De la Filosofia de las Armas y de su Destreza y la Aggression y Defensa Cristiana (Jerónimo Sánchez de Carranza, 1582)

De la Filosofia de las Armas y de su Destreza y la Aggression y Defensa Cristiana to drukowany traktat szermierczy, który napisał Jerónimo Sánchez de Carranza, rodem z Sewilli, gubernator Sanlúcar de Barrameda i w latach 1589–1594 królewski gubernator Hondurasu. Tekst powstał w latach sześćdziesiątych XVI wieku, gdy Carranza służył księciu Medina Sidonia, a według angielskiej Wikipedii był gotowy w 1569 roku. Drukiem ukazał się dopiero w 1582 roku w Sanlúcar de Barrameda i jest dedykowany księciu Alonsowi Pérezowi de Guzmán el Bueno. Traktat ma postać czterech dialogów między wykształconymi rozmówcami. Carranza łączy w nich wykład szermierki rapierem z filozofią, geometrią, matematyką i etyką. Swoją prawdziwą sprawność przeciwstawia szermierce powszechnej (esgrima vulgar) i przechodzi od pochodzenia i skutków sztuki przez krytykę fałszywej sprawności i wykład cięć do kwestii uprawnionej obrony. Według Wiktenauera Carranzę zainspirował włoski autor Camillo Agrippa, a myśli Carranzy rozwijali dalej Luis Pacheco de Narváez, Octavio Ferrara i Girard Thibault d'Anvers. Pacheco de Narváez według angielskiej Wikipedii uporządkował zasady Carranzy w system, który ugruntował się pod nazwą Verdadera Destreza. Wiktenauer nazywa Carranzę „pierwszym wynalazcą nauki o broni” i twórcą destrezy, którą według angielskiej Wikipedii hiszpańscy szermierze rozwijali przez prawie trzysta lat. Metodą geometryczną traktatu zajmowała się w 2002 i 2010 roku badaczka Mary Dill Curtis, a porównanie Carranzy z Pachecem de Narváez opublikował w 2012 roku Noel Fallows.

Sztuki walki w dziele

Zawartość

Rdzeniem traktatu są cztery dialogi. Wiktenauer opisuje je tak: pierwszy dotyczy wynalezienia sztuki i ogólnych twierdzeń o jej skutkach, drugi fałszywej sprawności ogólnie i w szczegółach, trzeci pokazuje cięcia powszechne, a czwarty traktuje o naturalnej obronie i obowiązku chrześcijańskim. Hiszpańska Wikipedia dzieli materię dialogów inaczej: według niej pierwszy wykłada podstawy sztuki, drugi demaskuje złudzenia chwalców, trzeci rozbiera naturalne przyczyny i skutki, a czwarty poświęcony jest honorowi i obronie. Wiktenauer podkreśla w dziele, że wykład techniczny o rapierze przeplata z filozofią, geometrią, matematyką i etyką oraz że geometrycznie ugruntowaną prawdziwą sprawność przeciwstawia szermierce powszechnej, esgrima vulgar.

Wpływ

Wiktenauer umieszcza Carranzę w łańcuchu autorów szermierki rapierem: sam czerpał z dzieła włoskiego autora Camilla Agrippy, a jego myśli przejęli Luis Pacheco de Narváez, Octavio Ferrara i Girard Thibault d'Anvers. Decydującą rolę przypisuje angielska Wikipedia Pacheco de Narváezowi, który zasady Carranzy usystematyzował w postaci Verdadera Destreza. Według tego samego źródła destreza utrzymała się prawie trzysta lat. Współczesne badania wracają do traktatu głównie z powodu jego metody geometrycznej: Mary Dill Curtis omówiła ją w studiach z lat 2002 i 2010, a Noel Fallows w 2012 roku porównał podejście Carranzy z podejściem Pacheca.

Wydania i przekłady

Książka ukazała się w 1582 roku w Sanlúcar de Barrameda, według angielskiej Wikipedii „en casa del mesmo autor”, czyli w domu autora. Karta tytułowa nosi według tego samego źródła tytuł Libro de Hieronimo de Carança natural de Sevilla. Que trata de la Philosophia de las Armas, w którym imię autora występuje w ówczesnej formie Hieronimo de Carança. Angielska Wikipedia podaje, że było to jedyne wydanie za życia Carranzy. Między ukończeniem tekstu w 1569 roku a drukiem upłynęło więc trzynaście lat. Na angielski traktat przełożyła Cindy Koepp, jednak jej przekład jest niepełny i powstał w ramach projektu Elizabethan Fencing and the Art of Defence. Wiktenauer podaje dzieło pod angielskim tytułem On the Philosophy of Arms and its Skill, and Christian Offense and Defense.

Ludzie i sztuki walki

• Jerónimo Sánchez de CarranzaAutor
• Cindy KoeppTłumacz
• Alonso Pérez de Guzmán el BuenoZleceniodawca

Dane

Forma

Druk

Wydania

• 1582 · ES · Libro de Hieronimo de Carança natural de Sevilla. Que trata de la Philosophia de las Armas · en casa del mesmo autor, Sanlúcar de Barrameda · pierwsze wydanie
• EN · Elizabethan Fencing and the Art of Defence · przekład