Hung Gar

Podstawowe informacje

Założyciel

Hong Xiguan(według tradycji)

Mistrzowie i osobistości

Chi Kuan-chunMok Kwai-lanWong Fei-hungGordon Liu

Kraj pochodzeniaChiny

RegionAzja

Główny naciskUderzenia

Poziom kontaktuLekki kontakt

Charakter i pochodzenie

Trening

Dla kogo

Organizacja i zawody

Z czego składa się styl

Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.

Porównania

Katalogi i bazy dla Hung Gar

O sztuce walki Hung Gar

Hung Gar (także Hung Ga lub Hung Kuen) to południowochiński styl kung-fu związany z prowincją Guangdong, znany z niskich i stabilnych postaw. Według legendy założył go kupiec herbaty Hung Hei-gun, uczeń mnicha Jee Sina z południowego Shaolin w Fujian. Podanie jest sprzeczne już co do tego, czy chodziło o XVII, czy XVIII wiek, a jedna wersja przypisuje założenie dopiero uczniowi Hunga, Luk Ah-choiowi. Udokumentować udało nam się dopiero linię z XIX wieku: Wong Kei-ying i jego syn Wong Fei-hung (1847–1925), lekarz z Foshan, który prowadził klinikę Po Chi Lam. Uczeń Wonga, Lam Sai-wing, napisał z pomocą Chu Yu-zai trzy książki o głównych układach stylu i od 1928 roku nauczał w Hongkongu. Dzisiejsze gałęzie rodowe Tang Fung, Lam, Chiu i Lau wywodzą się od Wong Fei-hunga.

Historia

Nie udało nam się potwierdzić pochodzenia Hung Gar (także Hung Ga lub Hung Kuen). Według legendy mnich Jee Sin po zniszczeniu klasztoru Shaolin uczył w południowym Shaolin w Fujianie świeckich uczniów, wśród nich kupca herbacianego Hung Hei-guna (pinyin Hong Xiguan). Źródła podają XVII lub XVIII wiek, a inna wersja przypisuje założenie uczniowi Hunga, Luk Ah-choiowi. Badacze uważają opowieść o zniszczeniu klasztoru przez dynastię Qing za zmyśloną, a według Bena Judkinsa południowa świątynia Shaolin pojawia się tylko jako fikcja literatury lokalnej. Udokumentowana linia zaczyna się w XIX wieku od Wong Kei-yinga i jego syna Wong Fei-hunga (9. 7. 1847 Foshan – 17. 4. 1925 Guangzhou, chińskie źródła podają rok śmierci 1924), artysty walki i lekarza, którego oprócz ojca uczył między innymi Lam Fuk-sing. Uczeń Wonga, Lam Sai-wing (1860 lub 1861 – 1942 lub 1943) z Foshan, uczył od 1928 roku w Hongkongu i napisał z Chu Yu-zaiem trzy książki o głównych układach stylu. Profesor Mak Ging-sang nie nazwał na wykładzie w 2021 roku nikogo założycielem Hung Kuen. Według niego linia od Jee Sina przez Luk Ah-choia do ojca Wong Fei-hunga pochodzi z filmu z 1949 roku, większość opowieści jest ustna i sporna, a hongkońska linia jest dobrze udokumentowana dopiero od przybycia Lam Sai-winga.

Czym się różni

Hung Gar, Choy Li Fut i Wing Chun pochodzą z tego samego obszaru prowincji Guangdong, a historycy Benjamin Judkins i Jon Nielson podają, że powstały z tych samych procesów historycznych. Judkins zalicza Hung Gar i Choy Li Fut do typowych szkół związanych z towarzystwem Hung Mun, które dzielą legendę o zniszczeniu świątyni Shaolin. Wing Chun według niego mało przypomina linie Hung Gar i Choy Li Fut, które dominowały w Foshan. Różni się też możliwość udokumentowania początków. Według krajowej listy niematerialnego dziedzictwa kulturowego Chin Choy Li Fut ma konkretnego założyciela, Chan Heunga, i rok 1836, a w przypadku Hung Gar nie udało nam się potwierdzić założyciela. Choy Li Fut był w Foshan zorganizowany w Hung Sing Association, którą Kuomintang stłumił w 1927 roku. Na hongkońskiej liście niematerialnego dziedzictwa kulturowego, jak ją wydrukował South China Morning Post, Hung Gar Kuen figuruje pod numerem 372, a Wing Chun pod numerem 380. Porównania postaw i pracy rąk od federacji lub niezależnego eksperta nie znaleźliśmy, znamy je tylko od Vincenta Liu, który ćwiczył zarówno Hung Gar, jak i Wing Chun.

Technika

Hung Gar opiera się na niskich stabilnych postawach, głównie na postawie jeźdźca. Do wyrazistych technik rąk należą bridge hand (praca przedramieniem) i tiger claw (tygrysi pazur). Atak i blok przebiegają równocześnie, a blok może być zarazem kontruderzeniem. Podstawą stylu jest tygrys i żuraw, dlatego nazywa się go także Tiger-Crane Boxing (Fu Hok Kuen). Tygrys pochodzi według legendy od Jee Sina, żuraw od żony Hung Hei-guna, Fong Wing-chun. Wykaz pięciu zwierząt się rozchodzi. Lam Sai-wing rozszerzył układ Five Animal Fist o pięć żywiołów: ziemię, wodę, ogień, metal i drewno. Według Vincenta Liu, który ćwiczył Hung Gar i Wing Chun, postawy Hung Gar są niższe i szersze niż we Wing Chun, a postawa boczna obraca się o 90 stopni, we Wing Chun o 45. Wysokość postawy jest w Hung Gar i w Choy Li Fut podobna, Hung Gar jednak trzyma tułów prostopadle do przeciwnika, podczas gdy Choy Li Fut obraca go ukośnie.

Trening

Tradycyjna nauka zaczynała się od kilku miesięcy do trzech lat ćwiczenia postaw. Uczniowie często siedzieli w postawie jeźdźca od pół godziny do kilku godzin bez przerwy, Vincent Liu podaje mniej więcej godzinę, a szkoła Lam Family Hung Kyun według niego to pomija. Potem uczono układów po jednym, mniej więcej rok na każdy, a broni dopiero na końcu. W gałęzi Wong Fei-hunga cztery filary stylu tworzą w tej kolejności układy Taming the Tiger Fist, Tiger Crane Paired Form Fist, Five Animal (Five Element) Fist i Iron Wire Fist. Poza gałęzią Wonga podaje się dla Tiger Crane 108 ruchów. Iron Wire przypisuje się Leung Kwanowi i łączy ćwiczenie oddechowe hei gung z izometrią. Praca w parach opiera się według Vincenta Liu na ćwiczeniu kiu sau i z góry ułożonych układach deui chaak. Szkoła Lam Ka Hung Kuen w Hongkongu zalicza układy w parach, na przykład Gung Gee Doy Da i Fu Hok Seung Ying Doy Da, od poziomu 1B, czy chodzi także o walkę swobodną z oporem, nie podaje. Udokumentowanego sparringu ani budowy lekcji nie znaleźliśmy.

Stopnie i postępy

Wspólnego systemu stopni nie znaleźliśmy, stopnie ustalają poszczególne szkoły. Szkoła Yee’s Hung Ga podaje siedem poziomów oznaczonych szarfami, od białej przez żółtą, zieloną, fioletową i dwie brązowe po czarną. Na poziomie Jo Gow uczeń jest asystentem instruktora, a tytuł sifu wymaga według szkoły kolejnych dwóch lat treningu. Szkoła Lam Ka Hung Kuen w Hongkongu organizuje egzaminy dwa razy w roku. Sześć stopni uczniowskich od 1A do 3B rozróżnia kolorem koszulki i pasa, żółtym, pomarańczowym i czerwonym, zawsze bez czarnego paska i z nim. Następują stopnie instruktorskie od 1 do 3 w czarnym, a kolejne stopnie nadaje kierownictwo szkoły według zasług. Wzajemnego uznawania stopni między szkołami nie znaleźliśmy.

Sprzęt

Przepisanego stroju ani ochraniaczy nie znaleźliśmy. Przy układzie Iron Wire ćwiczący czasem nosili na nadgarstkach żelazne obręcze. Broni uczy się na końcu, a jej wybór wyraźnie różni się zależnie od gałęzi. Główną bronią Wong Fei-hunga była tyczka Fifth Brother Eight Trigram Pole, ćwiczy się też miecze motylkowe, Flying Hook, guandao i widły. Tyczkę luk dim bun gwan ćwiczy według Vincenta Liu Hung Gar jako część układu Ng Long Baat Gwa Gwan (tyczka piątego brata), Wing Chun jako osobną formę.

Filozofia

Według jednej wersji legendy styl nosi nazwę antyqingowskiego bractwa Hung-mun, a Hung Hei-gun przyjął imię Hung na cześć pierwszego cesarza dynastii Ming. Vincent Liu opisuje Hung Gar jako styl żelaznych mostów, czyli ramion trenowanych dynamicznym napięciem, oddechem i dźwiękiem. Celem układu Iron Wire jest według niego wewnętrzny trening mostu ręki, a nie samoobrona. Zamiarem technik jest poważnie zranić przeciwnika lub wywołać u niego tak silny ból, że osłabi jego odpowiedź. Treningu przeciw pełnemu oporowi nie znaleźliśmy.

Dziś

Dzisiejsze gałęzie rodowe Tang Fung, Lam, Chiu i Lau wywodzą się od Wong Fei-hunga. Linię utrzymują instytucje Chan Hon Chung Gymnasium (1938), Hong Kong Chinese Martial Arts Association (1970, Chan Hon-chung) i Hung Kuen Academy w Hongkongu (1996, Gam Bok-yin). Wspólnej skali stopni ani reguł zawodów nie znaleźliśmy, a w programie olimpijskim Hung Gar nie ma. Według Mak Ging-sanga Hung Kuen był od epoki Republiki Chińskiej i założenia stowarzyszenia Jingwu zaliczany do sportów, a funkcję bojową przejęły po nim sanda i MMA. Hung Gar Kuen jest zapisany na hongkońskiej liście niematerialnego dziedzictwa kulturowego w kategorii praktyk społecznych, rytuałów i wydarzeń świątecznych, roku zapisu nie znaleźliśmy. Mok Kwai-lan, od 1915 roku żona Wong Fei-hunga, uczyła Hung Gar w latach 1944–1969 jako asystentka jego ucznia Dang Fonga. Chi Kuan-chun zaczął trenować w 1961 roku u Chiu Waia w Hongkongu, Gordon Liu w szkole Lau Chama. Od 1949 roku powstało o Wong Fei-hungu ponad 100 filmów i seriali, Kwan Tak-hing grał go w ponad 70 filmach, a Once Upon a Time in China (1991) z Jetem Li rozpoczął serię sześciu filmów. Wong nie należał do Dziesięciu Tygrysów z Kantonu, należał do nich jego ojciec.

Ciekawostki

Pierwszy film o Wong Fei-hungu, The Story of Wong Fei-hung w reżyserii Wu Panga z Kwan Tak-hingiem, powstał w 1949 roku. Według Hong Kong Film Archive jego druga część jest pierwszym filmem, który pokazał na ekranie kopnięcie bez cienia. Obie części archiwum odkryło w 2011 roku w kolekcji filmowej przekazanej przez telewizję TVB, pierwsza jest kompletna, druga niepełna. Cykl, który rozpoczął ten film, archiwum uznało za najdłużej trwający cykl filmowy w dziejach hongkońskiej kinematografii. Wu Pang nakręcił według SCMP o Wongu 57 filmów, a Kwan Tak-hing grał go w około 80 filmach w ciągu 32 lat. On sam ćwiczył według studium w czasopiśmie Entertext White Crane, a nie Hung Gar. Film z 1949 roku według Judkinsa używał prawdziwej broni zamiast magii i drutów i zaczyna się tańcem lwa w Foshan. Aptekę, klinikę i szkołę Po Chi Lam założył według tego samego studium ojciec Wonga, Wong Kei-ying. Wong uczył się Hung Gar prawdopodobnie głównie od ojca, a opowieść o nauce u Luk Ah-choia rozpowszechniły dopiero filmy Lau Kar-leunga, takie jak Challenge of the Masters (1976). Lata życia Wonga różnią się w źródłach, podaje się 1846–1925, 1847–1924 i 1847–1925.

Często zadawane pytania

Podobne style

Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.