Kung Fu
功夫Zbiorcze określenie chińskich sztuk walki, a nie jeden styl. Należy do niego sportowe wushu (taolu i sanda) oraz tradycyjne szkoły. Założyciela nie ma, Bodhidharma to legenda.
Podstawowe informacje
ChinyCharakter i pochodzenie
Trening
Dla kogo
Organizacja i zawody
Z czego składa się styl
Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.
Porównania
Katalogi i bazy dla Kung Fu
O sztuce walki Kung Fu
Kung Fu nie jest jednym stylem, lecz zbiorczym określeniem chińskich sztuk walki. Chińskie słowo gongfu oznacza każdą umiejętność zdobytą długim ćwiczeniem i można tak powiedzieć także o ceremonii herbaty. Sztuki walki nazywa się po chińsku wushu i tak nazywa się też nowoczesny sport. W angielskim słowo kung fu w znaczeniu sztuki walki rozpowszechniło się wraz z filmami Bruce’a Lee w latach siedemdziesiątych.
Czytaj dalej
Założyciela kung fu nie ma. Legenda o indyjskim mnichu Bodhidharmie, który miał w klasztorze Shaolin nauczyć mnichów walczyć, opiera się na piśmie Yijin Jing spisanym w 1624 roku, którego najwcześniejszy zachowany odpis pochodzi z 1827 roku. Przypisanie go Bodhidharmie odrzucili historycy Tang Hao, Xu Zhen i Matsuda Ryuchi, a najwcześniejszy tekst o Bodhidharmie z 547 roku nie opisuje go jako wojownika. Szeroko legenda rozpowszechniła się dopiero po wydaniu powieści The Travels of Lao Can w latach 1904–1907. Udokumentowane jest co innego: klasztor Shaolin powstał w 495 roku i już jego pierwsi chińscy mnisi Huiguang i Sengchou słynęli z umiejętności bojowych. Trzynastu mnichów z Shaolin pomogło przyszłemu cesarzowi Taizongowi, co potwierdza list z podziękowaniami z 626 roku. Generał Qi Jiguang opisał w podręczniku wojskowym Jixiao Xinshu z lat 1560 i 1561 szesnaście stylów walki. Style dzieli się na północne z wysokimi kopnięciami i skokami oraz południowe z silną pracą rąk i stabilnymi postawami, granicę tworzy mniej więcej rzeka Yangtze. Rozróżnienie stylów wewnętrznych (taijiquan, xingyiquan, baguazhang) i zewnętrznych pojawia się po raz pierwszy w 1669 roku u Huang Zongxiego. Zorganizowana postać powstała w XX wieku: Jingwu w Szanghaju w 1910 roku, Centralny Instytut Guoshu w Nankinie w 1928 roku, a od 1958 roku sportowe wushu w ChRL. Międzynarodowa federacja IWUF powstała w 1990 roku i ma dwie dyscypliny: taolu, czyli oceniane układy z rękami i z bronią, oraz sandę, walkę z pełnym kontaktem. Wushu nie jest sportem olimpijskim. Chinese Wushu Association nadaje dziewięć stopni duan, jednolitego systemu stopni dla wszystkich szkół jednak nie znaleźliśmy.
Historia
Kung-fu nie ma założyciela ani roku powstania, jest zbiorczym określeniem chińskich sztuk walki. Chińskie gongfu oznacza każdą umiejętność zdobytą ćwiczeniem, sztuki walki nazywa się po chińsku wushu. Klasztor Shaolin powstał w 495 roku, a jego pierwsi chińscy mnisi Huiguang i Sengchou byli znani ze zdolności bojowych. Trzynastu mnichów shaolińskich pomogło przyszłemu cesarzowi Taizongowi, co potwierdza list z podziękowaniem z 626 roku. Generał Qi Jiguang opisał w podręczniku wojskowym Jixiao Xinshu (1560–1561) szesnaście stylów walki. Legendę o Bodhidharmie jako nauczycielu mnichów, opartą na dziele Yijin Jing z 1624 roku, historycy Tang Hao, Xu Zhen i Matsuda Ryuchi odrzucili. Zorganizowana postać powstała w XX wieku: Jingwu w Szanghaju w 1910 roku z Huo Yuanjią jako publiczną twarzą, Centralny Instytut Guoshu w Nanjing w 1928, All-China Wushu Association w 1958 i IWUF w 1990 w Pekinie. Podczas rewolucji kulturalnej (1966–1976) tradycyjne sztuki były tłumione, a państwo zamiast samodzielnych szkół i linii rodzinnych promowało regulowane wushu zawodnicze. Po 1998 roku rząd wspiera zarówno style tradycyjne, jak i nowoczesne wushu.
Technika
Style tradycyjnie dzieli się na północne, które podkreślają szybkie mocne kopnięcia, wysokie skoki i płynny ruch, oraz południowe z silną pracą ramion, stabilnymi postawami i szybką pracą nóg. Granica biegnie mniej więcej wzdłuż rzeki Yangtze, a różnice w dużej mierze się zatarły. Drugi podział to style wewnętrzne (neijia), które opierają się na rozluźnionej dźwigni ciała kierowanej umysłem, i zewnętrzne (waijia) z szybkim wybuchowym ruchem i siłą. Sun Lutang zaliczał do wewnętrznych taijiquan, xingyiquan i baguazhang, baguazhang ćwiczy się chodzeniem po okręgu w niskich postawach. Dźwignie na stawy i mięśnie qinna zawierają w jakiejś mierze wszystkie style, południowe więcej niż północne. Na rzuty specjalizuje się shuai jiao.
Trening
Trening opiera się na układach taolu, ćwiczeniu w parze duilian i grupowym jiti, w sportowym wushu także z bronią. Style wewnętrzne ćwiczą pchanie rąk i zhan zhuang, stanie w jednej pozycji od dwóch minut do dwóch godzin, przy którym początkujący mogą odczuć silne zmęczenie mięśni i drżenie. Program duanwei Chinese Wushu Association dodaje elementy według poziomów: uderzenie, kopnięcie, chwyt, pozycja, walka i na końcu wszystko razem, każdy poziom ma własną formę. Pełny opór potwierdzony jest w sandzie, pełnokontaktowej walce IWUF, opisanej osobno. Struktury lekcji ani częstotliwości treningu nie udało nam się potwierdzić.
Stopnie i postępy
Jednolitego systemu pasów kung fu nie znaleźliśmy, a rangi instruktorów są przedmiotem sporów. W ChRL stopnie duanwei ocenia Chinese Wushu Association: dziewięć stopni duan (podstawowe 1–3, średnie 4–6, wyższe 7–9) i stopień wstępny o trzech poziomach. Ocenia się etykę, teorię, technikę i umiejętności, przy wyższych stopniach także wkład w rozwój wushu. Program kursów zatwierdził komitet oceniający CWA w lipcu 2008 roku. Czy stopnie duanwei uznają szkoły poza CWA, nie znaleźliśmy.
Dla kogo
Wiek startowy określają przepisy IWUF dla taolu (2019): dzieci do 11 lat, młodzież 12–14, juniorzy 15–17 i dorośli od 18 lat. Układ changquan lub nanquan trwa u dorosłych co najmniej 1:20, u juniorów i dzieci co najmniej 1:10. Wieku przyjęcia do tradycyjnych szkół nie znaleźliśmy. Randomizowane badanie Tsang i in. (J Sports Sci Med 2009) przydzieliło 20 niećwiczących nastolatków z nadwagą lub otyłością (średnia 13,3 roku, 60 % dziewcząt) na 6 miesięcy do kung fu lub tai chi, w masie tłuszczowej grupy się nie różniły. Changizi i Rahnama (2017) stwierdzili u 51 elitarnych zawodników wushu (średnia 16,3 roku) 6,85 urazu na 1 000 godzin, 47,6 % w kończynach dolnych, dyscypliny nie podają. Badanie u seniorów znaleźliśmy tylko dla taijiquanu, programów dla kobiet nie znaleźliśmy.
Zawody
Międzynarodowa federacja IWUF ma dwie dyscypliny: taolu, oceniane układy z rękami i z bronią, oraz sandę, pełnokontaktową walkę z uderzeniami, kopnięciami i rzutami, opisaną osobno jako Sanda. Mistrzostwa świata organizuje od 1991 roku co dwa lata. W taolu według przepisów z 2019 roku sędziowie oceniają jakość ruchów (5 punktów), ogólne wrażenie (3) i trudność (2), w duilian i jiti bez trudności jakość i wrażenie po 5 punktów. Składnik trudności doszedł wraz z rewizją przepisów w 2003 roku. Wushu nie jest sportem olimpijskim. Turniej w Pekinie 2008 odbył się równolegle z igrzyskami, a jego medale nie zostały wliczone, MKOl uznał IWUF w 2002 roku.
Sprzęt
Stroju tradycyjnych szkół ani zawodniczego stroju taolu nie udało nam się potwierdzić. Broń do taolu normują przepisy IWUF (2019): szabla dao i miecz jian trzymane pionowo muszą sięgać czubkiem co najmniej do górnej krawędzi ucha, kij gun co najmniej do wzrostu zawodnika, włócznia qiang od podłogi do czubka środkowego palca uniesionej ręki, a jej kita musi mieć co najmniej 20 cm. Sprzęt zawodniczy sandy, czyli rękawice, ochraniacz głowy, klatki piersiowej i zębów, a u juniorów ochraniacze podbicia, opisuje osobno Sanda.
Filozofia
System etyczny chińskich sztuk walki nazywa się wude, moralność bojowa. Rozróżnienie sztuk wewnętrznych i zewnętrznych pojawia się po raz pierwszy w 1669 roku w tekście Epitafium dla Wang Zhengnana autorstwa Huang Zongxiego, a jego syn Huang Baijia ułożył w 1676 roku podręcznik sztuk wewnętrznych Neijia Quanfa. Według Henninga była to klasyfikacja raczej polityczna niż techniczna, a niektórzy praktykujący tego rozróżnienia odrzucają. Style wewnętrzne skupiają się na pracy z qi, zewnętrzne na kondycji mięśniowej i sercowo-naczyniowej. Kodeks xia z gatunku wuxia, naprawianie krzywd i karanie ciemiężycieli, należy do fikcji, a nie do tradycyjnych szkół.
Style i szkoły
Kung-fu nie jest jednym stylem, lecz zbiorczą nazwą wielu chińskich szkół. Wiele z nich nosi nazwę rodu lub mistrza, inne naśladują zwierzęta: techniki xingyiquan wywodzą się z dwunastu form zwierzęcych.
Czytaj dalej
Do stylów wewnętrznych należy taijiquan. Według nominacji do UNESCO powstał w połowie XVII wieku w powiecie Wenxian w prowincji Henan i rozwinął się w kilka szkół nazwanych od rodu lub mistrza. Britannica umieszcza jego kodyfikację i nadanie nazwy na początku dynastii Qing. Międzynarodowa Federacja Wushu IWUF podaje dla niego pięć stylów: Chen, Yang, Wu, Sun i Wu (Hao). Zależnie od szkoły układy liczą od 24 do 108 lub więcej ruchów, a wszystkie wychodzą z jednej z trzech postaw, z ciężarem z przodu, z tyłu albo w postawie jeźdźca. Od 2020 roku taijiquan jest na liście niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO i tradycyjnie przekazuje się go w linii rodowej lub przez relację mistrza i ucznia potwierdzoną ceremonią baishi. Południowy styl Choy Li Fut założył w 1836 roku Chan Heung z powiatu Xinhui w prowincji Guangdong. Nazwa upamiętnia jego nauczycieli Choy Fook i Lee Yau San, a słowo fut oznacza w kantońskim Buddę i nawiązuje do szaolińskiego pochodzenia nauczycieli. W 2008 roku styl umieszczono na chińskiej krajowej liście niematerialnego dziedzictwa. Choy Li Fut i kilka linii Wing Chun są też na liście niematerialnego dziedzictwa kulturowego Hongkongu. Formę sportową prowadzi IWUF. Na mistrzostwach świata w taolu rywalizuje się w piętnastu konkurencjach, wśród nich changquan, nanquan, taijiquan, baguazhang i xingyiquan, z bronią (daoshu, jianshu, gunshu, qiangshu, nandao, nangun) oraz w układach par duilian.
Dziś
Na Zachód kung fu rozprzestrzeniało się po 1949 roku, gdy mistrzowie opuszczali ChRL i wyjeżdżali na Tajwan, do Hongkongu i gdzie indziej. Słowo kung fu po raz pierwszy ukazało się drukiem w angielskim w czasopiśmie Punch w 1966 roku, a falę zainteresowania w latach siedemdziesiątych przyniosły filmy Bruce’a Lee. Hongkoński film akcji dominował w gatunku od 1971 roku do połowy lat dziewięćdziesiątych, a Shaolin Temple (1982) z Jet Li ożywił zainteresowanie sztukami walki w Chinach i turystykę do klasztoru. Jet Li był w latach 1975–1979 czterokrotnie mistrzem ChRL w wieloboju wushu. Postać Wong Fei-hunga, nauczyciela stylu Hung Gar, od 1949 roku pojawiła się w ponad 100 filmach i serialach. Organizacji nadrzędnej tradycyjnych szkół nie znaleźliśmy, sportowym wushu zarządza IWUF z federacjami kontynentalnymi.
W kulturze
Film Enter the Dragon, koprodukcja USA i Hongkongu w reżyserii Roberta Clouse'a, został wprowadzony przez Warner Bros. 17 sierpnia 1973, około miesiąca po śmierci Bruce'a Lee w wieku 32 lat. Lee opracował w nim choreografię wszystkich walk. Film zarobił w USA 21 milionów dolarów, przez pierwsze dwa tygodnie szerokiej dystrybucji był liderem box office, w 2004 Library of Congress włączyła go do amerykańskiego National Film Registry, a plebiscyt dzienników The Guardian i The Observer wybrał go w 2013 najlepszym filmem walki wszech czasów. Film Crouching Tiger, Hidden Dragon w reżyserii Ang Lee otrzymał na 73. ceremonii rozdania Oscarów dziesięć nominacji i cztery nagrody, za scenografię, zdjęcia, muzykę Tan Dun i film obcojęzyczny. Jackie Chan, który zaczynał w wieku siedemnastu lat jako kaskader w hongkońskich filmach, otrzymał w 2016 roku honorowego Oscara.
Ciekawostki
Zabytki historyczne Dengfeng, w tym kompleks klasztoru Shaolin, znajdują się od 2010 roku na Liście światowego dziedzictwa UNESCO. Ip Man urodził się 1 października 1893 roku w Foshan i uczył się Wing Chun u Chan Wah Shun. W 1949 roku wyjechał do Hongkongu, gdzie nauczał Wing Chun, od 1953 roku jego uczniem był Bruce Lee, a zmarł tam 2 grudnia 1972 roku. Bruce Lee został w 1956 roku wyrzucony z La Salle College, od dwunastego roku życia obracał się w gangach ulicznych w Kowloon i na lekcje u Ip Man dostał się przez jednego z ich członków. Wushu nigdy nie było w programie igrzysk olimpijskich. MKOl zezwolił na turniej wushu w Pekinie podczas igrzysk 2008, a turniej młodzieżowy odbył się podczas Młodzieżowych Igrzysk Olimpijskich w Nankinie w 2014 roku.
Style i odmiany
Chińska rodzina stylów wewnętrznej sztuki walki z powolnymi układami i tuishou, udokumentowana od XVII wieku w Henanie. Zhang Sanfeng to legenda, UNESCO 2020.
Południowochiński styl walki z bliska, oparty na linii środkowej i oszczędności ruchu. Udokumentowana linia zaczyna się w XIX wieku, rozsławili go Ip Man i Bruce Lee.
Sztuki walki związane z klasztorem Shaolin w Henanie. Szkolenie mnichów jest udokumentowane od XVI wieku, legenda o Bodhidharmie historycznie się nie broni.
Chińska sztuka walki oparta na chodzeniu po okręgu, z uderzeniami dłoni, kopnięciami, dźwigniami i rzutami. Wiąże się z Dong Haichuanem, który około 1864 roku przybył do Pekinu.
Południowochiński styl walki na krótki dystans. Udokumentowana linia zaczyna się od Cheunga Lai Chuena, opowieść o mnichu Bak Mei to legenda.
Południowochiński styl kung fu z niskimi postawami i symbolem tygrysa i żurawia. Udokumentowana linia zaczyna się w XIX wieku od Wong Kei-yinga i Wong Fei-hunga.
Północnochiński styl z Hebei, zbudowany na jednej myśli: wejść do środka. Miażdżące ciosy z bliska, uderzenie całym ciałem oraz praca łokciem i barkiem.
Chińska sztuka prostoliniowego ruchu do przodu i wybuchowej siły z pięcioma pięściami wuxing, dwunastoma zwierzętami i tradycyjnym szkoleniem zaczynającym się od włóczni.
Południowochiński styl, który w 1836 roku założył Chan Heung z Xinhui w Guangdong. Państwowa lista niematerialnego dziedzictwa ChRL prowadzi go od 2008 roku.
Północnochiński styl z Shandongu naśladujący polowanie modliszki. Znakiem rozpoznawczym jest dłoń w kształcie haka; modliszka południowa to inna linia.
Rodzina południowochińskich stylów z Fujian, tradycyjnie przypisywana legendarnej Fang Qiniang. Udokumentowani nauczyciele pochodzą z XIX wieku, katę Sanchin dzieli z Goju-ryu i Uechi-ryu.
Najstarsze udokumentowane zapasy chińskie, wyrosłe z obrzędowego jiaodi. Rzut liczy się tym wyżej, im czyściej rzucający zostaje na nogach; nie ma walki w parterze.
Zbiorcza nazwa sztuk wewnętrznych i sztuki świątyń pasma Wudang. Podział na wewnętrzne i zewnętrzne pojawia się w 1669, Zhang Sanfeng jest założycielem tylko według tradycji.
Rodzina północnochińskich stylów o dużym zasięgu i wysokich kopnięciach, nie jeden styl. Changquan zawodnicze powstało ze standaryzacji lat 50., IWUF opiera je na chaquan, huaquan, paoquan.
Północnochiński styl Orlego Szponu, który do długich uderzeń dodaje chwyty i dźwignie. Od 2008 roku jest na państwowej liście dziedzictwa Chin.
Styl kung-fu tygrysiego pazura, dawniej zwany Hark Fu Moon. Według jego szkół sięga Wong Bil Honga, a do Nowego Jorku przeniósł go bratanek Wong Moon Toy.
Północnochiński styl związany z Huo Yuanjią i szanghajską szkołą Jingwu. Opiera się na niespodziewanych zmianach kierunku i lekkich otwartych postawach.
Północnochiński styl długich, szybkich uderzeń naśladujący ramiona małpy. Pekińska tradycja ma trzy szkoły i od 2014 roku jest na państwowej liście.
Styl Wang Xiangzhai bez ustalonych form, oparty na staniu zhanzhuang. Wywodzi się z xingyiquan z lat dwudziestych XX wieku.
Północnochiński styl z Cangzhou z szybkimi uderzeniami o wybuchowej sile i długą szablą miaodao. Od 2008 roku na państwowej liście dziedzictwa niematerialnego.
Północnochiński styl w linii Gu Ruzhanga (1894–1952), instruktora Centralnego Instytutu Guoshu, który rozpowszechnił go w Kantonie po 1928 roku. Osobno nie ma go na listach dziedzictwa.
Południowochiński styl, który według tradycji powstał jako synteza pięciu kantońskich stylów rodzinnych w świątyni Qingyun. Używa uderzeń pięścią i dłonią oraz niskich kopnięć.
Dyscyplina zawodnicza wushu w pełnym kontakcie, w Chinach sport oficjalny od 1989 roku. Walczy się uderzeniami, kopnięciami i rzutami na platformie leitai, punktuje się też zrzucenie rywala.
Styl wewnętrzny zwany też wodną pięścią. Historia udokumentowana od Wu Yihui (1887–1958), w Hongkongu w inwentarzu niematerialnego dziedzictwa, na państwowej liście Chin go nie znaleźliśmy.
Metoda hartowania rąk, którą według angielskiej Wikipedii znają liczne chińskie szkoły. Nie jest odrębnym stylem. Mistrzostwem w niej słynął według Wikipedii Gu Ruzhang.
Południowochiński styl z Quanzhou, który łączy pięć pięści: Damo, Taizu, Luohan, małpią pięść i białego żurawia. Od 2008 roku jest na państwowej liście dziedzictwa.
Chiński styl upadków, przewrotów i technik nóg z ziemi. Nie znaleźliśmy go na państwowej liście niematerialnego dziedzictwa, w IWUF 2019 to tylko jeden ze stylów tradycyjnych.
Chiński styl związany z Du Xinwu i jego nauczycielem zwanym Xu Aizi. Źródła nie są zgodne co do tego, który z nich go założył.
Zbiór stylów z Syczuanu związanych z górą Emei, na państwowej liście niematerialnego dziedzictwa Chin od 2008 r. Opis pozycji podaje 68 gałęzi, najstarszy traktat o włóczni (XVII wiek).
Północny styl kung-fu, którego Wang Chueh-Jen zaczął uczyć na Tajwanie pod koniec lat czterdziestych. Jego uczniowie kwestionują starożytne pochodzenie, które głosił.
Południowochiński styl kung-fu, który w 1924 roku publicznie przedstawił Ha Hon Hung w Guangzhou. Opiera się na niskiej postawie jeźdźca i ma trzynaście układów bez broni.
Zbiorcze określenie stylów południowochińskich i konkurencja wushu: niskie stabilne postawy, krótkie mocne uderzenia z wokalizacją i mniej technik nóg, według IWUF.
Nowoczesny chiński system z 2007 roku łączący bajiquan z innymi stylami. Ćwiczy się bez broni i z bronią, od sztyletu po włócznię.
Południowochiński styl rodzinny, który lista dziedzictwa Nanhai zalicza do pięciu głównych stylów Guangdongu. Znany z elastycznej pracy nóg.
Gałąź południowej modliszki związana ze społecznością hakka. Przekaz wywodzi ją od Chu Fook-To, organizacja Chuka Praying Mantis Kung Fu od Chu Nan-Chieh.
Północnochiński styl niskich postaw i kopnięć wstecznych z Raoyang w Hebei. Od 2014 roku znajduje się na państwowej liście niematerialnego dziedzictwa Chin.
Północnochiński styl z powiatu Gaoyang w Hebei, na prowincjonalnej liście dziedzictwa niematerialnego. Dziś szeroko ćwiczony w szkołach i na pokazach, pochodzenie potwierdza tylko tradycja.
Północnochiński styl, za dynastii Ming zwany bashanfan. Na państwowej liście znajduje się jego gałąź yingzhao fanziquan, orli szpon, z powiatu Xiong.
Zbiorcze określenie sztuk walki społeczności hakka z południowych Chin, nie jedna szkoła. Wystawa w Hongkongu zalicza do nich między innymi modliszkę Chow Gar i styl smoka.
Zbiorcza nazwa chińskich stylów małpy, poświadczona u Qi Jiguanga w XVI wieku. Najlepiej opisana jest hongkońska szkoła Dasheng pigua men, Emei hou quan należy do pozycji Emei wushu.
Foshańska gałąź Choy Li Fut, założona przez Jeong Yima (Zhang Yana), ucznia Chan Heunga. Szkoła Hung Sing w Foshan od 1851, w hongkońskim wykazie dziedzictwa niematerialnego (3.72.2).
Południowochiński styl Jow Lung, połączenie Hung Gar i Choy Gar z kopnięciami Shaolin. Od 2019 roku niematerialne dziedzictwo okręgu Nanhai.
Linia Choy Li Fut z wsi King Mui (Jingmei) w Xinhui, miejsca narodzin założyciela Chan Heunga (1806–1875). Na państwowej liście niematerialnego dziedzictwa Chin od 2008 roku.
Południowochiński styl rodzinny, jeden z pięciu głównych stylów Guangdongu. Większość dzisiejszych informacji o nim pochodzi z brytyjskich klubów.
Południowochiński styl rodzinny, jeden z pięciu słynnych stylów Guangdongu. Źródła opisują jego pochodzenie różnie, a potwierdzić go na razie nie można.
Południowochiński styl Hakka Lam Yiu-gwai, spokrewniony z Bak Mei. Opiera się na szesnastu ruchach podstawowych i jest dziedzictwem Kantonu i okręgu Nanhai.
Północnochiński styl, który dzieli szkołę na gałąź cywilną i bojową. Od 2006 roku znajduje się na państwowej liście niematerialnego dziedzictwa Chin.
Szanghajski styl kung-fu o płynnych, ciągłych ruchach, w których łączy się miękkie z twardym. Na państwowej liście niematerialnego dziedzictwa Chin od 2014, linia od Meng Guangyina.
Południowochiński styl rodzinny z Guangdongu ze zwartą pracą rąk i licznymi kopnięciami. Od 2021 roku na państwowej liście niematerialnego dziedzictwa ChRL.
Hongkońska gałąź tybetańskiego białego żurawia z linii Ryk Lwa. Kołowe uderzenia z bioder, uniki i trafienia palcami, w spisie dziedzictwa Hongkongu pod numerem 370.
Kategoria techniczna sztuk chińskich: chwyty, dźwignie i unieruchomienia w pięciu grupach zależnie od celu ataku.
Północnochiński styl z Jizhou w Hebei, na liście niematerialnego dziedzictwa prowincji (2012). Linia od trzech cesarzy i mnichów shaolin to tradycja, udokumentowany Song Mailun z końca Qing.
Styl szantuński, pięść długich rękawów, ręce kryją się w rękawach przy uderzeniu. Na państwowej liście niematerialnego dziedzictwa Chin od 2011 roku, imię Sun Bina to późniejsze przypisanie.
Styl z Fujianu nazwany od założyciela dynastii Song. Przypisanie cesarzowi to tradycja, nazwa jest poświadczona u Qi Jiguanga w XVI wieku, dziś część wuzuquan i dziedzictwa Fujianu.
Południowochińska sztuka wiecznej wiosny, osobna wobec wing chun. Hongkoński spis niematerialnego dziedzictwa wymienia ją pod nr 367.
Konkurencja sportowego wushu, w której według przepisów IWUF ocenia się układ. Ujednolicone układy powstawały w ChRL od 1958 roku, IWUF od 1990 roku.
Chińskie metody walki naśladujące pijaka, nie jedna szkoła. Układ Ośmiu pijanych nieśmiertelnych jest poświadczony w piśmie z czasów Ming i Qing, a sławę dał mu film Pijany mistrz (1978).
Często zadawane pytania
Czym jest kung-fu?
Kung-fu to zbiorcze określenie chińskich sztuk walki, a nie jeden styl. Należą do niego tradycyjne szkoły, takie jak taijiquan, Choy Li Fut czy Wing Chun, a także sportowe wushu, którym zarządza Międzynarodowa Federacja Wushu (IWUF).
Co oznacza słowo kung-fu?
Według Britannica chiński termin gongfu oznacza umiejętność i może też określać staranne przygotowanie do każdej czynności wymagającej sprawności. Sportowa forma chińskich sztuk walki nazywa się wushu.
Jaka jest różnica między karate a kung-fu?
Karate powstało na Okinawie, a do Japonii w latach 20. XX wieku przeniósł je Funakoshi Gichin. Kung-fu to zbiorcze określenie wielu chińskich szkół. Karate było olimpijskie tylko w Tokio 2020, wushu nigdy nie było w programie olimpijskim.
Jakie są najlepsze filmy o kung-fu?
Rankingu nie ustalamy, ale niektóre filmy mają udokumentowaną nagrodę. Enter the Dragon z Bruce Lee z 1973 roku został w 2004 roku wpisany przez Library of Congress do amerykańskiego Narodowego Rejestru Filmowego, a plebiscyt The Guardian i The Observer wybrał go w 2013 roku najlepszym filmem walki wszech czasów. Crouching Tiger, Hidden Dragon w reżyserii Ang Lee zdobył cztery Oscary.
Jakie są rodzaje kung-fu?
Do stylów wewnętrznych należy taijiquan, w którym Międzynarodowa Federacja Wushu wymienia pięć stylów: Chen, Yang, Wu, Sun i Wu (Hao). Na mistrzostwach świata IWUF w taolu rywalizuje się w piętnastu konkurencjach, w tym changquan, nanquan, taijiquan, baguazhang i xingyiquan, także z bronią.
Podobne style
Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.