Kunst des Messerfechtens (Cgm 582)

Kunst des Messerfechtens (Cgm 582) to niemiecki rękopis szermierczy, który Hans (Johannes) Lecküchner ukończył 19 stycznia 1482 roku. Jest przechowywany w Bayerische Staatsbibliothek w Monachium pod sygnaturą Cgm 582 i według Wiktenauera jest prawdopodobnie autografem. Lecküchner pochodził z Norymbergi, studiował w Lipsku, gdzie w 1457 roku uzyskał tytuł bakałarza, a od 1480 roku był księdzem w Herzogenaurach. Zmarł 31 grudnia 1482 roku, czyli w roku ukończenia rękopisu. Tekst traktuje o szermierce messerem. Jego rdzeniem jest recytał (Zettel) o sześciu ukrytych uderzeniach, czterech postawach i siedemnastu głównych elementach, wśród których są Zornhau, Wecker, Entrüsthau, Zwinger, Geferhau i Winckler, wraz z przeciwdziałaniami wobec nich. Według angielskiej Wikipedii tekstowi towarzyszy 415 rysunków zapaśników, a rękopis liczy 216 folii. Recytał miejscami niemal pokrywa się z recytałem Liechtenauera, a wykład cytuje lub parafrazuje glosę Lew. Nauka Lecküchnera o messerze zachowała się także w rękopisie heidelberskim Cod.Pal.germ. 430, który nie ma ilustracji. Kolofon rękopisu monachijskiego wspomina o wcześniejszym szkicu. Rękopis monachijski posłużył za wzór dla krótszych wersji w późniejszych rękopisach: M.I.29 z 1491 roku oraz rękopisów Gregora Erharta (1533), Paulusa Hectora Maira (w latach czterdziestych 16. wieku) i Lienharta Sollingera (1556). Na angielski przełożył go w 2015 roku Jeffrey L. Forgeng.

Sztuki walki w dziele

Autorstwo

Rękopis Cgm 582 jest według Wiktenauera prawdopodobnie autografem Lecküchnera. Sporny pozostaje jego związek z rękopisem heidelberskim Cod.Pal.germ. 430 o tym samym temacie. Angielska Wikipedia datuje rękopis heidelberski na 1478 rok i uważa go za szkic, z którego powstała wersja monachijska. Wiktenauer natomiast umieszcza jego ukończenie w latach 1478–1482, a wcześniejszy szkic wspomniany w kolofonie rękopisu monachijskiego odnosi raczej do zaginionego trzeciego rękopisu. Obie wersje są jego zdaniem równorzędnymi autorytetami, różnią się w istotnych punktach, a niektóre różnice można odczytać jako poprawki. Rękopisu monachijskiego nie uważamy więc za zwykłą przeróbkę heidelberskiego. Dedykację dla palatyna reńskiego Filipa Szczerego z Wittelsbachów podaje Wiktenauer przy rękopisie heidelberskim, a przy monachijskim nie udało nam się jej potwierdzić.

Wydania i przekłady

Angielski przekład rękopisu monachijskiego wydał Jeffrey L. Forgeng w 2015 roku nakładem Boydell and Brewer pod tytułem The Art of Swordsmanship by Hans Lecküchner. Wiktenauer opublikował roboczy angielski przekład Cgm 582 i jako jego autorów podaje Żabińskiego, Mitchella i Fritza. Roku jego powstania nie znaleźliśmy w źródłach. Nauka Lecküchnera trafiła także do druku: Christian Egenolff wydrukował w 1531 roku krótkie nauki o messerze przypisywane „Meister Hans Lebkommer”, będące wariantem imienia Lecküchnera. Nie udało nam się potwierdzić innych nowożytnych wydań ani przekładów.

Ludzie i sztuki walki

• Hans LecküchnerAutor
• Jeffrey L. ForgengTłumacz

Dane

Forma

Rękopis

Miejsce przechowywania

Bayerische Staatsbibliothek, München

Sygnatura

Cgm 582

Ilustracji

415

Digitalizacja biblioteki

digitale-sammlungen.de/de/view/bsb00002184

Wydania

• 2015 · EN · The Art of Swordsmanship by Hans Lecküchner · Boydell and Brewer · pierwsze wydanie