Kunst des Messerfechtens (Cod.Pal.Germ.430)

Kunst des Messerfechtens to niemiecki rękopis o walce messerem, długim nożem lub tasakiem, który spisał norymberski ksiądz i mistrz szermierki Hans (Johannes) Lecküchner. Powstał między 1478 a 1482, dokładnego roku nie udało nam się udokumentować. Obecnie jest przechowywany w Universitätsbibliothek Heidelberg pod sygnaturą Cod. Pal. germ. 430. Lecküchner urodził się w latach trzydziestych XV wieku w Norymberdze, w 1455 zapisał się na uniwersytet w Lipsku, od 1480 był proboszczem w Herzogenaurach i zmarł tam 31 grudnia 1482. Tekst we wczesnym nowogórnoniemieckim stanowi pełny traktat o messerze. Każdy rozdział otwierają wersy (Zedel), po których następuje obszerny komentarz prozą, a wykład przechodzi od jednej techniki do kolejnej, od pierwszego Zornhau po Wincker. Na karcie 1v widnieje rycerz z herbem Palatynatu, a rękopis kończy dedykacja dla elektora Palatynatu Filipa Szczerego z rodu Wittelsbachów. Według Wiktenauera jest to dopracowane dzieło wykonane dla zleceniodawcy, a nie roboczy szkic. Traktat Lecküchnera zachował się w dwóch rękopisach, które mogą być autografami: obok heidelberskiego jest to monachijski Cgm 582, ukończony 19 stycznia 1482. Obie wersje różnią się w wielu istotnych miejscach, a Wiktenauer traktuje je jako równorzędne. Według dzisiejszych badań nazwisko Lecküchner nie jest przekręceniem nazwiska Liechtenauer, jak zakładano w XIX wieku.

Sztuki walki w dziele

Zawartość

Rękopis zawiera pełny traktat o walce messerem, długim nożem lub tasakiem, uzupełniony dedykacją. Nauka Lecküchnera o messerze wiąże się według Wiktenauera z systemem walki długim mieczem Liechtenauera. Każdy rozdział otwierają krótkie wersy (Zedel), które streszczają technikę, a komentarz prozą rozwija je w poszczególne akcje. Tekst jest podzielony według głównych technik. Zaczyna się od cięcia gniewu (Zornhau), po którym następują Wecker, Entrüsthau, Zwinger, Geferhau i Wincker. Wykład o messerze zajmuje karty od 2r do 114v, a na kartach od 115r do 116r znajduje się dedykacja dla elektora Palatynatu Filipa Szczerego z rodu Wittelsbachów.

Autorstwo

Monachijski rękopis Cgm 582, ukończony 19 stycznia 1482, wspomina w ostatnim akapicie wcześniejszy szkic. Badacze nie są zgodni, czy chodzi o heidelberski Cod. Pal. germ. 430, czy o trzeci rękopis, który się nie zachował. Obie zachowane wersje różnią się w wielu istotnych miejscach, a niektóre różnice można tłumaczyć jako poprawki naniesione w późniejszej wersji. Wiktenauer uznaje więc oba rękopisy za równie miarodajne i tłumaczy każdy osobno. Zaginiony trzeci rękopis był według Wiktenauera zapewne wzorem dla krótszych wersji nauki Lecküchnera, które spisali późniejsi mistrzowie: Hans von Speyer w 1491, Gregor Erhart w 1533, Paulus Hector Mair w latach czterdziestych XVI wieku i Lienhart Sollinger w 1556. Samą datację rękopisu heidelberskiego Wiktenauer podaje tylko jako przedział od 1478 do 1482.

Ludzie i sztuki walki

• Hans LecküchnerAutor
• Filip Upřímný (Philipp der Aufrichtige)Zleceniodawca

Dane

Forma

Rękopis

Miejsce przechowywania

Universitätsbibliothek Heidelberg

Sygnatura

Cod. Pal. germ. 430