Changquan (tradycyjna długa pięść)
長拳Rodzina północnochińskich stylów o dużym zasięgu i wysokich kopnięciach, nie jeden styl. Changquan zawodnicze powstało ze standaryzacji lat 50., IWUF opiera je na chaquan, huaquan, paoquan.
Podstawowe informacje
ChinyCharakter i pochodzenie
Trening
Dla kogo
Organizacja i zawody
Z czego składa się styl
Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.
Katalogi i bazy dla Changquan (tradycyjna długa pięść)
O sztuce walki Changquan (tradycyjna długa pięść)
Changquan, długa pięść, nie jest jednym stylem, lecz rodziną północnochińskich szkół. Międzynarodowa Federacja Wushu (IWUF) określa tak style powstałe na północ od Jangcy, z otwartymi uderzeniami na daleki dystans, szeroką gamą kopnięć, ruchami kolistymi, rozstawionymi postawami i technikami skoków. Jako źródła klasycznych technik changquan sportowego wymienia chaquan, huaquan i paoquan. Hongquan, który zwykle zalicza się do tej rodziny, krajowa lista niematerialnego dziedzictwa kulturowego Chin prowadzi jako odrębny styl.
Czytaj dalej
Nazwa jest stara. W podręczniku wojskowym Jixiao xinshu z lat sześćdziesiątych XVI wieku generał Qi Jiguang podaje, że cesarz Song Taizu miał długą pięść o 32 postawach. Potwierdza to nazwę, nie autorstwo cesarza Zhao Kuangyina, które traktujemy jako tradycję. Changquan jako całość nie znajduje się na krajowej liście niematerialnego dziedzictwa kulturowego, znajdują się na niej jego odmiany hongquan (2008, prowincja Shaanxi) i chaquan (2008, powiat Guan w Shandong). Według opisu listy chaquan dał nowoczesnej długiej pięści zarówno materiał ruchowy, jak i styl. Obok szkół tradycyjnych istnieje zawodnicze changquan sportowego wushu. Powstało w standaryzacji prowadzonej przez chińską Państwową Komisję Kultury Fizycznej, a pierwsze chińskie przepisy dotyczące układów zawodniczych wydano w 1959 roku. Według przepisów IWUF z 2024 roku układ dowolny dorosłych trwa od 1 minuty 20 sekund do 1 minuty 35 sekund i musi zawierać wskazane formy dłoni, postawy i techniki nóg. Ocenia się w skali dziesięciopunktowej: 5 punktów za jakość ruchów, 3 za ogólny występ i 2 za trudność, wersja zawodnicza nie jest więc samą akrobatyką. Changquan jest wraz z nanquan podstawową kategorią mistrzostw świata IWUF.
Historia
Najstarsze świadectwo nazwy znajduje się w podręczniku wojskowym Jixiao xinshu generała Qi Jiguanga, którego osiemnastotomowa wersja powstała w latach 1560-1561. W rozdziale o boksie pisze, że cesarz Song Taizu miał długą pięść o 32 postawach, obok pięści sześciu kroków, pięści małpy i innych. Potwierdzona jest tym nazwa długiej pięści Taizu w XVI wieku, a przypisanie jej samemu cesarzowi Zhao Kuangyinowi traktujemy jako tradycję.
Czytaj dalej
Changquan jako rodzina stylów nie znajduje się na krajowej liście niematerialnego dziedzictwa kulturowego Chin, zapytanie na ihchina.cn zwraca zero. Na liście są jego odmiany: hongquan pod numerem 796 (VI-24, druga partia 2008, prowincja Shaanxi) i chaquan pod numerem 804 (VI-32, 2008, powiat Guan w Shandong). Huaquan i paochui nie ma na liście krajowej. Według opisu chaquan na liście styl trafił do Guan, jak podaje tradycja, od muzułmańskiego dowódcy Hua Zongqiego z czasów Tang, którego po zranieniu opatrzyli mieszkańcy wsi. Changquan zawodnicze powstało w standaryzacji wushu, którą od 1958 roku prowadziła chińska Państwowa Komisja Kultury Fizycznej i Sportu. Pierwsze chińskie przepisy dotyczące układów zawodniczych wydano według badania Sun Jiana i współpracowników (Tiyu xuekan, 2009) w 1959 roku, do 2003 roku zmieniano je dziewięciokrotnie, to samo badanie w innym miejscu podaje rok 1958. Międzynarodową Federację Wushu (IWUF) założono 3 października 1990 roku, a pierwsze mistrzostwa świata odbyły się w 1991 roku w Pekinie.
Czym się różni
Różnica, którą trzeba znać, to ta między szkołami tradycyjnymi a changquan zawodniczym. Układ zawodniczy IWUF czerpie według federacji z klasycznych technik chaquan, huaquan i paoquan, a według krajowej listy niematerialnego dziedzictwa kulturowego nowoczesna długa pięść i wushu zawodnicze przejęły materiał ruchowy i styl chaquan. Wersję zawodniczą ocenia się według przepisów IWUF 2024 w skali dziesięciu punktów, a trudność stanowi tylko dwa z nich. Angielskojęzyczna Wikipedia przeciwstawia bojowe nastawienie tradycyjnego changquan, w tym qin na i shuai jiao, naciskowi nowoczesnego wushu na pokaz i trudne elementy, ale nie znaleźliśmy źródła na poziomie federacji ani badania z takim porównaniem.
Technika
IWUF definiuje changquan jako style powstałe i rozpowszechnione na północ od Jangcy, z otwartymi uderzeniami na daleki dystans, szeroką gamą kopnięć i ruchów kolistych, otwartymi rozstawionymi postawami oraz licznymi technikami skoków i akrobatyki. Przepisy IWUF z 2024 roku wymagają w układzie dowolnym changquan co najmniej trzech form dłoni (pięść, dłoń, hak), trzech technik pięści, dwóch technik dłoni, jednej techniki ofensywnej łokciem, pięciu postaw (gong bu, ma bu, pu bu, xu bu, xie bu), trzech technik nóg i jednej równowagi wytrzymałościowej. Tradycyjne odmiany opisuje krajowa lista niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Chaquan opiera się na tantui, sprężystych kopnięciach, i obejmuje układ dziesięciu dróg chaquan (shi lu chaquan) oraz ćwiczenia z włócznią, kijem, szablą i mieczem. Hongquan ma trzydzieści sześć układów bez broni, wśród nich xiao hongquan, da hongquan, taizu hongquan i taizong hongquan, oraz około czterdziestu układów z bronią.
Trening
W tradycyjnym chaquan według opisu krajowej listy zaczyna się od układu podstawowego tantui, potem następuje dziesięć dróg chaquan i ćwiczenia z włócznią, kijem, szablą i mieczem. W wushu zawodniczym podstawą jest nowy międzynarodowy układ zawodniczy changquan, który IWUF określa jako trzeci międzynarodowy układ zawodniczy: ma 59 ponumerowanych ruchów w czterech częściach (1 do 15, 16 do 32, 33 do 47 i 48 do 59) z postawą otwierającą i końcową. Układ dowolny musi w międzynarodowych zawodach dorosłych trwać od 1 minuty 20 sekund do 1 minuty 35 sekund, w kategoriach juniorskich od 1 minuty 10 sekund do 1 minuty 25 sekund.
Dziś
Changquan jest wraz z nanquan główną kategorią konkurencji wushu taolu na mistrzostwach świata IWUF, których federacja podaje piętnaście. Maksymalna ocena 10 punktów składa się według przepisów IWUF 2024 z jakości ruchów 5 punktów, ogólnego występu 3 punkty i trudności 2 punkty (1,4 za techniki i 0,6 za połączenia). Tradycyjne odmiany chroni krajowa lista niematerialnego dziedzictwa kulturowego: nosicielem hongquan jest Shaanxi Hongquan Culture Research Association, chaquan powiatowa biblioteka kultury w Guan, a opis hongquan na liście podaje, że szkoła, jak inne, podupada, a jej ochrona jest pilna.
Ciekawostki
Chaquan jest w chińskim wushu znany z powiedzenia nan quan bei tui Shandong cha, pięść południa, nogi północy, chaquan z Shandong, które podaje też krajowa lista niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Nazwa długiej pięści jest poświadczona długo przed sportowym wushu: Qi Jiguang wymienił ją w XVI wieku obok pięści małpy i pięści sześciu kroków wśród znanych mu stylów.
Style i odmiany
Chińska pięść muzułmańskiego ludu Hui z powiatu Guanxian w Shandongu, wpisana na państwową listę niematerialnego dziedzictwa. Opiera się na ćwiczeniu tantui i dziesięciu formach.
Rodowa pięść rodziny Cai z Jining w Shandongu. Władał nią Cai Longyun, wiceprzewodniczący Chińskiego Stowarzyszenia Wushu i redaktor przepisów zawodów.
Często zadawane pytania
Co znaczy changquan?
Dosłownie długa pięść. Międzynarodowa Federacja Wushu określa tak północnochińskie style z otwartymi uderzeniami na daleki dystans, szeroką gamą kopnięć i rozstawionymi postawami.
Czy changquan znajduje się na krajowej liście niematerialnego dziedzictwa kulturowego Chin?
Jako całość nie. Na liście są jego odmiany hongquan (nr 796, 2008, Shaanxi) i chaquan (nr 804, 2008, Shandong).
Ile trwa układ zawodniczy changquan?
Według przepisów IWUF 2024 układ dowolny dorosłych trwa od 1 minuty 20 sekund do 1 minuty 35 sekund, juniorski od 1 minuty 10 sekund do 1 minuty 25 sekund.
Podobne style
Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.