Das Ander Theil Des Newen Kůnstreichen Fechtbůches (Cod.Guelf.83.4 Aug.8º)

Das Ander Theil Des Newen Kůnstreichen Fechtbůches to anonimowy niemiecki rękopis szermierczy, datowany wprost na karcie tytułowej na rok 1591. Przechowuje go Herzog August Bibliothek w Wolfenbüttel pod sygnaturą Cod.Guelf.83.4 Aug.8º. Rękopis nie podaje autora, ilustratora, pisarza ani zamawiającego, brakuje też miejsca powstania. Tytuł, po polsku mniej więcej „Druga część nowego kunsztownego podręcznika szermierki”, sugeruje istnienie pierwszej części, nie udało nam się jednak jej udokumentować. Rękopis tworzy 118 pergaminowych kart o wymiarach 180 × 120 mm, pisanych po wczesnonowowysokoniemiecku. Każda strona zawiera jedną ilustrację z krótkim tekstem pod nią. Wykład postępuje według broni: miecz długi, tyczka, halabarda, sztylet, dussack, obrony przed atakiem sztyletem, w tym obrony w pozycji siedzącej przy stole, a na końcu zapasy i rzuty. W większości części rękopis sam podaje liczbę technik. Według Wiktenauera rękopis przedstawia wszystkie bronie typowe dla wolnych szermierzy (Freifechter), ale nie wykazuje związku z tradycją Johannesa Liechtenauera. Na końcu części pozostały puste ramki, z czego Wiktenauer wnioskuje, że dzieło nie zostało ukończone. Zwraca też uwagę na niezwykłe ujęcie plastyczne: duże postacie szermierzy i mnóstwo krwi, choć walczą bronią ćwiczebną. Rękopis wymieniają w swoich wykazach Dierk Hagedorn, Martin Wierschin i Hans-Peter Hils. Na angielski przełożył go David Kite z Association for Renaissance Martial Arts (ARMA), a transkrypcję oryginalnego tekstu wykonał Olivier Dupuis. Cyfrową kopię całego rękopisu udostępnia Herzog August Bibliothek.

Sztuki walki w dziele

Zawartość

Rękopis otwierają trzy karty wstępne, od Ir do IIIv, z kartą tytułową. Właściwy wykład dzieli się na osiem części, a w większości z nich tekst rękopisu sam podaje liczbę technik. Miecz długi zajmuje karty od 2r do 20r i zawiera 36 technik. Tyczka, w angielskim przekładzie tytułu nazwana półtyczką (half staff), następuje na kartach od 21r do 37r i ma 31 technik. Halabarda ma 38 technik na kartach od 37ar do 56v. Zwykły sztylet obejmuje 16 technik na kartach od 58r do 67v. Część o dussacku na kartach od 68r do 85v nie podaje liczby technik, rękopis zostawił tę informację niewypełnioną. Obrony przed atakiem sztyletem mają 30 technik na kartach od 86r do 101av, obrony sztyletem w pozycji siedzącej przy stole 15 technik na kartach od 102r do 105r. Ostatnia część, o zapasach i rzutach, zaczyna się na karcie 106r. Rękopis podaje tam 18 technik, według Wiktenauera w rzeczywistości jest ich 19.

Wydania i przekłady

Na angielski rękopis przełożył David Kite z Association for Renaissance Martial Arts (ARMA), która opublikowała przekład jako samodzielny dokument. Nie udało nam się udokumentować roku wydania. Wiktenauer ocenia przekład Kite'a stopniem B. Transkrypcję wczesnonowowysokoniemieckiego tekstu wykonał Olivier Dupuis, a Wiktenauer publikuje ją na niekomercyjnej licencji wraz z przekładem. Kite oddaje tytuł jako The Second Part of the True Artful Fencing Book, a cała karta tytułowa wymienia w jego przekładzie miecz, półtyczkę, halabardę, sztylet, dussack, rozbrajanie sztyletu i zapasy z rzutami. Sam Wiktenauer tłumaczy tytuł jako The Second Part of This New Art-Rich Fencing Manual. Obrazy rękopisu udostępnia Herzog August Bibliothek w cyfrowych skanach. Opis rękopisu podaje Heinemann na stronach od 159 do 160.

Ludzie i sztuki walki

• David KiteTłumacz

Dane

Forma

Rękopis

Miejsce przechowywania

Herzog August Bibliothek, Wolfenbüttel

Sygnatura

Cod.Guelf.83.4 Aug.8º

Kart

118

Materiał

Pergamin

Digitalizacja biblioteki

diglib.hab.de/mss/83-4-aug-8f/start.htm

Wydania

• EN · Codex Guelf 83.4 Aug 8º translation · Association for Renaissance Martial Arts (ARMA) · przekład