna dłoń)鐵掌功

Metoda hartowania dłoni, a nie osobna sztuka walki. Celem nie jest twarda ręka, lecz zdolność przeniesienia siły przez cel.

Wuzuquan (pięść pięciu przodków)五祖拳

Południowochiński styl z Fujianu złożony z pięciu źródeł. Jego forma sanzhan jest tożsama z okinawskim sanchinem: te same znaki, ta sama zasada.

Ditangquan (pięść padająca na ziemię)地趟拳

Północnochiński styl, który świadomie idzie na ziemię i stamtąd walczy. Pad jest techniką, nie końcem, a przeciwnik ze stójki nie ma odpowiedzi.

Zi Ran Men (naturalna pięść)自然門

Chiński styl bez form. Ćwiczy się zasady ruchu, nie katy, więc dwaj uczniowie wyglądają inaczej. Podstawą jest bieg po metrowym kręgu.

Emeiquan (kung-fu z góry Emei)峨眉拳

Grupa stylów walki z Syczuanu powołujących się na świętą górę Emei; nie udokumentowano jednolitej szkoły historycznej.

Tianshan Pai (kung-fu z gór Tienszan)天山派

Północnochiński styl kung-fu z Tajwanu, którego program Wang Chueh-Jen zaczął publicznie nauczać pod koniec lat czterdziestych.

Yau Kung Mun (pazur i siła)柔功門

Południowochiński styl kung-fu; publiczna historia zaczyna się od szkoły Ha Hon Hunga w Kantonie w 1924 roku.

Nanquan (pięść Południa)南拳

Zbiorcza nazwa południowochińskich stylów; niskie pozycje, krótki dystans i głosowy wydech, dziś także konkurencja wushu.

Baji Zhandao

Nowoczesny chiński system z 2007 roku łączący bajiquan z innymi stylami. Ćwiczy się bez broni i z bronią, od sztyletu po włócznię.

Qin na (chwyty i dźwignie)擒拿

Kategoria techniczna sztuk chińskich: chwyty, dźwignie i unieruchomienia w pięciu grupach zależnie od celu ataku.

Choy Gar蔡家拳

Jeden z pięciu stylów rodzinnych południowych Chin. Łączy szczura i węża: krótkie kroki, niskie postawy i szybkie ciosy proste.

Chuka Gar

Rzadka południowochińska gałąź modliszki południowej, nastawiona na niszczącą walkę w zwarciu.

Chuojiao (Kłująca stopa)戳腳

Styl z północnych Chin oparty na kopnięciach zadawanych z bliska. Udokumentowana linia zaczyna się w Hebei w XIX wieku, starszy rodowód jest legendą.

Duanquan (krótka pięść)短拳

Północnochiński tradycyjny styl kung-fu wyspecjalizowany wyłącznie w błyskawicznej walce w zwarciu.

Fanziquan (Pięść przewrotna)翻子拳

Styl z północnych Chin wymieniony już przez generała Qi Jiguanga w XVI wieku. Opiera się na gęstości parzystych uderzeń, nie na sile jednego ciosu.

Hakka kuen (Style Hakka)客家拳

Zbiorcza nazwa południowych stylów ludu Hakka. Łączy je bliski dystans, praca przedramion i siła wydobywana z opadania, a nie z zamachu.

Hou quan (małpia pięść)猴拳

Grupa chińskich stylów małpy z pięcioma typami małpy; najlepiej udokumentowana gałąź Da Sheng Men powstała około 1911.

Hung Sing Choy Li Fut鴻勝蔡李佛

Bojowa gałąź choy li fut, założona w Foshan w 1851 roku przez Jeong Yima. Szkoliła powstańców tajpingów i stawia na nieprzerwane serie ciosów.

Bajiquan styl Huo霍式八極拳

Gałąź bajiquanu po Huo Diange, osobistym ochroniarzu ostatniego cesarza Chin. Oparta na tupnięciu, łokciu i barku z bliska.

Jow Ga Kuen (Pięść rodziny Zhou)周家拳

Rodzinny styl z południowych Chin założony przez Jow Lunga. Łączy siłę hung ga z pracą nóg choy gar i zasięgiem północnego Shaolinu.

King Mui Choy Li Fut

Założycielska linia rodowa stylu choy li fut z wioski King Mui.

Lau Gar劉家拳

Południowochiński styl rodowy, jedna z pięciu tradycyjnych linii południa. Udokumentowane dzieje zaczynają się w 1961 roku w Brytanii, gdzie jest najpopularniejszy.

Li Gar李家拳

Jeden z pięciu stylów rodzinnych południowych Chin. Łączy pewną pięść południa ze zwinnością północy; słynie z długiego kija i pracy nóg.

Lianhuanquan (pięść łańcucha)連環拳

Tradycyjny styl kung-fu shaolin charakteryzujący się nieprzerwanym łańcuchem eksplozywnych uderzeń.

Liu He Quan (pięść sześciu harmonii)六合拳

Północnochińska tradycyjna sztuka walki oparta na koordynacji sześciu harmonii.

Liuhebafa六合八法拳

Wewnętrzny styl chiński zwany „boksem wody". Tradycja umieszcza jego początek w epoce Song, lecz udokumentowane dzieje zaczynają się u Wu Yihui w XX wieku.

Lung Ying (Południowy Smok)龍形拳

Styl z południowych Chin z obszaru Hakka, rozpowszechniony przez Lama Yiu-gwaia. Pracuje na skróconym dystansie i zmienia wysokość ciała zamiast uników w bok.

Meihuaquan (Pięść kwiatu śliwy)梅花拳

Wiejski styl z północnych Chin z własną gałęzią doktrynalną. Opiera się na pięciu postawach i chodzie między nimi; brał udział w powstaniu bokserów w 1900 roku.

Mianquan (bawełniana pięść)綿拳

Płynna chińska sztuka walki łącząca miękkie prowadzenie z twardym uderzeniem.

Mok Gar莫家拳

Jeden z pięciu wielkich stylów rodzinnych południowych Chin. Walczy tak blisko, że mówi się o nim: pierś przy piersi, oddech przy oddechu.

Pak Hok Pai (tybetański biały żuraw)白鶴派

Tradycyjny tybetańsko-chiński styl kung-fu charakterystyczny dzięki cięciom z dystansu i atakom palcami.

Qixing Tanglangquan (modliszka siedmiu gwiazd)七星螳螂拳

Najszerzej uprawiana gałąź modliszki północnej. Łączy metody twarde i miękkie, ataki długie i krótkie; jej założyciel nie jest udokumentowany.

Sanhuang Paochui (pięść trzech cesarzy)三皇炮捶

Północnochiński styl pięści armatniej. Ciosy wystrzeliwują jak z armaty, oparte na krzyżowej pracy rąk i głębokiej postawie jeźdźca.

Sun Bin Quan孫臏拳

Rzadki północnochiński styl kung-fu, charakterystyczny dzięki długim rękawom i błyskawicznym uderzeniom.

Taizuquan (Pięść Wielkiego Przodka)太祖拳

Chiński styl noszący imię założyciela dynastii Song. Przypisanie cesarzowi jest tradycją; udokumentowana jest wzmianka Qi Jiguanga z XVI wieku.

Weng chun (wieczna wiosna)永春

Południowochińska sztuka mylona z wing chun; nazwy brzmią po kantońsku niemal tak samo, systemy jednak nie.

Wushu taolu (Formy sportowe)武術套路

Formowa połowa nowoczesnego wushu sportowego. Nie walczy się: ocenia się wykonanie, trudność skoków i precyzję lądowania.

Zui quan (pijana pięść)醉拳

Grupa chińskich stylów naśladujących pijanego; niestabilność jest zarazem podstępem i źródłem siły uderzenia.

Podobne style

Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.

Pencak silatSilat Melayu (Silat malajski)Thekkan Kalaripayattu (styl południowy)Bakti Negara (Silat balijski)Madhya Kalaripayattu (styl środkowy)Kapap