Wudangquan
武當拳Zbiorcza nazwa sztuk wewnętrznych i sztuki świątyń pasma Wudang. Podział na wewnętrzne i zewnętrzne pojawia się w 1669, Zhang Sanfeng jest założycielem tylko według tradycji.
Podstawowe informacje
ChinyCharakter i pochodzenie
Trening
Dla kogo
Organizacja i zawody
Z czego składa się styl
Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.
Porównania
Katalogi i bazy dla Wudangquan
O sztuce walki Wudangquan
Wudangquan ma dwa znaczenia: zbiór sztuk wewnętrznych taijiquan, xingyiquan i baguazhang w przeciwieństwie do zewnętrznych shaolińskich oraz sztuki uprawiane w taoistycznych świątyniach pasma Wudang w prowincji Hubei. Rozróżnienie sztuk wewnętrznych i zewnętrznych pojawia się po raz pierwszy w roku 1669 u Huang Zongxiego, a jako kategoria rozpowszechniło się na ogólnokrajowych turniejach w roku 1928. Historycy nie znaleźli między kategoriami a oboma miejscami związku. Tradycja przypisuje powstanie taoiście Zhang Sanfengowi, którego podobno zainspirowała walka ptaka z wężem. Historycy Tang Hao i Stanley Henning to odrzucają, Henning wątpi także w jego istnienie. Do form wudangskich należą miecz wudangski o 132 ruchach, układy dwuosobowe z mieczami, qigong i tuishou. Praktyka bojowa na Wudangu odradzała się po roku 1979, a w roku 1989 powstała w świątyni Purpurowego Obłoku akademia sztuk walki stowarzyszenia taoistycznego. Stopni ani egzaminów nie znaleźliśmy. Wudang wushu znajduje się od roku 2006 na państwowej liście niematerialnego dziedzictwa ChRL, z Zhang Sanfengiem jako założycielem według listy. UNESCO umieściło w roku 1994 kompleks świątynny, czyli budowle, nie sztukę walki. Na Wudangshanie odbywają się od roku 1999 międzynarodowe zawody w układach taijiquanu i form wudangskich.
Historia
Nazwa Wudangquan ma dwa znaczenia. Oznacza grupę sztuk wewnętrznych taijiquan, xingyiquan i baguazhang w przeciwieństwie do zewnętrznych shaolińskich, a zarazem sztuki uprawiane w taoistycznych świątyniach pasma Wudang w prowincji Hubei. Rozróżnienie sztuk wewnętrznych i zewnętrznych pojawia się po raz pierwszy w roku 1669 w epitafium Huang Zongxiego dla Wang Zhengnana, a historyk Stanley Henning czyta je jako polityczne, nie techniczne. Na ogólnokrajowych turniejach Kuomintangu w Pekinie i Nankinie w roku 1928 uczestników podzielono na Shaolin i Wudang, do Wudangu zaliczano mistrzów sztuk wewnętrznych. Późniejsi historycy nie znaleźli między tymi kategoriami a oboma miejscami związku historycznego. Tradycja przypisuje powstanie taoiście Zhang Sanfengowi z przełomu dynastii Yuan i Ming. Legenda opowiada, że obserwował ptaka atakującego węża, który pozostał spokojny i czujny, a potem śmiertelnie ukąsił ptaka. Historycy Tang Hao i Henning odrzucają to przypisanie, a Henning (1994) wątpi także w istnienie Zhang Sanfenga. Zhang Songxi był wojownikiem z powiatu Yin (dzisiejszy Ningbo) za panowania Jiajing (1522–1566) i uczniem Sun Shisana. Z Zhang Sanfengiem nie łączy go udokumentowane źródło, jako pierwszego po nim wymienia go dopiero linia Wudang Dan Pai.
Czym się różni
Wudangquan tradycyjnie określa się w opozycji do Shaolinu. Państwowa lista niematerialnego dziedzictwa kulturowego Chin opisuje sztukę wudangską jako połączenie idei Księgi Przemian (I Ching) i Daodejing z taijiquan, xingyiquan i baguazhang, z naciskiem na jedność nieba i człowieka, ruchu i spokoju oraz pracy wewnętrznej i zewnętrznej. Czasopismo Qi Journal przeciwstawia zewnętrzne, twarde style Shaolinu, budujące siłę i kondycję, miękkim stylom wewnętrznym Wudangu, nastawionym na pracę z qi. Historycy kwestionują ten podział. Według Bena Judkinsa Shen Yiguan (1531–1616) napisał biografię boksera Zhang Songxi bez pojęć wewnętrzny i zewnętrzny, a dopiero Huang Zongxi (1610–1695) w epitafium nazwał Zhanga bokserem wewnętrznym, lepszym od szkół zewnętrznych, takich jak Shaolin. Historycy Wells i Henning odczytują to rozróżnienie politycznie: Shaolin był zewnętrzny z powodu buddyzmu obcego pochodzenia, a sztuki wewnętrzne powoływały się na chińskie pochodzenie i dynastię Ming. Dzisiejsze powiązanie trzech sztuk wewnętrznych z filozofią taoistyczną i qigong ustanowił według Judkinsa Sun Lutang (1860–1933).
Technika
Do form wudangskich należą miecz wudangski o 6 częściach i 132 ruchach, układy dwuosobowe z mieczami, qigong wudangski, dian xue i tuishou. Liangyi quan według dostępnego opisu uczą tylko mistrzowie wudangscy i rodzina Fu. Taiyi wuxing quan zaprezentował publicznie w roku 1980 w Taiyuanie Jin Zitao, który według jednego artykułu w T’ai Chi Magazine uczył się go od roku 1929 u Li Helinga na Wudangu, innego dowodu nie znaleźliśmy. Czego uczy się dziś w szkołach w paśmie górskim, nie udało nam się udokumentować.
Trening
Według artykułu Gene Chinga w Kung Fu Magazine do lat osiemdziesiątych XX wieku sztuki walki na Wudangu uczono tylko wśród wtajemniczonych kapłanów taoistycznych, a mistrzowie uczyli potajemnie. Stowarzyszenie Taoistyczne Wudangu powstało w 1984 roku, a pierwszy coroczny turniej leitai odbył się w 1987 roku. Po wizycie polityka Qiao Shi w 1988 roku kapłani zaczęli uczyć także cudzoziemców. W taoistycznym kolegium świątyni Purpurowej Chmury kapłani i mniszki uczą się obok sztuk walki muzyki, malarstwa, kaligrafii i astronomii. Agencja AP opisała w październiku 2026 roku na Wudangu akademię założoną w 2004 roku, z pięcioletnim kursem, programem dla dorosłych i dziecięcym obozem letnim. Nauka tam może według AP zaczynać się o 6 rano i obejmuje medytację w staniu oraz teorię. Trening fizyczny w szkołach wudangskich złagodzono według tej samej relacji, a kary cielesne zniesiono.
Stopnie i postępy
Nie znaleźliśmy stopni ani egzaminów dla zwykłych uczniów szkół wudangskich. Linie takie jak Wudang Dan Pai liczy się według pokoleń przekazu. W przypadku duchownych Stowarzyszenie Taoistyczne Wudangu uzależnia rejestrację od spełnienia wymagań i egzaminów, a według Kung Fu Magazine odnotowuje około 120 kapłanów i 40 mniszek. Akademia, którą w 2026 roku opisała agencja AP, oferuje pięcioletni kurs pogłębionych studiów sztuk walki obok programu zdrowotnego dla dorosłych.
Dziś
Wudang wushu od 2006 roku znajduje się w pierwszej turze państwowej listy niematerialnego dziedzictwa kulturowego Chin pod numerem 290 (kod VI-8), a wnioskodawcą było miasto Shiyan w prowincji Hubei. Opis na liście wymienia Zhang Sanfenga jako założyciela, wskazuje jako główne formy taijiquan, xingyiquan i baguazhang oraz określa tradycję jako zagrożoną starzeniem się jej nosicieli i ograniczonymi badaniami. W 1994 roku UNESCO umieściło na liście światowego dziedzictwa starożytny zespół budowli w górach Wudang, co dotyczy klasztorów i świątyń, nie sztuki walki. Praktyka bojowa na Wudangu odradzała się po 1979 roku, gdy zalegalizowano religię, a zarządcą został Wang Guangde. W 1980 roku wrócili mistrzowie Guo Gaoyi i Zhu Chengde, w 1981 roku przybył na naukę Zhong Yunlong, a w 1989 roku założył z Wang Guangdem akademię sztuk walki stowarzyszenia taoistycznego w świątyni Purpurowej Chmury. Na Wudangshanie od 1999 roku odbywa się Wudang Taijiquan International Friendship Competition. Rywalizują w nim osoby indywidualne, pary i grupy w kilku stylach taijiquan i innych formach wudangskich w pięciu grupach wiekowych.
Ciekawostki
Za dynastii Ming według UNESCO w górach Wudang stało 9 pałaców, 9 klasztorów, 36 klasztorów żeńskich i 72 świątynie, a dziś zachowało się 53 starych budynków. Brązowa kaplica z 1307 roku jest budowlą prefabrykowaną, a otoczone kamiennym murem Zakazane Miasto na szczycie pochodzi z 1419 roku. Cesarz Zhu Di według China Daily w 1413 roku nakazał zbudować w ciągu dziesięciu lat 33 świątynie, a w 1417 roku ogłosił Wudang Wielką Górą. Pożar pałacu Yuzhengong 19 stycznia 2003 roku zniszczył trzy pomieszczenia o powierzchni 200 metrów kwadratowych. Za legendarnym Zhang Sanfengiem wysyłali cesarze Ming według Qi Journal wyprawy poszukiwawcze w 1391 roku i ponownie w latach 1407–1419, obie bez powodzenia. China Daily podaje, że przypisuje mu się daty urodzenia 960, 1247 i 1279. Że wynalazł taijiquan, twierdzili według Qi Journal nauczyciele rodziny Yang już w latach siedemdziesiątych XIX wieku, a historycy Tang Hao (1935) i Stanley Henning to odrzucają.
Style i odmiany
Często zadawane pytania
Czym jest kung-fu wudang?
Sztuka walki związana z taoistycznymi świątyniami w górach Wudang w prowincji Hubei. Krajowa lista niematerialnego dziedzictwa kulturowego Chin wpisała ją w 2006 roku i za jej podstawę uznaje taijiquan, xingyiquan i baguazhang. Tradycja przypisuje ją taoiście Zhang Sanfengowi, historycy to odrzucają.
Jaka jest różnica między Wudangiem a Shaolinem?
Wudang kojarzy się tradycyjnie z miękkimi stylami wewnętrznymi skupionymi na pracy z qi, Shaolin z twardymi stylami zewnętrznymi, które budują siłę i kondycję. Historycy tacy jak Ben Judkins zwracają jednak uwagę, że podział na wewnętrzne i zewnętrzne powstał w XVII wieku raczej z powodów politycznych niż technicznych.
Gdzie leżą góry Wudang?
W prowincji Hubei w środkowych Chinach, w pobliżu miast Danjiangkou i Shiyan. Kompleks starożytnych budowli w tych górach UNESCO wpisało w 1994 roku na listę światowego dziedzictwa.
Podobne style
Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.