Goju-ryu
剛柔流Okinawski styl karate założony przez Chojuna Miyagiego. Nazwę „twardy-miękki” wziął z wersu chińskiego tekstu Bubishi, a znakiem rozpoznawczym stylu jest oddechowa kata Sanchin.
Podstawowe informacje
JaponiaCharakter i pochodzenie
Trening
Dla kogo
Organizacja i zawody
Z czego składa się styl
Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.
Porównania
Katalogi i bazy dla Goju-ryu
O sztuce walki Goju-ryu
Goju-ryu założył na Okinawie Chojun Miyagi (1888–1953), uczeń Kanryo Higaonny. Nazwa oznacza „styl twardy-miękki”, a Miyagi wziął ją z wersu o twardości i miękkości oddechu w chińskim tekście Bubishi. Roku powstania źródła nie podają jednolicie. Według opowieści o nadaniu nazwy padła ona około 1929 roku, gdy uczeń Miyagiego Shinzato Jin’an na pokazie sztuk walki nie wiedział, jak nazwać styl. Dai Nippon Butoku Kai uznała Goju-ryu w 1933 roku. Higaonna uczył się w Fuzhou w chińskiej prowincji Fujian, a Miyagi pojechał tam sam w latach 1915 i 1917. Około 1918 roku opracował z fujiańskiego stylu białej czapli kata Tensho, miękki odpowiednik kata Sanchin.
Czytaj dalej
Sanchin („trzy bitwy”) to powolna kata wykonywana w napięciu, z oddechem słyszalnym. Nauczyciel sprawdza przy niej postawę i napięcie ciała (shime), od uderzeń po powolne naciski i pociągnięcia. Oddech jest podkreślony we wszystkich kata stylu. Głównych kata jest dwanaście, od początkowych Gekisai po Suparinpei, którą źródła określają jako najbardziej zaawansowaną. Do treningu należą hojo undo, ćwiczenia z kamiennymi ciężarami i naczyniami, oraz kakie, ćwiczenie w parach na wyczucie w naciskaniu i ciągnięciu. Japan Karate Federation zalicza Goju-ryu do czterech głównych stylów obok Shotokanu, Shito-ryu i Wado-ryu. Styl dzieli się na wiele organizacji, wśród nich okinawskie Jundokan i Meibukan, IOGKF, którą w 1979 roku założył Morio Higaonna, oraz japońskie Goju-kai. Stopnie nadaje każda z nich osobno.
Historia
Goju-ryu wywodzi się z Naha-te, przedwojennej nazwy okinawskiej sztuki z okolic miasta Naha. Kanryo Higaonna popłynął do Fuzhou w chińskiej prowincji Fujian w marcu 1873 roku (według przekazu Miyagiego już w 1870) i uczył się u mistrza zwanego Ryu Ryu Ko, którego imienia nie zapisano. Przywiózł kata Sanchin, Seisan, Sanseru i Bechurin. Zmarł w 1915 lub 1916 roku, źródła się rozchodzą. Chojun Miyagi (1888–1953) uczył się u Higaonny od 14. roku życia przez około 15 lat. Do Fuzhou pojechał sam w 1915 roku i ponownie w 1917, a około 1918 roku wprowadził kata Tensho. Nazwę Goju-ryu wybrał według JKF Gojukai i IOGKF w 1930 roku, gdy jego uczeń Jin’an Shinzato na pokazie sztuk walki, zapytany o nazwę sztuki, zaimprowizował nazwę hanko-ryu, półtwardy styl. W 1933 roku Dai Nippon Butoku Kai uznała Goju-ryu za nowoczesne budo (gendai budo).
Czym się różni
Goju-ryu wyrosło z Naha-te i według japońskiej federacji JKF Gojukai łączy sztuki okinawskie z chińskim nanpa shorin-ken z prowincji Fujian. Według organizacji Gojukai twardość (go) łączy się z atakiem, a miękkość (ju) z obroną. Wyrazistą cechą jest oddech: rdzeniem metody jest oddychanie brzuszne kisoku no donto, a oddychanie ibuki ma dwie postaci, słyszalne yo ibuki do treningu i ciche in ibuki do walki. Ruch kolisty wywołuje przy kontakcie lepki opór zwany muchimi. Podstawowe kata Sanchin służy według JKF Gojukai do ćwiczenia prawidłowego oddechu i postawy. Miyagi zmienił je tak, by poruszało się tylko po linii prostej w przód i w tył. Jego odpowiednikiem jest Tensho, które Miyagi stworzył z kata Rokkishu poznanego w Fuzhou. Według artykułu w czasopiśmie IOGKF w Sanchin twardość jest na zewnątrz, a miękkość wewnątrz, w Tensho odwrotnie. Dzięki temu Goju-ryu różni się na przykład od Wado-ryu, które wywodzi się z jujutsu i zamiast siłowych bloków stosuje uniki z linii ataku.
Technika
Go oznacza zamkniętą dłoń i techniki liniowe, ju otwartą dłoń i techniki kołowe. Oddech jest podkreślony we wszystkich kata, zwłaszcza w Sanchin i Tensho. Sanchin („trzy bitwy”) istnieje w dwóch wersjach. Wersji Higaonny uczono z otwartymi dłońmi, Juhatsu Kyoda zmienił ją na zaciśnięte pięści, a Miyagi przejął tę zmianę. Przy shime nauczyciel kontroluje postawę i napięcie mięśni, od twardych uderzeń po powolne naciski i pociągnięcia. Tensho („obracające się dłonie”) jest miękkim odpowiednikiem Sanchin, zmienionym z Rokkishu fujiańskiej białej czapli. Głównych kata jest dwanaście: Sanchin, Tensho, Gekisai Dai Ichi i Dai Ni, Saifa, Seiunchin, Shisochin, Sanseru, Seipai, Kururunfa, Seisan i Suparinpei, którą źródła określają jako najbardziej zaawansowaną. Gekisai powstała około 1940 roku dla początkujących. Sanseru podkreśla kopnięcia w stawy (kansetsu geri), Seiunchin wyważanie, rzuty i chwyty.
Trening
Miyagi zadawał początkującym przez pierwsze 6–12 miesięcy zamiast techniki pracę, na przykład noszenie kamieni, a jego uczniowie często ćwiczyli 3–5 lat, zanim uczyli się Sanchin. Trening Sanchin opisuje IOGKF jako kroki kata, opór w sanchin dachi przeciw pasom ciągniętym przez dwóch pomocników oraz shime. Według IOGKF Morio Higaonna nakazuje ćwiczyć Sanchin codziennie. Prawie wszystkie kata mają bunkai oyo, ustalone ćwiczenie z partnerem. Kakie jest według Eiichiego Miyazato (1978) ćwiczeniem w parach, przy którym dwie osoby stoją z wysuniętą tą samą nogą w neko ashi dachi lub sanchin dachi, zahaczają nadgarstki i na przemian naciskają. Celem jest wyczucie w ciągnięciu i naciskaniu, według Miyazato nie chodzi o współzawodnictwo w sile. Wolne kumite (jiyu-kumite) wprowadził w 1934 roku Gogen Yamaguchi w Goju-kai, które stworzyło też pięć własnych kata Taikyoku dla początkujących. Budowy zwykłej lekcji ani udziału kumite nie znaleźliśmy.
Stopnie i postępy
Stopnie nadaje każda organizacja osobno. JKF Gojukai ma dan 1–10 z egzaminem sprawnościowym do 8. danu, uczniowskie kyu 5–1 dodała w 2014 roku, a 1. kyu jest warunkiem egzaminu na 1. dan. Morio Higaonna zdobył 3. dan w grudniu 1960 roku, 5. dan w kwietniu 1966 roku, menkyo kaiden w styczniu 1967 roku oraz 8. i 9. dan w maju 1984 roku od Yuchoku Higi, ma także 10. dan. Regulaminu egzaminacyjnego IOGKF, Jundokanu i Goju-kai, czyli pasów, minimalnych okresów i wymaganych kata, nie udało nam się udokumentować.
Zawody
W Japonii Goju-ryu rywalizuje pod Japan Karate Federation, gdzie styl reprezentuje organizacja członkowska JKF Gojukai. Wyznaczonymi kata (shitei) Goju-ryu na turnieje JKF są Saifa, Seipai, Kururunfa i Seisan, z których zawodnicy wybierają w 1. i 2. rundzie. Przepisy JKF Gojukai różnią się od przepisów WKF, konkretnych różnic w kumite nie znaleźliśmy. Lista 102 kata WKF ze stycznia 2026 roku nie oznacza stylów. Których kata Goju-ryu używano na igrzyskach olimpijskich w Tokio 2020, nie znaleźliśmy.
Sprzęt
Szczególnego ubioru ani pasów dla Goju-ryu nie znaleźliśmy. Własnym wyposażeniem stylu są przybory hojo undo: chi ishi, kamienny ciężar na drążku, ishi sashi, tetsu geta, nigiri game, naczynia z piaskiem trzymane za brzeg, makiwara i kongoken, który do hojo undo przejął Miyagi. IOGKF podaje w treningu Sanchin nigiri game, kata z chi ishi i tetsu sashi. Czy przybory kupuje uczeń, czy ma je klub, nie znaleźliśmy.
Filozofia
Nazwę wziął Miyagi ze strofy Hakku Kenpo (拳之大要八句) w chińskim tekście Bubishi, z wersu 法剛柔呑吐, według którego wdychanie i wydychanie to twardość i miękkość. Celem Miyagiego było budowanie charakteru i duchowej wolności. Podkreślał zasady brak pierwszego uderzenia i rozwijanie rozumu przed siłą. W marcu 1934 roku napisał tekst Karate-do Gaisetsu, jedno z niewielu swoich dzieł pisanych.
Dziś
Sukcesja po śmierci Miyagiego w 1953 roku jest sporna. Komitet w lutym 1954 roku niemal jednomyślnie wybrał Eiichiego Miyazato, według innych źródeł Miyagi następcy publicznie nie wskazał. Już w 1952 roku Seiko Higa założył z innymi Goju-ryu Shinkokai. Na Okinawie powstały Meibukan Meitoku Yagiego (pierwsze dojo 1952) i Jundokan Eiichiego Miyazato (1956 lub 1957). Na kontynencie powstało oficjalnie w 1935 roku Goju-kai Gogena Yamaguchiego, które później podzieliło się na JKF Gojukai i JKGA. Morio Higaonna założył w lipcu 1979 roku w Poole w Anglii IOGKF, a po odejściu z niej w 2022 roku TOGKF. Japan Karate Federation uznaje cztery style, Goju-ryu, Shito-ryu, Shotokan i Wado-ryu. Nippon Kobudo Kyokai uznała Goju-ryu w 1998 roku za koryu bujutsu, jako pierwszy styl karate, z reprezentantem Moriem Higaonną. W lutym 2024 roku ta rola przeszła na TOGKF.
Ciekawostki
Kanryo Higaonna wrócił z Fuzhou na Okinawę w 1891 roku, a od 1905 roku uczył w handlowej szkole średniej w Naha. Miyagi pokazał Naha-te w 1921 roku księciu Hirohito, a w 1925 księciu Chichibu. W 1926 roku założył z innymi okinawskimi mistrzami Karate Kenkyu Club, a w 1936 roku spędził dwa miesiące w Szanghaju, studiując chińskie sztuki walki. Według IOGKF był pierwszym założycielem szkoły karate, który formalnie nazwał swoją sztukę. Wśród uczniów Miyagiego było wielu policjantów. Wielu z nich zginęło w bitwie o Okinawę, w której zniszczono też dużą część Naha, w tym notatki Miyagiego o nauczycielu Higaonny. Przygotowawcze ćwiczenia Miyagiego junbi undo i ćwiczenia z przyborami hojo undo według JKF Gojukai ćwiczy się do dziś bez zmian. Postawa sanchin-dachi według przekazu organizacji Gojukai wzięła się ze zdolności stania mocno na niestabilnej łodzi.
Style i odmiany
Często zadawane pytania
Czym jest goju-ryu?
Goju-ryu to okinawski styl karate, który wyrósł z Naha-te i według japońskiej federacji JKF Gojukai łączy sztuki okinawskie z chińską sztuką walki z prowincji Fujian. Należy do czterech głównych stylów, które uznaje Japońska Federacja Karate.
Co znaczy goju-ryu?
Goju-ryu znaczy styl twardy i miękki. Miyagi Chojun wziął słowa go ju z wersu chińskiego tekstu Bubishi, według którego sposób wdychania i wydychania jest twardością i miękkością.
Kto założył goju-ryu?
Goju-ryu założył Miyagi Chojun (1888–1953), który od 14. roku życia uczył się u Higaonny Kanryo, mistrza Naha-te. Styl nazwał w 1930 roku, a Dai Nippon Butokukai uznała go w 1933 roku.
Podobne style
Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.