Opera Nova (Achille Marozzo, 1536)

Opera Nova to drukowany traktat szermierczy bolońskiego mistrza Achille Marozza (1484–1553), wydany po włosku w Modenie w 1536 roku i dedykowany hrabiemu Guido Rangoniemu. Pełny tytuł pierwszego wydania brzmi Opera Nova de Achille Marozzo Bolognese, Maestro Generale de l'arte de l'armi. Nie jest to to samo dzieło co traktat Antonio Manciolino z 1531 roku o tym samym tytule. Marozzo był uczniem Guido Antonio di Luca i prowadził w Bolonii szkołę szermierczą w pobliżu opactwa świętych Nabora i Feliksa. Traktat ma pięć ksiąg. Pierwsza dotyczy miecza z puklerzem, druga sztyletu, samego miecza i miecza w połączeniu z innymi broniami, trzecia miecza dwuręcznego, a czwarta broni drzewcowej, takiej jak partyzana, pika, spedo, ronca i halabarda. Piąta księga poświęcona jest pojedynkom oraz ich stronie prawnej i etycznej. Według serwisu Wiktenauer pierwsze wydanie liczy 296 stron i jest ilustrowane drzeworytami. Traktat wydano ponownie w Wenecji w 1550 roku oraz w latach 1567–68. Wydanie poprawione przygotował syn Marozza, Sebastiano, w latach 1568–69, a drzeworyty zastąpiły w nim miedzioryty Giovanniego Battisty Fontany. Z tej postaci pochodzi weroński przedruk z 1615 roku. Wiktenauer i angielska Wikipedia uznają dzieło za najobszerniejszy traktat szkoły Dardi włoskiej szermierki i za jedno z najbardziej wpływowych dzieł szermierczych XVI wieku. Późniejsi bolońscy mistrzowie Angelo Viggiani i Giovanni dall'Agocchie byli według Wikipedii prawdopodobnie pod wpływem dzieła Marozza.

Sztuki walki w dziele

Autorstwo

Autorem tekstu jest Achille Marozzo, jednak źródła różnią się co do kilku okoliczności jego powstania. Wiktenauer w biogramie autora podaje jako miejsce pierwszego wydania Bolonię, natomiast jego opis dzieła i angielska Wikipedia podają Modenę, i tego się więc trzymamy. Różnie podawane jest też miejsce urodzenia Marozza: według Wiktenauera San Giovanni in Persiceto, według Wikipedii prawdopodobnie Bolonia. Wiktenauer dopuszcza ponadto, że Marozzo działał na dworze hrabiego Rangoniego, któremu dedykował traktat, ale przedstawia to tylko jako możliwość. Niepewny jest także autor drzeworytów pierwszego wydania. Wiktenauer wspomina, że mógł je wykonać Hans Sebald Beham, ale podaje to wyłącznie jako możliwość. Bolońskiego przedruku z lat czterdziestych XVI wieku Wiktenauer nie opatruje dokładnym rokiem ani nazwiskiem drukarza.

Wydania i przekłady

Pierwsze wydanie wydrukował w Modenie w 1536 roku drukarz, którego Wiktenauer podaje jako D. Antonio Bergolae. Wenecki przedruk z 1550 roku przejął według Wiktenauera skład wydania bolońskiego z lat czterdziestych XVI wieku. Wydanie poprawione z lat 1568–69, które przygotował syn autora Sebastiano, ukazało się w Wenecji u Antonia Pinargentiego i zamiast pierwotnych drzeworytów zawiera miedzioryty Giovanniego Battisty Fontany. Weroneńskie wydanie z 1615 roku przedrukowuje właśnie tę poprawioną postać. Nowoczesne wydanie włoskie przygotował G. Rapisardi w 1999 roku w padewskim wydawnictwie Gladiatoria Press. Angielski przekład wydał w 2018 roku W. Jherek Swanger, a w tym samym roku ukazał się francuski przekład Auréliena Calonne. Kolejne angielskie przekłady opracowali Craig Pitt-Pladdy, Carlo Parisi i Mike Ray.

Ludzie i sztuki walki

• Achille MarozzoAutor
• Sebastiano MarozzoRedaktor
• Giovanni Battista FontanaIlustrator
• Guido RangoniZleceniodawca

Dane

Forma

Druk

Wydania

• 1536 · IT · Opera Nova · D. Antonio Bergolae · 296 s. · pierwsze wydanie
• 1550 · IT · Opera Nova
• 1568 · IT · Opera Nova · Antonio Pinargenti
• 1615 · IT · Opera Nova
• 1999 · IT · Opera Nova · Gladiatoria Press
• 2018 · EN · przekład
• 2018 · FR · przekład