Koryū bujutsu (kobudō)
古流武術Zbiorcza nazwa japońskich szkół bojowych założonych przed 1868 rokiem. To nie styl, lecz granica między starymi szkołami a nowoczesnymi drogami jak judo czy kendo.
Podstawowe informacje
Charakter i pochodzenie
Trening
Dla kogo
Organizacja i zawody
Z czego składa się styl
Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.
Katalogi i bazy dla Koryū bujutsu (kobudō)
O sztuce walki Koryū bujutsu (kobudō)
Koryu bujutsu nie jest sztuką walki, lecz zbiorczą nazwą japońskich szkół bojowych założonych przed 1868 rokiem, czyli przed końcem szogunatu. Granica jest świadoma i ostra: co powstało wcześniej, jest koryu, czyli starą szkołą; co po niej, należy do gendai budo — dróg nowoczesnych, jak judo, kendo, aikido czy karate w japońskiej postaci. Różnica nie tkwi tylko w dacie. Szkoły koryu powstały do walki i ich zakres jest odpowiednio szeroki: jedna szkoła zwykle uczy miecza, włóczni, glewii, kija, sztyletu, walki w zbroi i zapasów, bo wojownik musiał umieć wszystko. Przekazuje się je w przepisanych kata w parach, nie mają zawodów ani sportowej walki, a awans często opiera się na tradycyjnych licencjach menkyo zamiast pasów i stopni dan. Wstęp bywa związany z pisemną przysięgą i rekomendacją, więc szkoły pozostają małe. Ile ich istnieje, nie da się powiedzieć dokładnie; mówi się o setkach, ale udokumentowaną nieprzerwaną linię ma znacznie mniej. Japońskie stowarzyszenie kobudo prowadzi pod swoim patronatem kilkadziesiąt z nich. Najbardziej znane to Tenshin Shoden Katori Shinto-ryu, Kashima Shin-ryu, Niten Ichi-ryu i Yagyu Shinkage-ryu. Organizacjami zrzeszającymi są Nihon Kobudo Kyokai i Nihon Kobudo Shinkokai; obie przyjmują tylko szkoły o udokumentowanym przekazie, co jest głównym powodem, dla którego ich listy liczą dziesiątki, a nie setki.
Style i odmiany
Szkoła szermierki Miyamoto Musashiego, która naucza form z długim mieczem, krótkim mieczem i z dwoma mieczami. Dziś przekazuje ją kilka linii na wyspie Kyushu.
Stara japońska szkoła z Katori, założona przez Iizasa Choisai Ienao. Uczy szermierki, iai, kija, włóczni i naginaty i jest niematerialnym dobrem kultury prefektury Chiba.
Szkoła dobywania miecza z Tosy, według Greena jedna z dwóch najpopularniejszych szkół iai. Nosi imię siódmego dzierżyciela Hasegawy Eishina, a założyciela źródła podają różnie.
Szkoła szermierki z końca XVIII wieku, w której uczył się Kondo Isami i inni ludzie z Shinsengumi. Ćwiczy się grubym drewnianym mieczem ważącym do dwóch kilogramów.
Szkoła szermierki rodu Ono, której założyciel uczył sioguna Tokugawę Hidetadę. Według Nihon Kobudo Kyokai rdzeniem techniki jest kiriotoshi, zwycięstwo jednym taktem.
Gałąź Edo dawnej japońskiej szkoły Yagyu Shingan-ryu, którą Nihon Kobudo Kyokai prowadzi wśród szkół taijutsu. Jako założyciela podaje Araki Mataemon.
Zbiorcza japońska szkoła dawna, założona przez Asayamę Ichidensaia. Nazwę nosi dziś kilka odrębnych linii, a dane o założycielu różnią się między nimi.
Szkoła walki włócznią, którą w Narze założył mnich Kofuku-ji, In'ei. Typową bronią jest włócznia kama yari z poprzeczną głownią w kształcie krzyża.
Wszechstronna stara szkoła z Kashimy, którą według słowników założył Matsumoto Bizen-no-kami. Obok miecza uczy jujutsu, naginaty i włóczni.
Stara szkoła miecza założona przez Tsukaharę Bokudena. Przekazuje ją ród Yoshikawa z Kashimy, a figuruje jako niematerialny zabytek kultury prefektury Ibaraki.
Dawna japońska szkoła, której program według koryu.com otwiera torite kogusoku. Nihon Kobudo Shinkokai podaje trzy pozycje w Gunmie i Kanagawie.
Szkoła szermierki z wsi Maniwa w prefekturze Gunma, założona przez Higuchi Sadatsugu na początku okresu Edo. Ród Higuchi prowadzi ją do dziś.
Szkoła szermierki, którą Wikipedia wywodzi od Shinkage-ryu i łączy z rodziną Kuroda oraz dojo Shinbukan. Innych źródeł do jej dziejów wciąż szukamy.
Dawna japońska szkoła naginaty, wywodząca się z Toda-ryu. Od 14. pokolenia kierują nią kobiety, dziś istnieje w dwóch liniach.
Dawna szkoła naginaty z Kumamoto. Według Nihon Kobudo Kyokai ćwiczy się z ostrzem i drzewcem po cztery shaku, a od okresu Taisho prowadzą ją kobiety.
Japońskie jeździectwo wojenne: według Nipponiki od dawna rozwijało się jako strzelanie z konia połączone z łucznictwem. Szkoły Ogasawara-ryu i Otsubo-ryu, yabusame, kasagake, inuoumono.
Odgałęzienie szkoły miecza Shinkage-ryu, nazwane od Hikita Bungoro, ucznia Kamiizumi. Żywej linii nie udało nam się znaleźć w źródłach.
Japońska sztuka krępowania człowieka sznurem. Według Nipponica początkowo stosowana na polu bitwy, później służyła do zatrzymywania i eskortowania przestępców. To umiejętność, nie szkoła.
Szkoła szermierki, którą pod koniec siogunatu założył Chiba Shusaku. Według encyklopedii Heibonsha miała największy wpływ na system i teorię współczesnego kendo.
Szkoła szermierki z księstwa Satsuma, którą założył Togo Shigekata. Nihon Kobudo Kyokai opisuje ją jako szermierkę jednego uderzenia, ćwiczy się uderzenia w stojący pień.
Stara szkoła naginaty, według Heibonsha jedna z dwóch głównych zachowanych. Odwołuje się do Jikishinkage-ryu, Ellis Amdur uważa ją za dzieło Satake Yoshinori.
Japońska sztuka walki z jitte, metalowym prętem z hakiem, który nosili urzędnicy policji w okresie Edo. To nie szkoła, lecz umiejętność.
Zbiorcza nazwa dawnych japońskich szkół walki głównie bez broni: rzuty, dźwignie, duszenia, uderzenia w czułe punkty i posługiwanie się krótką bronią. Z jego szkół wyszło judo Kano.
Dawna szkoła miecza odwołująca się do Matsumoto Bizen-no-kami i Kashimy. Słowniki uznają za założyciela Yamadę Mitsunoriego. Podstawą nauczania są kata hojo.
Japońska stara szkoła walki kijem, którą Nihon Kobudo Kyokai prowadzi razem z Takagi-ryu jujutsu pod numerem 014. Tradycje dotyczące jej początków się rozchodzą.
Szkoła szermierki z lat Tensho, według Nihon Kobudo Kyokai założona przez Ono Shogena. Używa grubych drewnianych mieczy, jedna forma jest według Nihon Kobudo Kyokai wzorem uderzenia kendo.
Starsza nazwa japońskiego łucznictwa, które dziś nazywa się kyudo. Szkoły takie jak Heki-ryu i Ogasawara-ryu, strzelanie pieszo i konno, zawody toshiya w Sanjusangendo.
Japońska szkoła rzucania shurikenem, założona przez Negishi Shorei pod koniec okresu Edo. Według Nihon Kobudo Kyokai shuriken leci grotem do przodu, bez rotacji.
Szkoła miecza z domeny Yanagawa założona przez Oishi Susumu. Znana z pchnięcia długim bambusowym mieczem, którym założyciel odniósł sukces w Edo w 1832 roku.
Linia dobywania miecza z Kumamoto, wywodząca się ze szkoły rodu Sekiguchi z Wakayamy. Cięcia jedną ręką i naprzemienne kroki opisuje Nihon Kobudo Kyokai.
Szkoła dobywania miecza, którą założył Hayashizaki Jinsuke Shigenobu, według Nipponiki jedno ze źródeł współczesnego iai. Dziś ćwiczy się ją w Tokio razem z Ono-ha Itto-ryu.
Dawna japońska szkoła walki kijem jo, założona przez Muso Gonnosuke. Z jej kata wywodzi się dzisiejsze jodo Zen Nihon Kendo Renmei.
Szkoła szermierki oparta na dobywaniu miecza, jedyna zachowana szkoła miecza domeny Tsuyama. Ćwiczy się drewnianym mieczem w pochwie, jedna gałąź także w zbroi.
Japońskie pływanie jako sztuka walki, dawna nazwa nihon eiho. Szkoły z okresu Edo chronione przez domeny han, pływanie w zbroi i z łukiem, dziś 13 szkół pod japońską federacją pływacką.
Dawna japońska szkoła dobywania miecza z Shizuoki, której założycielem był Mima Yoichizaemon Kagenobu. Poza iai uczy szermierki, kija, naginaty i kusarigamy Masaki-ryu.
Sprawdzanie ostrości miecza rzeczywistym cięciem przedmiotu lub ciała, w okresie Edo dziedziczne zajęcie rodu Yamada Asaemon, który sprawdzał miecze shoguna.
Stara japońska szkoła z Chiby z iai i szermierką w rdzeniu, którą według tradycji założył Tatsumi Sankyo. Jest niematerialnym zabytkiem kultury prefektury Chiba.
Dawna japońska szkoła naginaty, mieczy, kusarigama i kodachi. Encyklopedia Heibonsha zalicza ją wraz z Jikishinkage-ryu do dwóch głównych szkół naginaty żyjących do dziś.
Japońska grupa, która odwołuje się do edoskiej szkoły Tenshin-ryu i do linii Shinkage-ryu. Nie udało nam się znaleźć niezależnego dowodu jej wieku.
Japońska walka żelaznym wachlarzem tessen, bronią ochronną bushi w okresie Edo. To nie szkoła, lecz umiejętność, o której znaleźliśmy niewiele wiarygodnych źródeł.
Szkoła dobywania miecza z rodziny Seigo-ryu, której iai włączono w okresie Edo do Shinkage-ryu rodu Owari Yagyu. Dziś prowadzi ją 14. nosiciel z rodu Yagyu.
Gałąź Sendai dawnej japońskiej szkoły Yagyu Shingan-ryu, która zachowuje walkę w zbroi. Według Nihon Kobudo Kyokai od 1981 roku jest dobrem kultury Miyagi.
Linia szkoły miecza Shinkage-ryu, którą od Kamiizumi przejął Yagyu Munetoshi. Słynie z techniki muto-dori, 22. nosiciel ma według NKK siedzibę w Nagoi.
Podobne style
Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.