La Scherma (Francesco Alfieri, 1640)

La Scherma to drukowany włoski traktat o walce rapierem, który w 1640 roku wydał Francesco Fernando Alfieri. Alfieri był mistrzem szermierki padewskiej Accademia Delia, według Wiktenauera prawdopodobnie od 1632 roku do połowy lat pięćdziesiątych XVII wieku. Akademia powstała w 1608 roku jako elitarna szkoła dla padewskiej szlachty, a La Scherma jest dedykowana jej uczniom ogólnie, a nie pojedynczemu mecenasowi. Według Wiktenauera książka cieszyła się szczególną popularnością i doczekała się dodruku, który Wiktenauer umieszcza w 1646 roku, a angielska Wikipedia w 1645 roku. W 1653 roku zastąpiło ją rozszerzone wydanie L'arte di ben maneggiare la spada. Przejmuje ono cały tekst z 1640 roku i dołącza końcową część o dwuręcznym mieczu spadone, dedykowaną Martinowi Vidmanowi. Włoska Wikipedia podaje tę część pod tytułem Lo Spadone, Wiktenauer nie uważa jej za osobny traktat. Angielska Wikipedia wspomina także o dodruku wydania rozszerzonego z 1683 roku. La Scherma należy do serii drukowanych podręczników Alfieriego. Poprzedziła ją La Bandiera z 1638 roku o posługiwaniu się chorągwią, wydana w Padwie u Sebastiana Sardiego i dedykowana mecenasowi Alfieriego, Lodovicowi Vidmanowi, zamożnemu kupcowi z karynckiej rodziny, którą w szlachectwo wynieśli cesarz i senat wenecki. Martin Vidman był jego bratem. Rok po La Scherma ukazała się La Picca, w której Alfieri ponownie wydrukował całą La Bandiera. Według angielskiej Wikipedii dzieło szeroko cytował i chwalił Francesco Antonio Marcelli.

Sztuki walki w dziele

Powstanie

La Scherma powstała w środowisku padewskiej Accademia Delia, gdzie Alfieri działał jako mistrz szermierki. Akademia została założona w 1608 roku i służyła jako elitarna szkoła dla padewskiej szlachty. Według Wiktenauera Alfieri uczył tam prawdopodobnie od 1632 roku do połowy lat pięćdziesiątych XVII wieku. W odróżnieniu od dwóch innych podręczników, które mają dedykację dla konkretnego mecenasa, traktat o rapierze jest dedykowany uczniom akademii jako całości. Lodovico Vidman, wspierający Alfieriego, jest według Wiktenauera adresatem dedykacji La Bandiera i La Picca, a nie La Scherma. Jego bratu Martinowi Alfieri dedykował później część o spadone w wydaniu rozszerzonym z 1653 roku.

Wydania i przekłady

Pierwsze wydanie ukazało się w 1640 roku. Nie udało nam się udokumentować w źródłach jego drukarza ani wydawcy. Kilka lat później nastąpił dodruk, którego rok w źródłach się różni: Wiktenauer podaje 1646, angielska Wikipedia 1645. W 1653 roku w Padwie ukazało się rozszerzone wydanie L'arte di ben maneggiare la spada z pełnym tekstem z 1640 roku i dołączoną częścią o mieczu spadone, a w 1683 roku zostało ono według angielskiej Wikipedii dodrukowane. Dla współczesnych czytelników Wiktenauer udostępnił włoską transkrypcję i roboczy angielski przekład wydania z 1653 roku, a projekt labirinto.ca opublikował kolejny angielski przekład. Rosyjski przekład wydania rozszerzonego ukazał się w 2017 roku w Dnipro.

Ludzie i sztuki walki

• Francesco AlfieriAutor

Dane

Forma

Druk

Wydania

• 1640 · IT · La Scherma · pierwsze wydanie
• 1646 · IT · La Scherma
• 1653 · IT · L'arte di ben maneggiare la spada
• 1683 · IT · L'arte di ben maneggiare la spada
• 2017 · RU · przekład