Dell'Arte di Scrima Libri Tre (Giovanni dall'Agocchie, 1572)

Dell'Arte di Scrima Libri Tre to drukowany traktat szermierczy Giovanniego dall'Agocchie, który ukazał się w Wenecji w 1572 roku u Giulia Tamborina. O autorze zachowało się niewiele danych. Wiemy, że był obywatelem Bolonii, ale dat jego urodzenia i śmierci nie udało nam się udokumentować. Dzieło jest dedykowane Fabiowi Pepoliemu, hrabiemu Castiglione, lecz charakteru ich relacji nie da się odczytać ze źródeł. Traktat ma formę dialogu między autorem a Lepidem Ranierim, podzielonego na siedem dni w trzech księgach. Najobszerniejsza jest pierwsza księga o sztuce szermierki, która zajmuje pięć dni, a jej główną bronią jest miecz boczny (spada da lato), samodzielnie i w połączeniu z bronią dodatkową. Nauczanie dzieli na sześć głównych tematów: określenie klingi, rodzaje ciosów, postawy (guardie), pracę nóg, obronę i atak oraz techniki na pół miecza. Druga księga poświęca jeden dzień starciu turniejowemu, trzecia jeden dzień sztuce bitwy, czyli ustawieniu wojska. Tekstowi towarzyszą diagramy drzeworytnicze. Na angielski traktat przełożył W. Jherek Swanger. Jego pierwszy projekt tłumaczenia pochodzi z 2007 roku, a znacznie poprawiona wersja ukazała się w 2018 roku.

Sztuki walki w dziele

Zawartość

Część szermiercza pierwszej księgi operuje włoską terminologią ciosów. Wśród cięć autor wymienia mandritto, roverso, fendente, sgualimbro, tondo, ridoppio i tramazzone, a wśród pchnięć imbroccata, stoccata i punta riversa. Ciosy umieszcza w drugim z sześciu tematów pierwszej księgi, po określeniu klingi i przed postawami (guardie). Rozmowa z Lepidem Ranierim wraca do szermierki pięć dni z rzędu, natomiast starcie turniejowe w drugiej księdze i sztukę bitwy w trzeciej księdze autor omawia w jeden dzień każde. Miecz boczny (spada da lato) pozostaje główną bronią całej części szermierczej, a autor omawia go samodzielnie i w połączeniu z bronią dodatkową.

Wydania i przekłady

Traktat ukazał się w Wenecji w 1572 roku u Giulia Tamborina. Innego wydania sprzed 1800 roku nie znaleźliśmy w źródłach. Dekoracyjną markę drukarską na karcie tytułowej badacze przypisują Francescowi Portonariemu, a nie Tamborinowi. Egzemplarz przechowywany w Getty Research Institute ma miękką oprawę pergaminową i nosi podpis własnościowy pułkownika Jacoma Matteucciego. Oprócz diagramów drzeworytniczych zawiera ozdobne nagłówki, inicjały i drukowane notatki na marginesach. Angielski przekład przygotował W. Jherek Swanger, najpierw jako projekt z 2007 roku, a potem jako znacznie poprawione wydanie z 2018 roku zatytułowane The Art of Defense: on Fencing, the Joust, and Battle Formation.

Ludzie i sztuki walki

• Giovanni dall'AgocchieAutor
• W. Jherek SwangerTłumacz

Dane

Forma

Druk

Miejsce przechowywania

Getty Research Institute

Digitalizacja biblioteki

archive.org/details/dellartediscrimi00agoc

Wydania

• 1572 · IT · Dell'Arte di Scrima Libri Tre · Giulio Tamborino · pierwsze wydanie
• 2018 · EN · The Art of Defense: on Fencing, the Joust, and Battle Formation · Lulu Press · przekład