Ergrundung Ritterlicher Kunst der Fechterey (Andre Paurñfeyndt, 1516)

Ergrundung Ritterlicher Kunst der Fechterey to podręcznik szermierki, który w 1516 roku wydrukował w Wiedniu Hieronymus Vietor. Autor, Andre Paurenfeyndt, urodził się w Ernsbrunn w Dolnej Austrii, a 13 października 1512 roku zapisał się na Uniwersytet Wiedeński, innych danych o jego życiu nie udało nam się udokumentować. We wstępie przedstawia się jako Freifechter i ochroniarz kardynała Matthäusa Langa von Wellenburg, któremu zadedykował książkę. Tekst jest napisany wczesnym nowowysokoniemieckim i towarzyszy mu 32 ponumerowane ilustracje oraz obraz heraldyczny. Według przedmowy Paurenfeyndt pisał nie dla doświadczonych szermierzy, lecz dla młodych uczniów. Daje im dwanaście zasad dla początkujących i chce odwieść ich od hazardu i złego towarzystwa. Największa część, strony od 3 do 44, poświęcona jest mieczowi, a dalej następują części o dussacku, kiju, sztylecie i mieczu z puklerzem. Dwie ostatnie części pochodzą od Andrego Lignitzera. Książka nawiązuje do tradycji Johannesa Liechtenauera i zawiera jego wiersze, przynosi jednak także wyraźny materiał własny. Według wydawców Wiktenauera różnice względem Liechtenauera mogą wynikać właśnie z tego, że jest przeznaczona dla początkujących. Sydney Anglo uznał ją za prawdopodobnie najstarszy drukowany traktat szermierczy z ilustracjami. Pełną redakcję tekstu przejął do swojego druku Christian Egenolff we Frankfurcie nad Menem, w 1538 roku ukazało się w Antwerpii francuskie tłumaczenie, a w 1564 roku całe dzieło przepisał Lienhart Sollinger.

Sztuki walki w dziele

Zawartość

Druk z 1516 roku otwiera przedmowa na stronach 1 i 2. Mieczowi poświęcone są strony od 3 do 44, dussackowi strony od 45 do 58, a kijowi strony od 59 do 65. Następuje sztylet na stronach 66 i 67 oraz miecz z puklerzem na stronach 68 i 69, obie te krótkie części pochodzą od Andrego Lignitzera. Książkę zamyka zakończenie na stronach 69 i 70. Dwanaście zasad dla początkujących nie jest w druku zilustrowanych. Ilustracje na stronach 57 i 59 przedstawiają pary, w których obaj szermierze trzymają dussack, choć tekst opisuje jednego z nich jako nieuzbrojonego. Niektóre ilustracje są złożone z czternastu połówkowych bloków oznaczonych literami od A do O, pozostałe z całych bloków.

Wydania i przekłady

Według wydawców Wiktenauera tylko wiedeńskie wydanie z 1516 roku ma kompletne ilustracje, a późniejsze wersje są niekompletne i nieuporządkowane. Christian Egenolff we Frankfurcie nad Menem włączył pełną redakcję tekstu do druku Der Allten Fechter gründtliche Kunst. Jego pierwsze wydanie nie jest datowane i ukazało się między 1531 a 1537 rokiem z nowymi ilustracjami Hansa Weiditza, które odpowiadają tekstowi lepiej niż wiedeńskie. Następowały kolejne wydania, czwarte w 1558 roku wydali spadkobiercy Egenolffa. W 1538 roku Willem Vorsterman wydał w Antwerpii francuskie tłumaczenie La noble science des ioueurs d'espee. Pomija ono wszystkie wiersze Liechtenauera, resztę treści i oryginalne obrazy zachowuje. Część o broni drzewcowej przepisał nieznany kopista w latach 1535 do 1540 do rękopisu Goliath (MS Germ.Quart.2020), a w 1564 roku cały tekst przepisał Lienhart Sollinger do kodeksu oprawionego przez Paulusa Hectora Maira.

Ludzie i sztuki walki

• Andre PaurenfeyndtAutor
• Andreas LiegnitzerWspółautor

Dane

Forma

Druk

Sygnatura

E.1939.65.357

Ilustracji

32

Wydania

• 1516 · DE · Ergrundung Ritterlicher Kunst der Fechterey · Hieronymus Vietor · pierwsze wydanie
• 1538 · FR · La noble science des ioueurs d'espee · Willem Vorsterman · przekład
• DE · Der Allten Fechter gründtliche Kunst · Christian Egenolff