Sanatan Shastar Vidiya

Podstawowe informacje

Kraj pochodzeniaIndie

RegionAzja

Główny naciskMieszane

Charakter i pochodzenie

Trening

Dla kogo

Organizacja i zawody

Z czego składa się styl

Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.

O sztuce walki Sanatan Shastar Vidiya

Shastar vidya, dosłownie nauka o broni, to północnoindyjska sztuka walki z bronią, którą według BBC rozwinęli sikhowie w siedemnastym wieku. Według The Independent najlepiej opanowali ją akali nihangs, sikhijski zakon wojowników. Po klęsce Sikh Empire w połowie dziewiętnastego wieku brytyjska administracja zakazała akali nihangs, sztuka przeszła do podziemia, a Brytyjczycy promowali zamiast niej gatka, formę obrzędową i złagodzoną. Nazwy Sanatan Shastar Vidiya używa szkoła Nidar Singh Nihang z Wolverhampton, którego BBC w 2011 roku nazwała jedynym znanym żyjącym mistrzem. Twierdzenie, że ta sztuka ma tysiące lat i że sikhowie przejęli ją od starszej tradycji północnoindyjskiej, pochodzi z przekazu szkoły i nie udało nam się go niezależnie potwierdzić. Nie znaleźliśmy recenzowanego badania, które sprawdzałoby jego wykładnię. Według rozdziału Kamalroop Singh w Oxford Handbook of Sikh Studies (2014), jak streszcza go angielska Wikipedia, gatka jest tylko jedną z gałęzi szerszego systemu. Szkolenie zaczyna się od pracy nóg w postawie paintra i walki bez broni, a do broni uczeń dochodzi stopniowo. Wśród manewrów jest też bandesh, dźwignia lub chwyt. Od tego manewru internetowe zestawienia opisują samodzielną sztukę bandesh, dla której nie znaleźliśmy żadnego wiarygodnego źródła.

Historia

Według BBC (2011) Sikhowie rozwinęli shastar vidya w siedemnastym wieku, a The Independent (2009) podaje, że najlepiej opanowali ją akali nihangs. Christopher Shackle z SOAS powiedział BBC, że nihangs byli u zarania, pod koniec siedemnastego wieku, bardzo potężni, ale później zostali zepchnięci na margines. Po upadku Sikh Empire w połowie dziewiętnastego wieku brytyjska administracja Pendżabu zakazała, według The Independent, nihangs i ich niebieskich turbanów, a sztuka stała się nielegalna. Nidar Singh według The Tribune (2011) umiejscawia upadek po Anglo-Sikh wars od 1845 do 1849 i po powstaniu 1857, gdy zakazano noszenia noża z ostrzem dłuższym niż sześć cali. Kamalroop Singh według Wikipedii dodaje, że upadku nie można przypisać samym Brytyjczykom, bo rolę odegrało też pojawienie się broni palnej, oraz że w 1878 Akal Takht wydał hukamnama, w której podkreślano, by Sikhowie uczyli się tej sztuki i ją utrzymywali. Według The Tribune szkoła Nidar Singh odwołuje się do akhara Baba Darbara Singh (1645 do 1735) z czasów guru Tegh Bahadur. Po śmierci nauczyciela Baba Mohinder Singh w 1995 Nidar Singh nazywa siebie dziewiątym gurudev tej akhara. Według BBC poznał Mohinder Singh w wieku siedemnastu lat podczas wizyty u ciotki w Pendżabie i ćwiczył u niego jedenaście lat. Według Khaleej Times Mohinder Singh uczył się od Baba Gian Singh.

Czym się różni

Według BBC i Khaleej Times shastar vidya wiąże się z gatka, szermierką kijem, która według BBC powstała pod rządami brytyjskimi w Pendżabie na pokazy, a nie do prawdziwej walki. Kamalroop Singh według Wikipedii uważa natomiast gatka za jedną z gałęzi shastar vidya. Nidar Singh powiedział The Independent, że większość dzisiejszych praktykujących indyjskie sztuki walki uczy się tylko złagodzonych stylów pokazowych, na które pozwolili Brytyjczycy. Green pisze w Martial Arts of the World, że brytyjski singlestick prawdopodobnie wpłynął na gatka, której miecz treningowy i cięcia bardzo go przypominają. Z shastar vidya wiąże się też bandesh, który przeglądy internetowe opisują jako odrębną indyjską sztukę dźwigni i rozbrajania. Sześć faz podawanych w tych przeglądach odpowiada nazwom manewrów shastar vidya w opisie Kamalroop Singh, na przykład rokh i rokhna, lapet i lapetna, cheen i chhini. Nie znaleźliśmy wiarygodnego źródła dla odrębnej sztuki.

Technika

Podstawą jest według BBC ruch w pięciu krokach: natarcie na przeciwnika, trafienie w bok, odchylenie nadchodzących uderzeń, zdobycie przewagi i uderzenie. Khaleej Times podaje pięć podstawowych zasad: odmierzone natarcie, ocena granicy zasięgu, wejście z odchyleniem uderzeń, korzystna pozycja i chhatka, szybkie zabicie. Nidar Singh powiedział The Independent, że kluczową umiejętnością jest podstęp, a prawdziwe szkody czynią uderzenia, których przeciwnik nie widzi nadchodzących. The Tribune pisze, że ta sztuka uczy stawiać czoła uzbrojonym przeciwnikom bez broni i rozbrajać ich, a obejmuje też analizę dawnych formacji bitewnych. Kamalroop Singh według Wikipedii dzieli system na gałęzie zwane ang: walka bez broni bahu judh, zapasy mal judh, walka kijem i maczugą gada judh, do której należy też gatka, walka z bronią shastar judh oraz walka bronią strzelecką i miotaną astra judh. Wymienia osiem manewrów: prosty cios hujj, zasłona rokhna, skręcanie lapetna, rzut phainkna, wyrwanie chhini, dźwignia lub chwyt bandesh, smagnięcie marora i skok chungi. Bandish jest u niego nazwą całego repertuaru manewrów. Postawy paintra obejmują podstawową mul paintra oraz paintra tygrysią, małpią, byczą, wężową i orlą. Na ciele wyróżnia trzydzieści trzy punkty maram, w tym osiem głównych.

Trening

Według The Independent uczniowie zaczynają od dość nieszkodliwych drewnianych kijów, a do ostrych mieczy dochodzą tylko ci, którzy wykażą szczególne wyczucie i oddanie. Kamalroop Singh według Wikipedii podaje, że przed bronią uczeń musi opanować pracę nóg i walkę bez broni. Pierwszą bronią jest marahatti, zwykle bambusowy kij, podstawową kombinacją jest potem gatka, drewniany kij, ze skórzaną tarczą phari, a po niej kirpan z tarczą dhal. Nauczyciel od siedemnastego wieku nazywa się ustad, a uczeń shagird, i przed sparingiem obaj dwukrotnie krzyżują broń i stukają nią o siebie. Według BBC nawet najbardziej zaawansowani uczniowie Nidara Singha dopiero niedawno doszli tak daleko, że mogą z nim walczyć bronią, nie raniąc się. On sam według własnych słów w The Tribune trenuje od trzydziestu lat siedemdziesiąt godzin tygodniowo i uczy trzy dni w tygodniu. Od następcy według Khaleej Times wymaga oprócz predyspozycji fizycznych współczucia, dobroczynności, panowania nad umysłem, czystości i szacunku dla prawdy.

Dziś

BBC w 2011 roku uznała Nidara Singha za jedynego znanego żyjącego mistrza. Sam powiedział, że spotkał tylko cztery osoby, które mogły się nazywać mistrzami, a ostatni z nich, Ram Singh, którego poznał w 1998 roku, zmarł cztery lata później. Nidar Singh uczy w całej Wielkiej Brytanii i jeździ uczyć do Kanady i Niemiec, a Khaleej Times dodaje Indie. Szuka następcy, bo obawia się, że sztuka zaniknie razem z nim. Na zajęciach według BBC ćwiczą obok sikhów także muzułmanie i chrześcijanie. The Tribune pisze o byłych brytyjskich komandosach, bankierach, nauczycielach i analitykach i cytuje Nidara Singha, że nie przyjmuje przemocowców, przestępców ani fanatyków religijnych. Przez pierwsze dwa lata nauczania według BBC dostał 84 groźby śmierci od grup sikhijskich, które nie zgadzają się z ideologią shastar vidya i nauką nihang. Zawodów w shastar vidya nie znaleźliśmy, rywalizuje się tylko w dyscyplinie gatka.

Ciekawostki

Według Khaleej Times słowo nihang znaczy krokodyl i pochodzi od kronikarzy Mogołów, którzy tak opisali wściekłość tych wojowników. Według Davinder Toor, cytowanego przez BBC, brytyjscy żołnierze, jak wynika z zapisków oficerów, strzelali do każdego mężczyzny w niebieskim turbanie i z bronią palną. Green pisze, że arystokratyczni sikhowie nosili w turbanie dwa do trzech chakra, naostrzone stalowe kręgi o średnicy około siedmiu cali, i rzucali nimi w cele. Według The Independent Nidar Singh pakował kiedyś żywność w fabryce w Wolverhampton. Historię nihang opracował z archiwów British Library i muzeum V&A w książce In the Master's Presence. Jedną z jego ulubionych broni jest falisty ząbkowany miecz przypominający węża, którym w walce można przecinać ścięgna.

Często zadawane pytania

Podobne style

Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.