Taizuquan (Pięść Wielkiego Przodka)
太祖拳Styl z Fujianu nazwany od założyciela dynastii Song. Przypisanie cesarzowi to tradycja, nazwa jest poświadczona u Qi Jiguanga w XVI wieku, dziś część wuzuquan i dziedzictwa Fujianu.
Podstawowe informacje
Charakter i pochodzenie
Trening
Organizacja i zawody
Z czego składa się styl
Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.
O sztuce walki Taizuquan (Pięść Wielkiego Przodka)
Taizuquan nosi imię cesarza Taizu, czyli Zhao Kuangyina (od 927 do 976), założyciela dynastii Song. Przypisanie władcy jest tradycją, nie dowodem historycznym, a współczesnego mu źródła z czasów Song nie znaleźliśmy. Poświadczona jest nazwa: generał Qi Jiguang w podręczniku Jixiao xinshu z lat sześćdziesiątych XVI wieku wymienia wśród pięści swoich czasów 32 postawy długiej pięści cesarza Taizu z dynastii Song, a w jednym z wierszy pisze, że postawa tanma przekazuje się od Taizu. Fujian Daily podaje jako możliwość, że taizuquan rozprzestrzeniał się od czasów Song i wiąże się z Południowym Urzędem do spraw Rodu Cesarskiego w Quanzhou.
Czytaj dalej
Poświadczona postać jest południowochińska, z Fujianu. Taizu jest jedną z pięciu pięści wuzuquan, który od 2008 roku znajduje się na państwowej liście dziedzictwa niematerialnego Chin (nr 803, Quanzhou), a prowincjonalna lista Fujianu zawiera od 2011 roku pozycję Zhangzhou Taizuquan Qinglong zhen. Stosunek do wuzuquan interpretuje się na dwa sposoby: przeważająca interpretacja przypisuje powstanie wuzuquan Cai Yumingowi pod koniec XIX wieku z popularnych stylów z Quanzhou, a Zhou Kunmin w książce Quanzhou Taizuquan (po chińsku 2007, po angielsku 2017) czyni z taizuquan starszą podstawę. Studium Weng Xinhui (2009) podaje, że Cai Yuming uczył początkowo swojego stylu pod nazwą taizuquan. Wśród pięciu przodków technik wuzuquan jest według tego studium taizu zu, noga Taizu. Książka Zhou opisuje trzy główne formy bez broni, wśród nich Trzy bitwy, oraz formy z tyczką i kijem. Podział na północny taizu changquan i południowy nan taizuquan, zestawienia form i rozprzestrzenienie na Tajwanie podaje tylko angielska Wikipedia, źródła związku lub studium do tego nie znaleźliśmy. Taizuquan nie figuruje samodzielnie na liście państwowej.
Historia
Cesarz Taizu, Zhao Kuangyin, żył od 927 do 976, panował od 960 i założył dynastię Song. Britannica nie wspomina w jego przypadku o sztukach walki, a współczesnego mu źródła, które łączyłoby go ze stylem, nie znaleźliśmy. Najstarsze świadectwo nazwy znajduje się w Jixiao xinshu generała Qi Jiguanga, którego osiemnastotomowa wersja powstała od 1560 do 1561. W rozdziale o boksie wymienia 32 postawy długiej pięści cesarza Taizu z dynastii Song obok pięści sześciu kroków, pięści małpy i pięści hua, następnie sam wybrał spośród wszystkich pięści dawnych i obecnych czasów 32 postawy, a w wierszu o trzeciej postawie tanma pisze, że przekazuje się ją od Taizu. Fujian Daily na rządowym portalu Fujianu (2023) podaje jako możliwość, że taizuquan rozprzestrzeniał się od czasów Song i wiąże się z Południowym Urzędem do spraw Rodu Cesarskiego w Quanzhou za południowych Song.
Czytaj dalej
Nowsza historia wiąże się z wuzuquan. Według studium Weng Xinhui (Tiyu xuekan, 2009) Cai Yuming uczył początkowo swojego stylu pod nazwą taizuquan, a w 1906 roku Sun Yat-sen miał napisać dla ucznia Caia, Weng Chaoyana, napis Hongyang taizuquan. W 1918 roku Yu Zhusan w piśmie Zhonghua rou shu daquan odróżniał już styl Caia od taizuquan. Wuzuquan z pięcioma pięściami Damo, Taizu, Luohan, Xingzhe i Baihe został w 2008 roku zapisany na państwową listę dziedzictwa niematerialnego (nr 803, Quanzhou). Prowincjonalna lista Fujianu przyjęła 14 grudnia 2011 roku pozycję Zhangzhou Taizuquan Qinglong zhen z depozytariuszem Zhangzhou Shiwei Wuguan. Taizuquan nie figuruje samodzielnie na liście państwowej.
Czym się różni
Stosunek do wuzuquan wyjaśnia się na dwa sposoby. Przeważająca interpretacja, którą streszcza Ben Judkins, przypisuje powstanie wuzuquan Cai Yumingowi pod koniec XIX wieku, przez połączenie popularnych stylów z Quanzhou, a taizuquan jest w niej jedną z pięciu pięści. Zhou Kunmin w książce Quanzhou Taizuquan się temu sprzeciwia i czyni z taizuquan starszy, przewodni element wuzuquan. Studium Weng Xinhui dowodzi, że styl Caia początkowo nazywał się taizuquan, a od 1918 roku odróżniano go w literaturze. Angielska Wikipedia rozróżnia północny taizu changquan i południowy nan taizuquan, jednak dla gałęzi północnej podaje Guangdong, czyli prowincję południową, a źródła na poziomie studium dla tego podziału nie znaleźliśmy.
Technika
Opis techniczny w źródłach na poziomie związków i studiów jest skąpy. Weng Xinhui wymienia wśród pięciu przodków technik wuzuquan technikę taizu zu, nogę Taizu, obok bai he shou, qi tian zhi, da zun shen i luohan bu, ale ruchu nie opisuje. Według recenzji Bena Judkinsa książka Zhou Kunmina Quanzhou Taizuquan szczegółowo opisuje trzy najważniejsze formy bez broni, wśród nich formę Trzy bitwy, oraz formy z tyczką i kijem. Angielska Wikipedia podaje dla gałęzi północnej cztery formy zhangquan, a dla południowej formy Xiao simen, Da simen, Wu bu, Fei bagua i Luohan quan oraz bronie od kija Taizu gun do miecza Qinglong jian. Źródła na poziomie studium dla tych zestawień nie znaleźliśmy.
Trening
Weng Xinhui opisuje, że taizuquan w wiosce Dawutang uczono jako uzupełnienie ośmiu form tańca lwa cishi rodu Weng. Zhou Kunmin, krajowy depozytariusz dziedzictwa niematerialnego dla wuzuquan, zaczął studiować style z Quanzhou w 1961 roku w Quanzhou Wushu Research Society, a w 1963 roku wstąpił do zespołu wushu Uniwersytetu Xiamen. Jego książka Quanzhou Taizuquan: The Art of Fujian Emperor First Kung Fu (po chińsku 2007, po angielsku Tambuli Media 2017, 241 stron, tłumaczenie Carol Lyngarde-Lane i Simon T. Lailey) zawiera rozdziały o pedagogice, treningu i kluczowych technikach. Według opisu listy państwowej Zhou uczy ponad tysiąca uczniów w kraju i za granicą.
Dziś
Taizuquan żyje dziś głównie jako część wuzuquan w Fujianie. Depozytariuszem państwowej pozycji wuzuquan jest Quanzhou Wushu Association, krajowym reprezentatywnym depozytariuszem jest Zhou Kunmin (urodzony w kwietniu 1945 roku w Quanzhou), który od 2005 roku przewodniczył International Southern Shaolin Wuzuquan Fellowship, a później był wicemerem Quanzhou. Prowincjonalną pozycję Zhangzhou Taizuquan Qinglong zhen chroni Zhangzhou Shiwei Wuguan. Międzynarodowe zawody wuzuquan w Dżakarcie w 2023 roku miały według Fujian Daily 43 drużyny z 11 krajów. Rozprzestrzenienie taizuquan na Tajwanie i w Azji Południowo-Wschodniej podaje tylko angielska Wikipedia.
Ciekawostki
Według Fujian Daily w salach wuzuquan w Quanzhou czczone są tabliczki przodków Taizu, Dazun, Xingzhe, Luohan i Baihe. Qi Jiguang w XVI wieku wymienił długą pięść Taizu obok pięści małpy i pięści sześciu kroków, a w wierszu o postawie tanma napisał, że przekazuje się ją od Taizu, co jest najstarszym możliwym do odnalezienia świadectwem połączenia imienia cesarza ze stylem.
Często zadawane pytania
Czy cesarz Zhao Kuangyin założył taizuquan?
Przypisanie cesarzowi Taizu jest tradycją. Najstarszym możliwym do odnalezienia tekstem jest Jixiao xinshu Qi Jiguanga z XVI wieku, który wymienia 32 postawy długiej pięści cesarza Song Taizu.
Czy taizuquan znajduje się na państwowej liście dziedzictwa niematerialnego Chin?
Samodzielnie nie. Taizu jest jedną z pięciu pięści wuzuquan, zapisanego w 2008 roku pod numerem 803, a prowincjonalna lista Fujianu zawiera od 2011 roku pozycję Zhangzhou Taizuquan Qinglong zhen.
Jaki jest stosunek taizuquan do wuzuquan?
Taizuquan jest jedną z pięciu pięści wuzuquan. Przeważająca interpretacja przypisuje powstanie wuzuquan Cai Yumingowi pod koniec XIX wieku, a Zhou Kunmin uważa taizuquan za jego starszą podstawę.
Podobne style
Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.