HEMA w kulturze
Filmy, książki, źródła historyczne i inne dzieła związane ze sztuką walki HEMA. 51 dzieł (łącznie z podstylami).
← Powrót do sztuki walkiFilmy 1
Rękopisy 25
1270Liber de Arte Dimicatoria (MS I.33)Najstarszy zachowany europejski rękopis o szermierce, łaciński ilustrowany podręcznik walki mieczem i puklerzem z Frankonii, z końca XIII lub początku XIV w., dziś w Royal Armouries w Leeds.1390Hausbuch norymberski (MS 3227a)Domowy zbiór z około 1390 roku, najstarszy zachowany rękopis z nauką Johannesa Liechtenauera, przechowywany w Germanisches Nationalmuseum w Norymberdze.Niemiecka szkoła szermierkiRingen1400Le Jeu de la Hache (MS Français 1996)Anonimowy traktat o walce toporem drzewcowym, spisany językiem średniofrancuskim, datowany na około 1400 rok lub na lata 1460–1485, zachowany w rękopisie BnF MS Français 1996.1420Codex Wallerstein (Cod.I.6.4º.2)Rękopis z Augsburga złożony z dwóch do trzech traktatów z lat około 1420–1470 o mieczu, messerze, sztylecie, zapasach, krótkim mieczu i długiej tarczy.Ringen1430GladiatoriaPięć anonimowych niemieckich rękopisów z lat trzydziestych do dziewięćdziesiątych XV wieku o walce w pełnej zbroi. Treść śledzi pojedynek sądowy: włócznia, miecz, sztylet i zapasy.RingenNiemiecka szkoła szermierki1440Wiedeńska księga szermiercza (Cod.11093)Anonimowy rękopis pergaminowy z lat czterdziestych XV wieku, dziś w Wiedniu, z ilustrowanymi częściami o włóczni, krótkim mieczu, sztylecie, broni drzewcowej, zapasach i szermierce konnej.Ringen1443Księga szermiercza Talhoffera (MS Chart.A.558)Rękopis gotajski z lat 1443–1448, przypisywany Hansowi Talhofferowi, o długim mieczu, długiej tarczy, krótkim mieczu, toporze bojowym, sztylecie i zapasach.RingenNiemiecka szkoła szermierki1448Talhoffer Fechtbücher (Hans Talhoffer, 1448–1467)Cztery oryginalne ilustrowane rękopisy mistrza szermierki Hansa Talhoffera z lat około 1448–1467 o mieczu, sztylecie, Messer, włóczni, zapasach i pojedynku sądowym.Niemiecka szkoła szermierkiRingen1452Codex Danzig (Cod.44.A.8)Niemiecki rękopis szermierczy z 1452 roku (Cod. 44.A.8), kompilacja traktatów tradycji Liechtenauera z najstarszą zachowaną wersją anonimowej glosy do jego Zettel.Niemiecka szkoła szermierki1460Codex Lew (Cod.I.6.4º.3)Augsburski rękopis z lat sześćdziesiątych XV wieku z glosami do wersów Liechtenauera o długim mieczu i walce konnej, uzupełnionymi tekstami Huntsfelda, Lignitzera i Otta Juda.Niemiecka szkoła szermierkiRingen1462Kodeks Schwabenspiegel (Cgm 558)Monachijski konwolut Cgm 558 z prawem ziemskim, szwajcarskimi kronikami i alemańskim traktatem szermierczym o mieczu, sztylecie i zapasach, związany z Hugo Wittenwilerem.Ringen1465Wolfenbüttelska księga obrazkowa (Cod.Guelf.78.2 Aug.2º)Anonimowa nieukończona kompilacja obrazowa z lat około 1465–1480: długi miecz, walka w zbroi z grupy Gladiatoria, zapasy, miecz z puklerzem i Bellifortis Kyesera.Niemiecka szkoła szermierkiRingen1478Kunst des Messerfechtens (Cod.Pal.Germ.430)Rękopis o walce messerem, długim nożem lub tasakiem, który między 1478 a 1482 spisał Hans Lecküchner i zadedykował elektorowi Palatynatu. Przechowywany jest w Heidelbergu.1482De Arte Gladiatoria Dimicandi (MS Vitt.Em.1324)Ilustrowany włoski rękopis szermierczy Filippa Vadiego z Pizy z lat 1482–1487, dedykowany Guidobaldowi da Montefeltro: miecz, topór, broń drzewcowa, sztylet i zapasy.Szermierka Fiore dei Liberi1482Kunst des Messerfechtens (Cgm 582)Ilustrowany rękopis Hansa Lecküchnera z 1482 roku o szermierce messerem, przechowywany w Bayerische Staatsbibliothek w Monachium pod sygnaturą Cgm 582.Niemiecka szkoła szermierki1491Codex Speyer (MS M.I.29)Salzburska kompilacja traktatów tradycji Liechtenauera o mieczu, messerze, krótkim mieczu, walce konnej i zapasach, którą w 1491 roku zestawił kopista Hans von Speyer.Niemiecka szkoła szermierkiRingen1504Codex Ringeck (Mscr.Dresd.C.487)Drezdeński rękopis z lat 1504–1519 z glosą Sigmunda Ringecka do wersów Liechtenauera o długim mieczu oraz z tekstami o krótkim mieczu, szermierce konnej i zapasach.Niemiecka szkoła szermierkiRingen1508Glasgow Fechtbuch (MS E.1939.65.341)Niemiecki rękopis szermierczy z 1508 roku w Glasgow Museums, kompilacja mistrzów tradycji Liechtenauera z jedyną znaną ilustrowaną wersją glosy Ringecka.Niemiecka szkoła szermierkiRingen1512Oplodidaskalia sive Armorvm Tractandorvm Meditatio Alberti Dvreri (MS 26-232)Rękopis z norymberskiej pracowni Dürera z około 1512 roku o zapasach, mieczu, sztylecie, messerze i walce konnej, dziś w wiedeńskiej Albertinie.Niemiecka szkoła szermierkiRingen1522Rękopisy szermiercze Jörga Wilhalma Huttera (Cod.I.6.4º.5 i inne)Cztery ilustrowane rękopisy augsburskiego mistrza szermierki Jörga Wilhalma Huttera z lat 1522–1523 o walce w pełnej zbroi, mieczu długim i pojedynku sądowym.Niemiecka szkoła szermierki1535Goliath (MS germ. quart. 2020)Rękopis szermierczy z Augsburga lub Landshut z lat około 1535–1540, dziś w Krakowie, z nauką tradycji Liechtenauera o mieczu, sztylecie, zapasach i walce konnej.Niemiecka szkoła szermierkiRingen1540Opus Amplissimum de Arte Athletica (Paulus Hector Mair)Ilustrowane kompendium szermiercze augsburskiego urzędnika Paulusa Hectora Maira z lat czterdziestych XVI wieku w 16 księgach, zachowane w egzemplarzach w Dreźnie, Monachium i Wiedniu.Niemiecka szkoła szermierkiRingenSzermierka dusakiem1545Szkicownik Jörga Breu (Cod.I.6.2º.4)Rękopis z Augsburga z około 1545 roku z częściami zapaśniczymi według Gregora Erharta i ze szkicami przygotowawczymi warsztatu Jörga Breua do dzieła Maira o szermierce.Niemiecka szkoła szermierkiRingenSzermierka dusakiem1591Das Ander Theil Des Newen Kůnstreichen Fechtbůches (Cod.Guelf.83.4 Aug.8º)Anonimowy niedokończony rękopis z 1591 roku z Wolfenbüttel z nauką wolnych szermierzy o mieczu dwuręcznym, halabardzie, sztylecie, dussacku i zapasach.RingenSzermierka dusakiem1600Discorso sopra l'arte della scherma (MS 14/10)Włoski rękopis Camilla Palladiniego z około 1600 roku o mieczu, sztylecie, płaszczu, spadone, włóczni i halabardzie, łączący starszą tradycję bolońską z rapierem.Bolońska szkoła szermierki
Traktaty 25
1509Exercitiorum atque artis militaris collectanea (Pietro Monte, 1509)Łaciński traktat Pietra Montego wydany w Mediolanie w 1509 roku: zapasy, sztylet, miecz z tarczą, włócznia, broń drzewcowa, walka konna, jeździectwo i teoria sztuki wojennej.Zapasy1516Ergrundung Ritterlicher Kunst der Fechterey (Andre Paurñfeyndt, 1516)Podręcznik szermierki Andrego Paurenfeyndta wydrukowany w 1516 roku w Wiedniu, z 32 ilustracjami do miecza, dussacka, kija, sztyletu i puklerza, pisany dla młodych uczniów.Niemiecka szkoła szermierkiSzermierka dusakiem1531Opera Nova (Antonio Manciolino, 1531)Traktat szermierczy Antonia Manciolina wydrukowany w Wenecji w 1531 roku, najstarszy zachowany traktat szkoły bolońskiej, w sześciu księgach o różnych rodzajach broni.Bolońska szkoła szermierki1536Opera Nova (Achille Marozzo, 1536)Traktat bolońskiego mistrza Achille Marozza, wydany w Modenie w 1536 roku w pięciu księgach o mieczu z puklerzem, sztylecie, mieczu dwuręcznym, broni drzewcowej i pojedynkach.Bolońska szkoła szermierki1553Trattato di Scientia d'Arme, con vn Dialogo di Filosofia (Camillo Agrippa, 1553)Traktat szermierczy architekta i inżyniera Camilla Agrippy z 1553 roku, oparty na geometrii i mechanice, który uprościł gardy Achille Marozzo do czterech.1570Ragione di adoprar sicuramente l'arme (Giacomo di Grassi, 1570)Wenecki druk Giacoma di Grassiego z 1570 roku, który opiera szermierkę na ogólnych zasadach i prostych atakach kłutych, ukazał się po angielsku w 1594 roku.1572Dell'Arte di Scrima Libri Tre (Giovanni dall'Agocchie, 1572)Włoski traktat szermierczy Giovanniego dall'Agocchie wydany w Wenecji w 1572 roku. W dialogu siedmiu dni omawia szermierkę mieczem bocznym, starcie turniejowe i bitwę.Bolońska szkoła szermierki1579De Veris Principiis Artis Dimicatoriae (Heinrich von Gunterrodt, 1579)Nowołaciński traktat Heinricha von Gunterrodta wydrukowany w 1579 roku w Wittenberdze, skrócona wersja jego rękopisu Sciomachia et hoplomachia o teorii i historii szermierki.RingenSzermierka dusakiem1582De la Filosofia de las Armas y de su Destreza y la Aggression y Defensa Cristiana (Jerónimo Sánchez de Carranza, 1582)Hiszpański traktat Jerónima Sáncheza de Carranzy, napisany w 1569 roku i wydrukowany w 1582, z którego wywodzi się geometryczna szkoła szermierki La Verdadera Destreza.La Verdadera Destreza1595Vincentio Saviolo his Practise, in Two Bookes (Vincentio Saviolo, 1595)Londyński druk włoskiego mistrza Vincentia Saviola z 1595 roku w dwóch księgach: pierwsza o rapierze i sztylecie, druga o honorze i sporach honorowych.1597Traité ou instruction pour tirer des armes (Girolamo Cavalcabo, 1597)Francuskie tłumaczenie traktatu bolońskiego mistrza Girolama Cavalcaba o szermierce rapierem, wydane w 1597 roku. Włoski oryginał powstał mniej więcej w latach osiemdziesiątych XVI wieku.1606De lo Schermo, overo Scienza d'Arme (Salvator Fabris, 1606)Napisany po włosku traktat Salvatora Fabrisa o szermierce rapierem, sztyletem i płaszczem, z 191 miedziorytami, wydany w Kopenhadze w 1606 roku nakładem króla Chrystiana IV.1606Scola, overo Teatro (Nicoletto Giganti, 1606)Wenecki traktat Nicoletta Gigantiego z 1606 roku o walce samym rapierem i rapierem ze sztyletem, według Toma Leoniego pierwszy pełny opis wypadu.1610Gran Simulacro dell'Arte e dell'Uso della Scherma (Ridolfo Capoferro, 1610)Włoski traktat szermierczy Ridolfa Capo Ferra z Cagli, wydany w Sienie w 1610 roku, o rapierze jednoręcznym oraz o rapierze ze sztyletem, płaszczem i rotellą.1612New Kůnstliches Fechtbuch (Jakob Sutor von Baden, 1612)Frankfurcki druk Jakoba Sutora z 1612 roku, który przejmuje naukę Meyera o mieczu, dussacku i tyczce oraz dodaje rapier według Michaela Hundta.Niemiecka szkoła szermierkiSzermierka dusakiem1615Neu Kunstlich Fechtbuch (Sebastian Heußler, 1615)Norymberski podręcznik szermierki rapierem Sebastiana Heußlera z 1615 roku z rycinami Gabriela Weyera, utrzymany w stylu Salvatora Fabrisa i Ridolfa Capo Ferra.1617The Schoole of the Noble and Worthy Science of Defence (Joseph Swetnam, 1617)Angielski podręcznik szermierki Josepha Swetnama z 1617 roku o rapierze i sztylecie, mieczu i sztylecie, backswordzie i kiju, poprzedzony radami o honorze i samoobronie.Walka kijem quarterstaff1626Academie de l'Espée (Girard Thibault d'Anvers, 1630)Francuskojęzyczny druk lejdejski Gérarda Thibaulta d'Anvers o hiszpańskiej szkole Destreza, z rycinami szesnastu mistrzów rytowników, ukończony w sierpniu 1630.La Verdadera Destreza1640La Scherma (Francesco Alfieri, 1640)Włoski traktat Francesca Fernanda Alfieriego, mistrza szermierki padewskiej Accademia Delia, o walce rapierem z 1640 roku, w 1653 roku rozszerzony o część o mieczu spadone.1670La scherma illustrata (Giuseppe Morsicato Pallavicini, 1670)Włoski drukowany traktat Giuseppe Morsicato Pallaviciniego z 1670 roku o szermierce rapierem, samym oraz ze sztyletem, płaszczem i małą tarczą. Druga część ukazała się w 1673 roku.1728The Expert Sword-Man's Companion (Donald McBane, 1728)Książka szkockiego żołnierza i szermierza Donalda McBane'a (Glasgow 1728), łącząca pamiętniki, naukę walki mieczem krótkim i szerokim oraz traktat o artylerii.1746The Use of the Broad Sword (Thomas Page, 1746)Angielski traktat Thomasa Page'a z Norwich z 1746 roku o walce szkockim szerokim mieczem z koszowym jelcem, ułożony w pięć stopniowanych lekcji.1763L'École des armes (Domenico Angelo, 1763)Podręcznik szermierki Domenica Angela z 1763 roku, napisany po francusku, z rytymi tablicami klasycznych postaw i technik oraz z wydaniem angielskim z 1787 roku.1889Cold Steel: A Practical Treatise on the Sabre (Alfred Hutton, 1889)Angielski traktat kapitana Alfreda Huttona z 1889 roku o wojskowej szermierce szablą pieszo, łączący backsword z XVIII wieku z włoską szablą pojedynkową.Szermierka George'a Silvera—Andre Lignitzer – traktaty o mieczu krótkim, mieczu z puklerzem, zapasach i sztylecieCztery traktaty Andreasa Liegnitzera z tradycji Liechtenauera o krótkim mieczu, mieczu z puklerzem, zapasach i sztylecie, najstarsza zachowana kopia pochodzi z roku 1452.Niemiecka szkoła szermierkiRingen
