Nanquan (pięść Południa)
南拳Zbiorcze określenie stylów południowochińskich i konkurencja wushu: niskie stabilne postawy, krótkie mocne uderzenia z wokalizacją i mniej technik nóg, według IWUF.
Podstawowe informacje
ChinyCharakter i pochodzenie
Trening
Dla kogo
Organizacja i zawody
Z czego składa się styl
Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.
O sztuce walki Nanquan (pięść Południa)
Nanquan, dosłownie pięść południa, nie jest jedną szkołą, lecz zbiorczym określeniem chińskich stylów powstałych na południe od rzeki Jangcy, na przykład w Fujianie i Guangdongu, a zarazem konkurencją wushu sportowego. Międzynarodowa Federacja Wushu (IWUF) charakteryzuje go niskimi stabilnymi postawami z mniejszą liczbą technik nóg, krótkimi mocnymi uderzeniami ramion, często połączonymi z wokalizacją, i niewielkim udziałem akrobatyki. Nie ma założyciela ani roku powstania, to kategoria.
Czytaj dalej
Sam nanquan nie figuruje na państwowej liście niematerialnego dziedzictwa Chin, są na niej natomiast poszczególne style południowe: Choy Li Fut (nr 808, 2008, Xinhui w Guangdongu, według opisu założony przez Chen Henga w 1836 roku), wuzuquan (nr 803, 2008, Quanzhou, pięć pięści Damo, Taizu, Luohan, Xingzhe i Baihe), wing chun (nr 1308, 2014 gałąź z Fujianu, 2021 gałąź z Foshan), dishuquan (nr 1141, 2011, Fujian) i mojiaquan (nr 1452, 2021, Guangdong). Hung Gar ani południowa modliszka też nie figurują na liście państwowej, angielska Wikipedia zalicza je do nanquan. Opis listy podaje przy Choy Li Fut 193 układy i wokalizacje jako oparcie ruchu, a przy wing chun z Foshan powiedzenie o walce na przestrzeni leżącego wołu. Sportowy nanquan ma według przepisów IWUF 2024 obok swobodnego także układy obowiązkowe, a uzupełniają go konkurencje z bronią: nandao z południową szablą i nangun z południowym kijem. Swobodny układ dorosłych trwa od 1 minuty 20 sekund do 1 minuty 35 sekund i musi zawierać pazur tygrysa, uderzenia gua gai quan i pao quan, technikę mostu gun qiao, sześć postaw, w tym postawę motyla i jazdy na smoku, kroki qi lin bu i kopnięcie heng ding tui. W układach obowiązkowych odejmuje się 0,2 punktu za brakującą lub nadmiarową wokalizację. Roku powstania układu sportowego nie znaleźliśmy w źródłach federacji.
Historia
Nanquan jako pojęcie zbiorcze nie figuruje na państwowej liście niematerialnego dziedzictwa Chin, zapytanie na ihchina.cn zwraca zero. Historię stylów południowych śledzimy więc po poszczególnych stylach z listy. Choy Li Fut (Caifofoquan) figuruje pod numerem 808 (VI-36) od 2008 roku z powiatu Xinhui w Jiangmen w prowincji Guangdong, w 2021 roku dołączyła gałąź Guangzhou Beisheng, a według opisu listy założył go Chen Heng w 1836 roku we wsi Jingmei. Wuzuquan figuruje pod numerem 803 (VI-31) od 2008 roku, z Quanzhou w Fujianie. Wing chun figuruje pod numerem 1308 (VI-77) od 2014 roku jako gałąź z Fujianu z Fuzhou i od 2021 roku jako gałąź z Foshan z Guangdongu, a obie tradycje różnią się co do pochodzenia: ta z Fujianu wskazuje mniszkę Wumei z południowego Shaolin na przełomie Ming i Qing, ta z Foshan powstanie w erze Tongzhi dzięki Liang Zanowi. Dishuquan figuruje pod numerem 1141 (2011, Fujian), a mojiaquan pod numerem 1452 (2021, Guangdong). Hung Gar nie figuruje na liście państwowej.
Czytaj dalej
Nanquan sportowy powstał w standaryzacji wushu prowadzonej przez komisję państwową od 1958 roku, pierwsze chińskie przepisy dotyczące układów zawodniczych ukazały się w 1959 roku, a Międzynarodowa Federacja Wushu została założona 3 października 1990 roku. Roku powstania sportowego układu nanquan nie znaleźliśmy w źródłach federacji. Angielska Wikipedia podaje lata sześćdziesiąte, włączenie nandao i nangun do zawodów międzynarodowych w 1999 roku oraz obowiązkowe skoki od 2003 roku.
Czym się różni
Różnicę między nanquan a changquan opisuje IWUF: changquan to style północne z otwartymi uderzeniami na dużą odległość, szerokim zakresem kopnięć i technikami skoków, nanquan to style południowe z niskimi stabilnymi postawami, mniejszą liczbą technik nóg i krótkimi mocnymi uderzeniami z wokalizacją. Różni się też strój zawodniczy według przepisów IWUF 2024: męska kamizelka nanquan jest bez rękawów i bez kołnierza, strój changquan ma chińską stójkę i rękawy. Wśród stylów południowych znajduje się mojiaquan, który według swojego nosiciela łączy południową pracę rąk z północną pracą nóg.
Technika
IWUF definiuje nanquan jako style powstałe na południe od Jangcy, z niskimi postawami i mniejszą liczbą technik nóg, z naciskiem na krótkie mocne uderzenia ramion, często połączone z wokalizacją, stabilne postawy i mało technik akrobatycznych. Swobodny układ nanquan musi według przepisów IWUF 2024 zawierać ułożenie dłoni pazur tygrysa (hu zhao), uderzenia gua gai quan i pao quan, technikę mostu gun qiao, sześć postaw, w tym postawę motyla (die bu) i jazdy na smoku (qi long bu), kroki qi lin bu i kopnięcie heng ding tui. Style tradycyjne opisuje państwowa lista niematerialnego dziedzictwa. Choy Li Fut ma 193 układy: 39 bez broni, 54 parowe, 64 z bronią i 18 na drewnianym manekinie, a wokalizacje mają wspierać ruch. Wing chun z Fujianu ma trzy układy bez broni (xiao nian tou, xun qiao, biao zhi), nóż ba zhan dao, drąg liu dian ban gun i manekina o 108 elementach, wing chun z Foshan te same trzy układy, jeden z nożem i jeden z drągiem, a jako szczególne metody zhuang fa i chi shou. Mojiaquan ma według swojego nosiciela łączyć głęboką siłę i zmienne techniki rąk boksu południowego z północną pracą nóg.
Trening
W wushu sportowym swobodny układ nanquan trwa w kategorii dorosłych od 1 minuty 20 sekund do 1 minuty 35 sekund, a w juniorskiej od 1 minuty 10 sekund do 1 minuty 25 sekund. W układach obowiązkowych nanquan, nandao i nangun odejmuje się 0,2 punktu za każdą brakującą lub nadmiarową wokalizację albo wokalizację niezgodną z przepisami. Szkoły tradycyjne uczą inaczej: wuzuquan ma według listy państwowej ponad dwieście układów, a nauka przekazywana jest ustnie i osobiście, wing chun z Foshan opiera się na metodach zhuang fa i chi shou.
Dziś
IWUF wymienia nanquan wśród głównych kategorii konkurencji wushu taolu na mistrzostwach świata, a w przepisach 2024 nanquan, nandao i nangun są konkurencjami swobodnymi. Przepisy dzielą kategorie wiekowe na dorosłych (18 lat i więcej), młodzież (15 do 17), juniorów (12 do 14) i dzieci (11 i mniej). Tradycyjne style południowe chroni państwowa lista niematerialnego dziedzictwa z nosicielami takimi jak Quanzhou Wushu Association (wuzuquan), Foshan Wushu Association (wing chun z Foshan) i Xinhui Choy Li Fut Founder Fist Association. Wing chun z Foshan ma według swojego nosiciela około 200 zarejestrowanych szkół, ponad 800 mistrzów i jest ćwiczony w ponad 60 krajach.
Ciekawostki
Wing chun z Foshan zna według listy państwowej powiedzenie quan da wo niu zhi di, pięść na przestrzeni leżącego wołu, czyli walkę na małej przestrzeni, a wśród jego spadkobierców opis listy wymienia Ip Mana i Bruce'a Lee. Opis Choy Li Fut podaje, że w międzynarodowym rozpowszechnieniu wushu obowiązuje powiedzenie: na północy taiji, na południu Choy Li Fut. Historię społeczną południowochińskich sztuk walki w Guangdongu od 1800 roku śledzi książka Judkinsa i Nielsona The Creation of Wing Chun (SUNY Press, 2015).
Często zadawane pytania
Co znaczy nanquan?
Dosłownie pięść południa. Międzynarodowa Federacja Wushu tak określa style powstałe na południe od Jangcy z niskimi postawami i krótkimi mocnymi uderzeniami, często połączonymi z głosem.
Które style południowe figurują na państwowej liście niematerialnego dziedzictwa Chin?
Na przykład Choy Li Fut (nr 808), wuzuquan (nr 803), wing chun (nr 1308), dishuquan (nr 1141) i mojiaquan (nr 1452). Sam nanquan jako pojęcie nie figuruje.
Jakie elementy musi zawierać układ zawodniczy nanquan?
Według przepisów IWUF 2024 między innymi pazur tygrysa, uderzenia gua gai quan i pao quan, technikę mostu gun qiao, sześć postaw, kroki qi lin bu i kopnięcie heng ding tui.
Podobne style
Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.