Hou quan (małpia pięść)
猴拳Zbiorcza nazwa chińskich stylów małpy, poświadczona u Qi Jiguanga w XVI wieku. Najlepiej opisana jest hongkońska szkoła Dasheng pigua men, Emei hou quan należy do pozycji Emei wushu.
Podstawowe informacje
ChinyCharakter i pochodzenie
Trening
Organizacja i zawody
Z czego składa się styl
Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.
Katalogi i bazy dla Hou quan (małpia pięść)
O sztuce walki Hou quan (małpia pięść)
Hou quan, pięść małpy, to zbiorcza nazwa kilku chińskich systemów naśladujących ruch i zachowanie małpy. Nazwa jest stara: generał Qi Jiguang wymienia hou quan wśród systemów pięści swojej epoki w podręczniku Jixiao xinshu z okolic roku 1561, a według encyklopedii Martial Arts of the World (ABC-CLIO, 2001) odwiedzający klasztor Shaolin w XVI wieku zapisali, że niektórzy mnisi ćwiczyli boks małpy. Ta sama encyklopedia przypomina opowieść o dziewczynie z Yue z V wieku p.n.e., w której starzec zamienia się w małpę, oraz małpę z laską z powieści Wędrówka na Zachód.
Czytaj dalej
Na państwowej liście niematerialnego dziedzictwa Chin hou quan samodzielnie nie występuje, a Emei hou quan wspomniano w opisie pozycji Emei wushu (VI-23, zapisano w 2008, miasto Emeishan w Syczuanie) jako jedną z osiemnastu rodzin stylów pięściarskich z Emei. Małpa jest też jedną z dwunastu form zwierzęcych xingyiquan i dziesięciu form xinyi liuhe quan, nie ma jej natomiast wśród pięciu zwierząt Hongquan (smok, tygrys, lampart, wąż, żuraw). Najlepiej opisaną samodzielną szkołą jest Dasheng pigua men z Hongkongu. Według własnego przekazu szkoły założył ją Geng Dehai (1892 do 1970), rodem z Pekinu, który pigua uczył się od ojca, a pięści małpy dasheng men od Kou Si z Shaanxi, obie tradycje połączył za wczesnej republiki, w 1929 należał do pięciu mistrzów zaproszonych do Kantonu i wyjechał do Hongkongu. Kou Si miał według tego samego przekazu stworzyć w więzieniu, obserwując małpy, pięć form małpy: stojącą, kamienną, zdezorientowaną, drewnianą i pijaną. Encyklopedia ABC-CLIO podaje podobną tradycję o więźniu Gou Zi, a jest to legenda. Zawodniczą dyscypliną wushu hou quan nie jest, zasady IWUF znają tylko changquan, nanquan i taijiquan, a na mistrzostwach świata w kung-fu podpada najwyżej pod kategorię stylów naśladowczych.
Historia
Hou quan to jedna z najstarszych poświadczonych nazw chińskich systemów pięści. Generał Qi Jiguang wymienia go w podręczniku Jixiao xinshu z okolic roku 1561 obok 32 postaw długiej pięści cesarza Song Taizu i pięści sześciu kroków. Stanley Henning dodaje w encyklopedii Martial Arts of the World (ABC-CLIO, 2001), że Wang Shixing (1547 do 1598) był pod wrażeniem boksera stylu małpy, którego widział ćwiczącego w klasztorze Shaolin, oraz że odwiedzający klasztor w XVI wieku zapisali, że niektórzy mnisi ćwiczyli ludowe formy pięści, w tym boks małpy, żadna z nich jednak nie nosiła nazwy klasztoru. Za najważniejsze dawne odniesienie do małpy w sztukach walki Henning uważa opowieść o dziewczynie z Yue z okolic roku 465 p.n.e., w której starzec zamienia się w małpę i sprawdza jej sztukę szermierki. Małpa z magiczną laską z powieści Wędrówka na Zachód z XVI wieku jest z walką związana do dziś.
Czytaj dalej
Na państwowej liście niematerialnego dziedzictwa Chin hou quan samodzielnie nie występuje, przeszukanie całej listy go nie wykazało. Emei hou quan wspomniano w opisie pozycji Emei wushu (VI-23, druga partia 2008, wnioskodawca miasto Emeishan w Syczuanie, nosiciel Związek Sportowy miasta Emeishan) jako jedną z osiemnastu rodzin stylów pięściarskich z Emei. Hongkońska szkoła Dasheng pigua men wywodzi swój początek, według własnego przekazu, od Geng Dehai (1892 do 1970), rodem z Pekinu, który pigua uczył się od ojca Geng Ronggui, a pięści małpy dasheng men od Kou Si z Shaanxi, obie tradycje połączył we wczesnej republice, w 1929 miał należeć do pięciu mistrzów zaproszonych do Kantonu do Liangguang guoshuguan, a w 1930 wyjechał do Hongkongu. Rok 1911 jako powstanie dasheng men podaje tylko angielska Wikipedia.
Czym się różni
Pod nazwą pięść małpy kryją się co najmniej dwie różne tradycje: hongkońska szkoła Dasheng pigua men z własnym rodowodem od Kou Si i Geng Dehai oraz Emei hou quan, jedna z osiemnastu rodzin stylów pięściarskich z Emei według państwowej listy, obie łączy tylko nazwa. Małpa jest zarazem jedną z form zwierzęcych wewnątrz innych stylów: według opisu państwowej pozycji Xingyiquan (VI-26) należy do dwunastu form zwierzęcych obok smoka, tygrysa, konia, kurczaka, jaskółki, jastrzębia, węża, orła, niedźwiedzia i innych, według pozycji Xinyi liuhe quan (VI-29) do dziesięciu zwierząt. Henning podaje dla xingyi z Shanxi dwanaście zwierząt, dla xingyi z Henan dziesięć, małpa jest w obu. Wśród pięciu zwierząt Hongquan, smoka, tygrysa, lamparta, węża i żurawia, małpy nie ma.
Technika
Opis techniczny w źródłach na poziomie państwowej listy lub w opracowaniach jest skąpy. Opis pozycji Emei wushu wymienia Emei hou quan tylko jako jedną z osiemnastu rodzin stylów pięściarskich obok Emei luohan quan i innych. Szkoła Dasheng pigua men podaje, że Kou Si stworzył pięć form małpy: stojącą (qi hou), kamienną (shi hou), zdezorientowaną (mi hou), drewnianą (mu hou) i pijaną małpę (zui hou). To twierdzenie szkoły, a angielska Wikipedia zamiast zdezorientowanej małpy podaje zgubioną. Zasada małpy pojawia się też wewnątrz innych stylów: państwowa pozycja Sun Bin quan (VI-60, 2011) w regule pięści wymaga, by ćwiczący był w ruchu zwinny jak psotna małpa i miał ramiona rozluźnione jak gibon.
Dziś
Hou quan nie jest dyscypliną zawodniczą międzynarodowego wushu. Zasady IWUF dla wushu taolu z 2019 roku podają jako wolne dyscypliny gołych rąk tylko changquan, nanquan i taijiquan, a przepisy 8. Mistrzostw Świata w Kung-fu IWUF (Emeishan, 14 do 19 czerwca 2019) zaliczają do stylów tradycyjnych xingyi, bagua, baji, ditang, chaquan, hongquan, Shaolin, Wudang i Emei quan oraz ogólną kategorię stylów naśladowczych, samodzielnego hou quan na liście nie ma. Hongkoński związek Dasheng pigua men powstał według własnego opisu w 1970 roku pod kierunkiem Chen Xiuzhonga (1936 do 2020), który od 1954 roku mógł jako jedyny uczeń nauczać w imieniu Geng Dehai. Emei wushu jako całość obejmuje według państwowej listy 68 szkół i 2 638 metod, liczby te nie dotyczą tylko hou quan.
Ciekawostki
Opowieść o powstaniu pięści małpy w więzieniu ma kilka wersji: szkoła Dasheng pigua men opowiada ją o Kou Si, który obserwował małpy z celi, encyklopedia ABC-CLIO podaje podobną tradycję o więźniu imieniem Gou Zi, który po miesiącach obserwowania małp za oknem stworzył boks małpy, i dodaje, że nazwa prawdopodobnie odnosi się do tańców z Szantungu, podczas których duch Króla Małp opętywał tancerzy. Król Małp z powieści Wędrówka na Zachód nosi magiczną laskę, która według Henninga jest z walką związana do dziś.
Często zadawane pytania
Czy hou quan znajduje się na państwowej liście niematerialnego dziedzictwa Chin?
Jako samodzielny styl nie. Emei hou quan wspomniano w opisie pozycji Emei wushu (VI-23, 2008) jako jedną z osiemnastu rodzin stylów pięściarskich z Emei.
Czy pięść małpy to dyscyplina zawodów wushu?
Nie. Zasady IWUF uznają za wolne dyscypliny gołych rąk tylko changquan, nanquan i taijiquan, a na mistrzostwach świata w kung-fu boks małpy podpada co najwyżej pod kategorię stylów naśladowczych.
Jak stary jest boks małpy w Chinach?
Nazwę hou quan podaje generał Qi Jiguang w Jixiao xinshu z okolic roku 1561, a według encyklopedii ABC-CLIO ćwiczyli go w XVI wieku niektórzy mnisi klasztoru Shaolin.
Podobne style
Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.