Ragione di adoprar sicuramente l'arme (Giacomo di Grassi, 1570)

Ragione di adoprar sicuramente l'arme si da offesa, come da difesa to drukowany traktat szermierczy Giacoma di Grassiego, rodem z Modeny, który prowadził szkołę szermierczą w Treviso i w podróżach po Włoszech obserwował pracę innych mistrzów. Ukazał się po włosku w Wenecji w 1570 roku u drukarza Giordana Zilettiego i jego wspólników. Po epistole do szlachty następuje wstęp o osądzie, sile i podstawowych zasadach oraz o różnicy między sztuką prawdziwą a fałszywą. Di Grassi dzieli broń według długości na krótką (miecze jednoręczne), średnią (miecze dwuręczne i włócznie) i długą (piki). Wykład zaczyna się od rapiera jednoręcznego, przechodzi do rapiera ze sztyletem, z płaszczem, z bucklerem, z tarczą kwadratową i okrągłą oraz do pary rapierów, a kończy na mieczu dwuręcznym, broni drzewcowej i pice. Tekst omawia odbicia, parady, uniki, kroki i skoki, a wypad stawia ponad wszystkimi innymi atakami. Zakończenie to traktat o podstępie i ćwiczeniu ciała. Angielski przekład ukazał się w Londynie w 1594 roku pod tytułem Di Grassi his True Arte of Defence. Według Wiktenauera wykonał go tłumacz podpisany inicjałami I. G., a wydanie zapewnił Thomas Churchyard, natomiast Wikipedia przypisuje przekład wprost Churchyardowi. Według Wikipedii należy on do trzech najważniejszych tekstów szermierczych elżbietańskiej Anglii i dokumentuje przejście od cięższej broni do lżejszych i dłuższych ostrzy rapiera.

Sztuki walki w dziele

Zawartość

Pełny tytuł druku streszcza jego budowę: Ragione di adoprar sicuramente l'Arme si da Offesa, come da Difesa, Con un Trattato dell'inganno, & con un modo di essitarsi da se stesso, per acquistare forza, giudicio, & prestezza. Obiecuje więc wykład o pewnym posługiwaniu się bronią w ataku i w obronie, traktat o podstępie oraz wskazówki, jak ćwiczyć samemu, aby szermierz zdobył siłę, osąd i szybkość. Rdzeniem wykładu jest rapier jednoręczny z trzema gardami, wysoką, szeroką i niską, oraz z wypadami. Dalej następują połączenia rapiera z drugą bronią lub osłoną: sztyletem, płaszczem, bucklerem, tarczą kwadratową i okrągłą oraz drugim rapierem. Osobne części poświęcono mieczowi dwuręcznemu i broni drzewcowej, w tym pice.

Wydania i przekłady

Pierwsze wydanie ukazało się w Wenecji w 1570 roku w drukarni Giordana Zilettiego i jego wspólników. Wiktenauer podaje dla niego datę 8 marca 1570 roku, ale w źródłach nie znaleźliśmy, czy jest to data druku, czy dedykacji. Angielska wersja Di Grassi his True Arte of Defence ukazała się w Londynie w 1594 roku, drukowana dla I. I. u drukarza I. Iaggarda przy Temple Bar pod znakiem Ręki i Gwiazdy. Co do tłumacza, źródła się rozchodzą. Wiktenauer wymienia dżentelmena podpisanego inicjałami I. G., a Thomasowi Churchyardowi przypisuje rolę zleceniodawcy przekładu i organizatora wydania. Wikipedia wprost wskazuje Churchyarda jako tłumacza. Wiktenauer odsyła też do współczesnego czeskiego przekładu, którego autora nie udało nam się udokumentować.

Ludzie i sztuki walki

• Giacomo di GrassiAutor
• I. G.Tłumacz
• Thomas ChurchyardZleceniodawca

Dane

Forma

Druk

Wydania

• 1570 · IT · Ragione di adoprar sicuramente l'Arme · Giordano Ziletti & compagni · pierwsze wydanie
• 1594 · EN · Di Grassi his True Arte of Defence · I. Iaggard · przekład