Trattato di Scientia d'Arme, con vn Dialogo di Filosofia (Camillo Agrippa, 1553)

Trattato di Scientia d'Arme, con vn Dialogo di Filosofia to drukowany włoski traktat szermierczy Camilla Agrippy z 1553 roku, uzupełniony dialogiem filozoficznym. Agrippa urodził się w Mediolanie, według Wiktenauer zapewne w latach dziesiątych XVI wieku, w 1535 roku przeniósł się do Rzymu i zmarł tam w 1595 roku. Był architektem, inżynierem i teoretykiem szermierki, obracał się w kręgach literackich i artystycznych i znał kardynała Alessandra Farnese oraz Michelangela. Wykład opiera się na znajomości geometrii i mechaniki. Gardy Achille Marozzo Agrippa według angielskiej Wikipedii uprościł do czterech: prima, seconda, terza i quarta, które z grubsza odpowiadają pozycjom ręki we współczesnej szkole włoskiej. Traktat omawia rapier i sztylet, dwa rapiery, rapier i tarczę, broń drzewcową, miecz dwuręczny i szermierkę konną. Według Wiktenauer dzieło zmieniło szermierkę cywilną i wpłynęło na Ridolfa Capo Ferra, Jerónima Sáncheza de Carranzę, Salvatora Fabrisa i Sainct Didiera, wśród zainspirowanych wymienia także Girolama Lucina i Camilla Palladiniego. Angielska Wikipedia uważa Agrippę za autora, który najbardziej przyczynił się do rozwoju rapiera jako broni przede wszystkim kłującej. Miedzioryty w książce przypisywano według angielskiej Wikipedii częściowo Michelangelowi, jednak współcześni historycy sztuki zaliczają nieznanego rytownika raczej do szkoły Marcantonia Raimondiego. Miejsca wydania i drukarza nie udało nam się udokumentować w źródłach.

Sztuki walki w dziele

Zawartość

Transkrypcja traktatu, którą Wiktenauer podaje w opracowaniu Niccolò Menozziego według egzemplarza z Österreichische Nationalbibliothek, dzieli wykład na sześć części: rapier i sztylet, dwa rapiery, rapier i tarcza, broń drzewcowa, miecz dwuręczny i szermierka konna. Trzy z sześciu części dotyczą więc rapiera w połączeniu ze sztyletem, drugim rapierem lub tarczą. Co do liczby gard Agrippy źródła się rozchodzą. Angielska Wikipedia pisze, że jedenaście gard Achille Marozzo uprościł do czterech: prima, seconda, terza i quarta. Włoska Wikipedia podaje osiem gard: od pierwszej do czwartej, każdą w dwóch wariantach w zależności od tego, czy szermierz ma stopy razem, czy osobno. Obie wersje zgadzają się co do czterech pozycji podstawowych.

Wydania i przekłady

Pierwsze wydanie ukazało się w 1553 roku pod tytułem Trattato di Scientia d'Arme, con vn Dialogo di Filosofia. Miejsca wydania ani drukarza nie podają ani Wiktenauer, ani angielska Wikipedia. Na angielski traktat przełożył Ken Mondschein, a jego wydanie ukazało się w 2009 roku nakładem Italica Press pod tytułem Fencing: A Renaissance Treatise. W 2013 roku W. Jherek Swanger wydał własnym nakładem kolejne angielskie tłumaczenie pod tytułem A Treatise on the Science of Arms. Angielska Wikipedia podaje dzieło jako Treatise on the Science of Arms with Philosophical Dialogue. Agrippa wrócił do swoich pism jeszcze w 1585 roku, gdy ukazał się jego Dialogo del Modo di Mettere in battaglia presto & con facilità.

Ludzie i sztuki walki

• Camillo AgrippaAutor
• Ken MondscheinTłumacz
• W. Jherek SwangerTłumacz

Dane

Forma

Druk

Wydania

• 1553 · IT · Trattato di Scientia d'Arme, con vn Dialogo di Filosofia · pierwsze wydanie
• 2009 · EN · Fencing: A Renaissance Treatise · Italica Press · przekład
• 2013 · EN · A Treatise on the Science of Arms · W. Jherek Swanger · przekład