Takagi-ryu Jujutsu
高木流柔術Dawna japońska szkoła jujutsu i kija Kukishin-ryu, którą Nihon Kobudo Kyokai prowadzi obok Hontai Yoshin-ryu jako osobnego członka. Liczy się od Takagiego Umanosukego, siedziba w Amagasaki.
Podstawowe informacje
JaponiaCharakter i pochodzenie
Trening
Dla kogo
Organizacja i zawody
Z czego składa się styl
Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.
Katalogi i bazy dla Takagi-ryu Jujutsu
O sztuce walki Takagi-ryu Jujutsu
Takagi-ryu to dawna japońska szkoła jujutsu, którą Nihon Kobudo Kyokai wymienia pod nazwą Takagi-ryu Jujutsu i Kukishin-ryu bojutsu (nr 014) jako osobnego członka obok Hontai Yoshin-ryu (nr 013). Obie szkoły mają w rodowodzie te same pierwsze głowy, różnią się jednak ich liczeniem, przedstawicielami i siedzibą: Takagi-ryu liczy jako założyciela Takagiego Umanosukego Shigesadę (odczytanie według Buyensa na koryu.com), natomiast Hontai Yoshin-ryu jego nauczyciela Takagiego Oriemona Shigetoshiego. Według Nihon Kobudo Kyokai Takagi-ryu ćwiczy się przy założeniu, że przeciwnik przychodzi z prawdziwym mieczem, a kata wykonuje się płynnie, bez użycia siły i z jednakową szybkością, bez zmian tempa.
Czytaj dalej
Według Nihon Kobudo Kyokai założyciel urodził się w erze Meireki 2 w Nobeoce w prowincji Hyuga i w dzieciństwie został odkryty przez wędrownego wojownika Takagiego Oriemona, od którego uczył się krótkiego miecza, strzelania i włóczni. Celował w sztuce, którą Nihon Kobudo Kyokai wyjaśnia jako mieszankę sumo, kempo i karate, na starość opuszczały go siły, więc podobno szukał sztuki, która dałaby zwycięstwo także starcom i kobietom, a po stu dniach spędzonych w sanktuarium bóstwa rodowego otrzymał znak w postaci wierzbowej gałęzi pod śniegiem, z którego opracował jujutsu i nazwał szkołę Hontai Yoshin Takagi-ryu. Dnia 15 sierpnia ery Genroku 8 miał go podobno członek rodu Konoe mianować nauczycielem sześciu sztuk walki, Yamamoto 1984 w czasopiśmie uniwersytetu Tenri przelicza ten rok na 1695, gdzie indziej podaje rok 1693, a od tego mianowania liczy się według niego formalne założenie szkoły. Yamamoto pisze dalej, że Umanosuke urodził się w 1656 roku jako syn samuraja z domeny Tsuyama, w 1671 roku w wieku szesnastu lat przyjął od Oriemona tajemnice szkoły, zmarł w 1716 roku w wieku 61 lat i wraz ze szkołą Akiyama Yoshin-ryu należy do tych, którzy dopełnili jujutsu bez zbroi w czasach pokoju. Od trzeciej głowy Okuniego Kiheia Shigenobu przekazuje się według Nihon Kobudo Kyokai razem ze szkołą Kukishin-ryu bojutsu, a szkoła rozszerzyła się według Yamamoty we włościach Shiroishi, Tsuyama, Owari, Tosa i Ako. Nihon Kobudo Kyokai podaje rodowód osiemnastu głów i obecną dziewiętnastą głowę z rodu Kusuhara z siedzibą w Amagasaki, pokazy w sanktuariach Ikuta, Minatogawa, Itsukushima i Kashima oraz na Nihon Kobudo Taikai. Yamamoto 1984 wyprowadza od dwunastej głowy, wygnanej w 1841 roku z domeny, trzy gałęzie według jej uczniów w Akashi, z których trzynasta głowa miała dojo w Himeji, Okayamie i Kobe, a jako szesnastą głowę i ówczesnego soke wymienia ucznia piętnastej. Japońska Wikipedia podaje, że dziewiętnasta głowa przejęła przywództwo w 2012 roku i naucza w Kobe. Szkoła nie figuruje jako dobro kultury, nie występuje na liście Nihon Kobudo Shinkokai, w kotobank ani w przewodniku koryu.com, a indeks CiNii notuje jeden artykuł naukowy o niej, studium Yamamoty z 1984 roku.
Historia
Nihon Kobudo Kyokai podaje jako założyciela Takagi-ryu Takagiego Umanosukego Shigesadę (odczytanie według Buyensa na koryu.com), człowieka z kręgu włości Shiroishi w Oshu, urodzonego 12. dnia 1. miesiąca ery Meireki 2 w Nobeoce w prowincji Hyuga. W dzieciństwie odkrył go wędrowny wojownik Takagi Oriemon Shigetoshi, od którego uczył się krótkiego miecza, strzelania, włóczni i innych sztuk. Celował w sztuce, którą Nihon Kobudo Kyokai wyjaśnia jako mieszankę sumo, kempo i karate, na starość opuszczały go siły, więc podobno szukał sztuki, która dałaby zwycięstwo także starcom i kobietom, po stu dniach spędzonych w sanktuarium bóstwa rodowego otrzymał znak w postaci wierzbowej gałęzi pod śniegiem i opracował jujutsu, które dla serca wierzby nazwał Hontai Yoshin Takagi-ryu. Dnia 15 sierpnia ery Genroku 8 miał go podobno członek rodu Konoe mianować nauczycielem sześciu sztuk walki. Yamamoto 1984 w czasopiśmie uniwersytetu Tenri przelicza to mianowanie na rok 1695, w innym miejscu podaje rok 1693 i tytuł od rodu Konoe oraz pisze, że od tej chwili podobno liczy się formalne założenie szkoły. Co do pochodzenia Umanosukego snuje się według Yamamoty domysły, czy był chłopem, czy samurajem z domeny Tsuyama, sam uważa za możliwą do przyjęcia wersję o samuraju: urodził się w 1656 roku jako syn samuraja z Tsuyamy, w 1671 roku w wieku szesnastu lat przyjął od Oriemona tajemnice szkoły i założył własny ród, zmarł w kwietniu 1716 roku w wieku 61 lat i jest pochowany w świątyni Myoshin-ji. Yamamoto stawia go wraz ze szkołą Akiyama Yoshin-ryu wśród tych, którzy dopełnili jujutsu bez zbroi w czasach pokoju, i dodaje, że słynął z wielkiego miecza.
Czytaj dalej
Druga głowa, Takagi Gennoshin Hideshige, urodziła się według Yamamoty zapewne przed 1670 rokiem, po oszczędnościach finansowych rodu Sakai została ronin, później służyła w domenie Himeji za 500 koku, po rozmowie z mistrzem Kukishin-ryu zaczęła nazywać swoją technikę ciała jujutsu i zmarła w 1702 roku. Trzecia głowa, Okuni Kihei Shigenobu, pochodziła według Yamamoty z Izumo, urodziła się w 1684 roku, zmarła w 1735 roku i była 29. następcą założyciela innej dawnej szkoły, od której przejęła tradycję. Spotkanie Gennoshina i Okuniego nie było według Yamamoty wrogim pojedynkiem, lecz zawodami we własnych technikach, w których Gennoshin był nieco lepszy w technice ciała, a w kiju wygrał Okuni, a owocami wymiany są technika ciała Hontai Yoshin Takagi-ryu oraz kij, włócznia i naginata Kukishin-ryu. Nihon Kobudo Kyokai podaje, że od trzeciej głowy Kukishin-ryu bojutsu przekazuje się razem ze szkołą do dziś, a Yamamoto dodaje, że Kukishin-ryu bojutsu nawiązuje do nurtu starszej szkoły i zostało włączone do Takagi-ryu, ponieważ Okuni był także jej głową. Angielska Wikipedia cytuje opowieść z linii Takamatsu, według której Okuni spotkał w Ako syna Gennoshina, co odwraca stosunek pokrewieństwa w porównaniu z Nihon Kobudo Kyokai i Yamamotą. Szkoła rozszerzyła się według Yamamoty we włościach Shiroishi, Tsuyama, Owari, Tosa i Ako. Po jedenastej głowie nie ma według niego żadnego następcy z rodu Okuni, a dwunasta głowa została w 1841 roku po procesie zwanym Bansha no goku wygnana z domeny i osiadła w Akashi, gdzie z jej trzech uczniów powstały trzy gałęzie tradycji, które trwają do dziś. Trzynasta głowa urodziła się w 1845 roku, miała dojo w Himeji, Okayamie i Kobe i w 1897 roku spisała wykaz technik szkoły. Piętnasta głowa według Nihon Kobudo Kyokai i Yamamoty (japońska Wikipedia liczy ją jako szesnastą) urodziła się w 1875 roku, stworzyła własną gałąź, 11 lipca 1935 roku pokazała formy szkoły w sanktuarium Kashima, a następnego dnia w Katori, i zmarła w 1939 roku. Jej uczeń, urodzony w 1906 roku w Kobe, uzyskał w styczniu 1939 roku licencję w Takagi-ryu i Kukishin-ryu bojutsu, a w marcu tego roku przejął przywództwo jako szesnasta głowa, utrzymywał się jako kostoprawca i zmarł w 1983 roku. Nihon Kobudo Kyokai podaje dalej siedemnastą i osiemnastą głowę z rodu Kusuhara, a jako obecną dziewiętnastą głowę kolejnego członka tego rodu, japońska Wikipedia podaje, że przejął przywództwo w 2012 roku. Numeracja głów różni się w Nihon Kobudo Kyokai: Takagi-ryu (nr 014) liczy od Umanosukego, Hontai Yoshin-ryu (nr 013) od Oriemona, a od piętnastej głowy Takagi-ryu obie szkoły mają różnych następców.
Czym się różni
Szkołą pokrewną jest Hontai Yoshin-ryu: Nihon Kobudo Kyokai wymienia obie jako osobnych członków z odmiennymi przedstawicielami, siedzibami (Amagasaki i Nishinomiya) oraz rodowodami. Takagi-ryu liczy od Takagiego Umanosukego jako założyciela i kładzie nacisk na założenie prawdziwego miecza oraz płynne kata o jednakowej szybkości, Hontai Yoshin-ryu liczy od jego nauczyciela Oriemona i podkreśla trzy filary: jujutsu, kij i krótki miecz oraz sześć roppo. Opis Nihon Kobudo Kyokai poświęcony Takagi-ryu nie wspomina o Hontai Yoshin-ryu jako o osobnej szkole i używa tylko nazwy Hontai Yoshin Takagi-ryu, którą wybrał założyciel. Yamamoto 1984 wyprowadza obie linie od różnych uczniów tej samej głowy. Akiyama Yoshin-ryu, obok której Yamamoto stawia Umanosukego, to inna szkoła, a wymiana z Kukishin-ryu nadała według Yamamoty technice ciała nazwę Hontai Yoshin Takagi-ryu, a kijowi, włóczni i naginacie nazwę Kukishin-ryu. Japońska Wikipedia podaje, że Takagi-ryu miała trzy linie: jujutsu z Kukishin-ryu, włócznię i technikę ciała, i że dziś istnieje tylko pierwsza.
Technika
Nihon Kobudo Kyokai pisze, że Takagi-ryu jujutsu ćwiczy się przy założeniu, że przeciwnik przychodzi z prawdziwym mieczem, a bez tej świadomości kata szkoły uległyby zmianie i zanikły. Kata mają być wykonywane płynnie, bez użycia siły i z jednakową szybkością, bez zmian tempa: przy przyspieszeniu przyspiesza całość, a przy zwolnieniu zwalnia całość. Yamamoto 1984 podaje, że podstawą szkoły jest cios, bez którego według niego nie ostoi się żadna technika, także z bronią, i że szkoła jest według własnego wykazu technik nie yawara, lecz torite, pojmowanie. Techniki dzieli według sytuacji na dwanaście zestawów, od zestawu podstawowego przez pojmanie bez broni przeciw mieczowi oraz zestawy z długim i krótkim mieczem, z krótkim mieczem kodachi, kijem i krótkim kijem hanbo aż po cucenie, a szkoła kieruje się według niego zasadą ważną dla wszystkich, także dla starych, kobiet i mężczyzn. Yamamoto dodaje, że sam założyciel nauczał głównie techniki ciała, kija, włóczni, naginaty i innych sztuk. Nihon Kobudo Kyokai pokazuje na fotografiach technikę Kukishin-ryu bojutsu wykonywaną w sanktuarium Ikuta oraz technikę jujutsu z jednego z zestawów.
Trening
Yamamoto 1984 podaje według wykazu technik z 1897 roku zestawy Takagi-ryu o 52, 15 (z lewej i z prawej), 30, 21, 30 i 14 technikach, dalej trzy zwoje wyższych stopni i zwój z 23 technikami Kukishin-ryu bojutsu i krótkiego kija. Pierwszy zestaw ma według niego 13 technik, każdą z trzema wariantami, razem 52, jest podstawą pozostałych technik, a jego celem jest przyjąć lub odeprzeć atak przeciwnika i dopiero potem przejść do ataku. Wśród pozostałych kata wymienia krótki miecz, krótki kij i kij o długości sześciu shaku. Yamamoto dodaje, że wykaz technik trzynastej głowy z 1897 roku zgadza się z wykazem piętnastej głowy z 1935 roku oraz z wykazem, który w 1964 roku spisała szesnasta głowa. Według Nihon Kobudo Kyokai ćwiczy się w Kobe w hali miejskiej i w dojo przy stacji Shin-Nagata w niedzielę po południu, a wschodni oddział w Kokubunji w Tokio ćwiczy raz w tygodniu. Japońska Wikipedia opisuje u innej linii Takagi-ryu, prowadzonej w Ako, postęp kilkoma stopniami aż do licencji pełnego przekazu.
Stopnie i postępy
Yamamoto 1984 pisze, że po opanowaniu zestawu podstawowego nadaje się kolejno mokuroku, dwa dalsze stopnie i na końcu menkyo kaiden, a dopiero po ich opanowaniu naucza się Kukishin-ryu bojutsu i krótkiego kija. Wykaz technik szkoły spisała w 1897 roku trzynasta głowa w swoim dojo i zgadza się on według Yamamoty z wykazami piętnastej głowy z 1935 roku i szesnastej głowy z 1964 roku. Szesnasta głowa uzyskała według Yamamoty w styczniu 1939 roku licencję w Takagi-ryu i w Kukishin-ryu bojutsu.
Dziś
Nihon Kobudo Kyokai podaje jako obecną dziewiętnastą głowę członka rodu Kusuhara z siedzibą w Amagasaki w prefekturze Hyogo, japońska Wikipedia pisze, że przejął przywództwo w 2012 roku i naucza w dzielnicy Nagata w Kobe. Według Nihon Kobudo Kyokai szkoła pokazuje się w sanktuariach Ikuta, Minatogawa, Itsukushima i Kashima oraz na Nihon Kobudo Taikai, ćwiczy w Kobe i ma wschodni oddział w Kokubunji w Tokio. Nie figuruje jako dobro kultury. Nie występuje na liście Nihon Kobudo Shinkokai, w kotobank ani w przewodniku koryu.com, a Green o niej nie pisze, indeks CiNii notuje jeden artykuł naukowy, studium Yamamoty z 1984 roku w czasopiśmie uniwersytetu Tenri. Angielska Wikipedia wymienia wśród szkół ćwiczonych dziś Takagi-ryu pod dziewiętnastym soke Kusuharą Juheiem, obok Hontai Yoshin-ryu.
Ciekawostki
Yamamoto 1984 opowiada, że Umanosuke miał w turnieju przed panem domeny zmierzyć się z trzecią głową Takenouchi-ryu, mężczyzną wysokim na cztery shaku i osiem sun wobec jego sześciu shaku i ośmiu sun, na pytanie pana odpowiedział, że to mały żołnierz, którego łatwo pojmie, następnie został dwukrotnie pokonany, za pierwszym razem rzutem i spętany liną, którą jednak zerwał, a w końcu został uczniem Takenouchi-ryu. Buyens na koryu.com podaje tę samą opowieść z innym imieniem pana. Yamamoto cytuje dalej z książki z 1861 roku, że Umanosuke w drodze poruszył kamień, którym wieśniacy daremnie próbowali osłabić nurt wody, i dlatego wspomina się go jako człowieka ogromnej siły, a z innego pisma z 1768 roku, że mistrz szkoły Shibukawa czwartego pokolenia ocenił jego wielki miecz.
Często zadawane pytania
Czym Takagi-ryu różni się od Hontai Yoshin-ryu?
Nihon Kobudo Kyokai wymienia obie jako osobnych członków: Takagi-ryu (nr 014) liczy założyciela Takagiego Umanosukego i ma siedzibę w Amagasaki, Hontai Yoshin-ryu (nr 013) liczy jego nauczyciela Oriemona i ma siedzibę w Nishinomiyi. Yamamoto 1984 wyprowadza obie linie od różnych uczniów tej samej głowy.
Kiedy powstała Takagi-ryu?
Dokładnego roku źródła nie podają. Nihon Kobudo Kyokai podaje, że założyciel został 15 sierpnia ery Genroku 8 podobno mianowany nauczycielem sztuk walki, Yamamoto 1984 przelicza to na rok 1695, gdzie indziej podaje rok 1693 i formalne założenie szkoły liczy od tego mianowania. Umanosuke przyjął według Yamamoty tajemnice szkoły od Oriemona w 1671 roku.
Czy Takagi-ryu obejmuje też kij?
Tak. Nihon Kobudo Kyokai wymienia szkołę pod nazwą Takagi-ryu Jujutsu i Kukishin-ryu bojutsu i podaje, że od trzeciej głowy Okuniego Kiheia Kukishin-ryu bojutsu przekazuje się razem ze szkołą do dziś. Według Yamamoty 1984 krótki kij i Kukishin-ryu bojutsu naucza się dopiero po licencji menkyo kaiden.
Podobne style
Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.