Mok Kwai-lan
莫桂蘭
Chińska mistrzyni stylów Hung Gar i Mok Gar (1891/1892–1982), uzdrowicielka dit da i żona Wong Fei-hunga, która uczyła jego stylu w Hongkongu.
Podstawowe informacje
ChinyBiografia
Mok Kwai-lan była chińską mistrzynią stylów Hung Gar i Mok Gar, uzdrowicielką dit da i żoną Wong Fei-hunga. Rok i miejsce urodzenia różnią się w źródłach. Angielska Wikipedia podaje bez udokumentowania 15 października 1892 roku i Nanhai, hongkoński portal HK01 rok 1891 i Gaoyao w prowincji Guangdong. Zmarła 3 listopada 1982 roku w Hongkongu w wieku 90 lat.
Mok Gar i leczenia urazów uczył ją w dzieciństwie potajemnie wuj. Szkolenie z leczenia ukończyła według blogu Chinese Martial Studies około 1908 roku, według Wikipedii w 1906. Za Wong Fei-hunga wyszła za mąż w 1911 roku według Chinese Martial Studies, Wikipedia z odwołaniem do HK01 podaje rok 1915. Związek formalnie traktowano jako relację konkubiny. Od męża nauczyła się form stylu Hung, wśród nich formy tygrysa i żurawia oraz formy żelaznego drutu, a także tańca lwa.
Do Hongkongu przeniosła się w 1936 roku według HK01 i Wikipedii, według Chinese Martial Studies już na początku lat trzydziestych. W latach 1944–1969 działała w Wong Fei-hung National Art Society w Wanchai, a potem w instytucie Wong Fei-hung Physical Fitness Institute. W 1970 roku wystąpiła w telewizji, a w połowie lat siedemdziesiątych udzieliła wywiadu magazynowi Real Kung Fu. Jej następcą jest Lee Chan-wo, urodzony w 1939 roku.
Młodość
Rok i miejsce urodzenia różnią się w źródłach. Angielska Wikipedia podaje 15 października 1892 roku i Nanhai w prowincji Guangdong, daty jednak niczym nie dokumentuje. Hongkoński portal HK01 podaje rok 1891 i Gaoyao, blog Chinese Martial Studies wieś Kao-Yao w latach dziewięćdziesiątych XIX wieku. Różnią się też opisy dzieciństwa. Według Chinese Martial Studies jako małą oddano ją bezdzietnemu wujowi, który formalnie ją adoptował, chociaż jej rodzice żyli. Według HK01 osierociała i wychowywali ją wujowie, którzy mieli w Kantonie szkołę walki.
Szkolenie i nauczyciele
Wuj uczył ją potajemnie, wbrew sprzeciwowi ciotki, stylu Mok Gar oraz leczenia kości i urazów. Imię wuja autor Chinese Martial Studies uważa za niezweryfikowane. Szkolenie z leczenia ukończyła według Chinese Martial Studies około 1908 roku, angielska Wikipedia podaje bez cytatu rok 1906. Od Wong Fei-hunga nauczyła się według HK01, który opiera się na opowieści Lee Chan-wo, form stylu Hung, wśród nich podwójnej formy tygrysa i żurawia oraz formy żelaznego drutu, a także tańca lwa.
Wkład i innowacje
Rok ślubu różni się w źródłach. Chinese Martial Studies podaje oświadczyny w 1909 roku i ślub w 1911, angielska Wikipedia z odwołaniem do artykułu HK01 z 2017 roku rok 1915, gdy Wong miał 68 lat, a ona 23. Do związku weszła jako konkubina, ponieważ Wong wierzył, że jest zgubny dla swoich żon. Wong zmarł w 1925 roku. Do Hongkongu przeniosła się w 1936 roku według HK01 i Wikipedii, według Chinese Martial Studies już na początku lat trzydziestych. Wikipedia podaje, że otworzyła tam klinikę dit da i na nowo założyła Po Chi Lam, to twierdzenie nie ma jednak cytatu. W latach 1944–1969 działała w Wong Fei-hung National Art Society przy Gloucester Road w Wanchai, a potem w instytucie Wong Fei-hung Physical Fitness Institute, który zamknięto około 1980 roku.
Legendy i udokumentowane fakty
Rozpowszechniona opowieść mówi, że podczas tańca lwa w 1911 roku trafił ją but Wong Fei-hunga. Według Wikipedii, która cytuje wywiad z Andre Lamem, sama go nie wspomniała i powiedziała, że Wong był przyjacielem jej wuja i poprosił o jej rękę. HK01 podaje tę opowieść z zastrzeżeniem. Twierdzenia o śmiertelnym dotyku i o lekkości dzięki qigong, które padły w wywiadzie, autor Chinese Martial Studies uważa za zromantyzowane mity. Informację, że prowadziła pierwszą żeńską grupę tańca lwa w delcie Rzeki Perłowej, podaje tylko jako domysł.
Dziedzictwo
W 1970 roku w wieku 78 lat wystąpiła w programie telewizyjnym Huanle jinxiao z formą żelaznego drutu. Wywiad z nią ukazał się w magazynie Real Kung Fu, rocznik 1, numer 7, i przeprowadził go Andre Lam. Chinese Martial Studies podaje rok 1976, Wikipedia 1975. Zmarła 3 listopada 1982 roku w Hongkongu w wieku 90 lat, zgodnie z HK01, Chinese Martial Studies i Wikipedią. Nie miała własnych dzieci i opiekowała się dziećmi Wonga. Jej następcą jest Lee Chan-wo, urodzony w 1939 roku. Według HK01 był jej przybranym synem, według Chinese Martial Studies mężem jej wnuczki.
Powiązane sztuki walki
Południowochiński styl kung fu z niskimi postawami i symbolem tygrysa i żurawia. Udokumentowana linia zaczyna się w XIX wieku od Wong Kei-yinga i Wong Fei-hunga.
Mok GarMistrz→Południowochiński styl rodzinny z Guangdongu ze zwartą pracą rąk i licznymi kopnięciami. Od 2021 roku na państwowej liście niematerialnego dziedzictwa ChRL.