ImpakuImpaku

Jikishin-ryu Jujutsu

Szkoła jujutsu domeny Matsue, która w 1724 zmieniła nazwę na Jikishin-ryu judo i według Fujioki 1996 użyła słowa judo około 170 lat przed Kodokanem. Założyciel jest wśród badaczy sporny.

Podstawowe informacje

Kraj pochodzeniaJaponia
RegionAzja
Główny naciskChwyty
Poziom kontaktuLekki kontakt
System stopniCertyfikaty

Charakter i pochodzenie

StatusŻywa, zorganizowana
Typ liniiTradycyjna
Epoka powstaniaWczesna nowożytność

Trening

StrójKimono wymagane
SparingTylko ćwiczenia z partnerem
Rola broniBroń opcjonalnie
Rola formFormy są podstawą

Dla kogo

Programy dla dzieciNie naucza się dzieci
Odpowiednie dla seniorówOdpowiednie dla seniorów
Wymagania fizyczne2/5
Ryzyko kontuzji2/5
Przełożenie na samoobronę3/5
Korzyść kondycyjna3/5
Jak oceniamy skale →

Organizacja i zawody

StopnieTak (certyfikaty)
Format zawodówBez zawodów
Kategorie wagoweNie
Status olimpijskiNieolimpijska
Szacowana liczba ćwiczącychPoniżej 10 tys.

Z czego składa się styl

Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.

Uderzenia rękamiMarginalne
KopnięciaNie występuje
Rzuty i obaleniaKluczowe
Walka w parterzeNie występuje
Dźwignie i unieruchomieniaKluczowe
BrońMarginalne

Katalogi i bazy dla Jikishin-ryu Jujutsu

📖 Słownik pojęć7 pozycji
→

O sztuce walki Jikishin-ryu Jujutsu

Jikishin-ryu to japońska szkoła jujutsu przekazywana w okresie Edo w domenie Matsue w prowincji Izumo. Nipponica, Todo i Murata 1990 oraz Kuboyama 2016 w recenzowanych czasopismach wywodzą ją od Terady Kan'emona Mitsuhidego (odczytanie według Nipponiki, 1616 lub 1618 do 1674), syna założyciela szkoły walki w zbroi Teishin-ryu z prowincji Wakasa, który uczył się u ojca i w Kioto u stryja Terady Yorishigego i zaczął nazywać swoją szkołę Jikishin-ryu yawara. Nakajima 2010 jednak w tym samym czasopiśmie na podstawie pisma z 1670 roku sądzi, że Mitsuhide nie był uważany za założyciela, a szkołę nazwał jego stryj, a Nihon Kobudo Kyokai przy Kito-ryu podaje, że Terada Kan'emon Masashige, według Nipponiki ta sama osoba, przemianował szkołę Fukuno-ryu na Kito-ryu, a swoją szkołę nazywał Jikishin-ryu judo. Dlatego rubryka założyciela pozostaje pusta, a roku powstania źródła nie podają: Todo i Murata podają jako najstarsze świadectwo nazwy pismo z 1670 roku, Fujioka 1996 przysięgę pisemną z 1685 roku.

Czytaj dalej

Nazwa szkoły zmieniła się w 1724 roku, kiedy według Todo i Murata, Nipponiki i Fujioki przejął kierownictwo czwarty nauczyciel Inoue Jibudayu Masayori (odczytanie według Nipponiki, według której żył od 1674 do 1759, japońska Wikipedia podaje śmierć w 1780 roku w wieku 86 lat) i zastąpił nazwę Jikishin-ryu jujutsu nazwą Jikishin-ryu judo, pisaną innym znakiem dla shin. Todo i Murata podają jako pierwsze świadectwo dokument z 1724 roku i sądzą, że szkoła jako pierwsza użyła terminu judo w nazwie. Fujioka 1996 pisze, że uczyniła to około 170 lat przed Kodokan judo, a Nihon Kobudo Kyokai dodaje, że pierwszeństwo rościł sobie sam Terada. Masayori według Todo i Murata uczył w swoim piśmie, że należy ćwiczyć zapasy i miecz jak dwa skrzydła ptaka, a przez judo według interpretacji autorów rozumiał rozwijanie naturalnej cechy miękkości. Kuboyama 2016 cytuje, że szkoła nie nazywała się jujutsu, lecz judo, ponieważ nie zajmowała się głównie randori, lecz treningiem umysłu, i w domenie odróżniano ją od szkół schwytania używanych przy aresztowaniach. Nipponica nazywa Masayoriego najlepszym mistrzem od czasów Mitsuhidego. W czasach jujutsu szkoła miała według Todo i Murata trzydzieści technik, z których połowę stanowił miecz. Lista technik z 1856 roku liczy 97 technik w trzech grupach, a rzuty takie jak uchimata, ushirogoshi i seoinage według autorów przypominały techniki Kodokan judo. Kuboyama 2016 dokumentuje, że za siódmego pana domeny Jikishin-ryu judo zaliczono do pięciu szkół domeny, a ród Inoue stworzył w domenie centralną organizację judo. Todo i Murata liczą czternastu nauczycieli, japońska Wikipedia trzynastu i trzech dalszych bez numeru. Bez źródła podaje, że w 2008 roku Matsushita, zapisany na końcu jej rodowodu, założył z uczniami stowarzyszenie studyjne szkoły. Szkoły nie ma w Nihon Kobudo Kyokai ani w Nihon Kobudo Shinkokai, a ulotka muzeum w Matsue z 2024 roku przedstawia ją jako historyczną szkołę domeny.

Historia

Według Nipponiki ród Terada służył panom Kyogoku w Obamie w prowincji Wakasa, a po ich przeniesieniu do Matsue i utracie lenna pozostał w Matsue w służbie nowego pana Matsudairy Naomasy. Ojciec założyciela, Terada Heizaemon, założył szkołę walki w zbroi Teishin-ryu, a Kuboyama 2016 dokumentuje go według spisu wasali z czasu około 1624 roku z 250 koku w gwardii konnej, czyli według niego mniej więcej jako strażnika pana. Jego syn Terada Kan'emon, według Nipponiki zwany później Mitsuhide, a w Nihon Jinmei Daijiten Plus Masashige, uczył się u ojca, w Kioto u stryja Terady Yorishigego, według Nipponiki i Todo i Murata także u zenowskiego mnicha Takuana, a według Todo i Murata u konfucjanisty Hayashiego Razana. Jego szkołę Nipponica nazywa Jikishin-ryu yawara, a według Kuboyamy około 1660 roku został nauczycielem jujutsu domeny i zmarł w 1674 roku.

Czytaj dalej

Kto założył szkołę, jest wśród badaczy sporne. Todo i Murata 1990 oraz Kuboyama 2016 uznają Mitsuhidego za założyciela, Nakajima 2010 jednak z pisma z 1670 roku i przedmowy z 1721 roku odczytuje, że szkołę nazwał stryj Yorishige, a Mitsuhide pozostał źródłem nauki o nieruchomym umyśle i tempie, a nagrobki w buddyjskiej świątyni, które nazywają Mitsuhidego założycielem, datuje dopiero po roku 1724. Nihon Kobudo Kyokai przy szkole Kito-ryu podaje, że Terada Kan'emon Masashige przemianował szkołę Fukuno-ryu na Kito-ryu, a swoją szkołę nazywał Jikishin-ryu judo, a Nakajima przypomina spór z 1935 roku, czy Kito-ryu założył on, czy Ibaraki Sensai. Po Mitsuhidem prowadził szkołę według Todo i Murata jego młodszy brat, według Kuboyamy jednak ten zmarł już między 1645 a 1648 rokiem, a ród Terada wymarł, i od 1675 roku naukę przekazywał uczeń Inoue Kuroemon. Inoue Jibudayu Masayori, według japońskiej Wikipedii jego syn, objął w 1724 roku posadę nauczyciela domeny i zmienił nazwę na Jikishin-ryu judo, według przedmowy ucznia, datowanej u Fujioki na 1734, a u Todo i Murata na 1729, dlatego że nauka się pomieszała, a moralność upadła. Kuboyama dokumentuje, że za siódmego pana Matsudairy Harusato szkoła była jedną z pięciu szkół domeny obok szkół iai, strategii i włóczni, a jej ćwiczący awansowali w rangach. Todo i Murata liczą czternastu nauczycieli, japońska Wikipedia podaje, że trzynasty nauczyciel z rodu Matsushita otrzymał w 1922 roku tytuł hanshi od Butokukai.

Czym się różni

Źródła opisują przede wszystkim nazwę szkoły i jej wykładnię. Todo i Murata 1990 piszą, że nauka szkoły używa wyrażeń droga miękkości, judo i droga, pojmuje miękkość jako przyrodzoną cechę ludzi, cnotę wielkoduszności i łagodności, a przez judo rozumie opanowanie zapasów i miecza jako dwóch technik użytecznych z daleka i z bliska. Kuboyama 2016 cytuje biografię pana Fumai, według której szkoła nazywała się judo, a nie jujutsu, ponieważ nie zajmowała się głównie randori, lecz treningiem umysłu, a domena odróżniała ją od szkół schwytania używanych przy aresztowaniach. Fujioka 1996 pisze, że szkoła użyła słowa judo około 170 lat przed Kodokan judo. Stosunek do Kito-ryu jest sporny: Kuboyama 2016 pisze, że obie szkoły wywodzą się od tego samego założyciela, Nihon Kobudo Kyokai uznaje Teradę Masashigego za trzeciego przedstawiciela Kito-ryu po Fukuno Masakatsu, a Nakajima 2010 przypomina, że według Oimatsu 1963 teoria o Teradzie jako założycielu Kito-ryu została odrzucona na rzecz Ibaraki Sensai. W technice Todo i Murata podają, że seoinage w Jikishin-ryu rzucano z chwytu czołowego, a podobną formę Kito-ryu z objęcia od tyłu.

Technika

Todo i Murata 1990 opisują dwie fazy. Gdy szkoła nazywała się Jikishin-ryu jujutsu, miała według dziejów sztuk walki domeny (Fukuda 1965) trzydzieści technik: dziesięć form podstawowych, pięć dalszych i trzy piątki form miecza, tak że połowę stanowił miecz. Wielka lista technik z 1856 roku ma już 97 technik w trzech grupach po 35, 30 i 32, a autorzy piszą, że po zmianie nazwy doszły formy kogusoku do walki w lekkim stroju z chwytami za rękę lub pierś oraz formy iai, podczas gdy dziesięć form podstawowych pozostało zgodnych z technikami w zbroi z czasów jujutsu. Wśród rzutów autorzy wymieniają boczne techniki poświęcenia, uchimata, ushirogoshi i seoinage, i piszą, że przypominały techniki Kodokan judo. Seoinage według nich rzucano z postawy, w której obaj przeciwnicy trzymają się twarzą w twarz, w odróżnieniu od innych szkół, na przykład formy Kito-ryu wykonywanej w objęciu od tyłu. Japońska Wikipedia dodaje, że w szkole przeważały uderzenia atemi i rzuty, że uderzenie miało powalić przeciwnika naraz i że za osobliwość uchodziły kopnięcia w punkty witalne przeciwnika w zbroi oraz przyciśnięcie do ziemi dla odcięcia głowy. Przewagę atemi przypisuje chińskiej sztuce pięści, którą Fukuno Shichiroemon przejął od Chena Yuanbina, a nacisk na trening umysłu podobno wpływowi mnicha Takuana i Chena Yuanbina.

Trening

Szkołę ćwiczyli wasale domeny Matsue. Nipponica pisze, że Mitsuhide został pierwszym nauczycielem jujutsu domeny, japońska Wikipedia podaje, że trzeci nauczyciel Inoue Kuroemon zajmował posadę od 1706 do 1724 roku, a Kuboyama 2016 dokumentuje, że Masayori miał w 1724 roku rangę nauczyciela judo z 20 koku i pięcioma racjami, a za siódmego pana rangę ze 100 koku i dodatkiem 180 worków ryżu. Według Kuboyamy ćwiczący szkoły dostawali za Harusato więcej zadań urzędowych, a ród Inoue stworzył w domenie centralną organizację judo. Masayori w swoim piśmie według Todo i Murata wymagał ćwiczyć jednocześnie zapasy i miecz i pisał, że kto je opanuje, ostoi się we wszystkich zmianach. Japońska Wikipedia podaje, że od okresu Showa szkoła podlegała wpływowi Kodokan judo i jego wolnego ćwiczenia randori. Opisu dzisiejszego treningu, harmonogramu, stroju ani miejsca ćwiczeń nie udało nam się znaleźć w pracach fachowych, a japońska Wikipedia bez źródła wspomina prefekturalny budokan w Shimane.

Stopnie i postępy

Postęp jest udokumentowany zwojami. Todo i Murata 1990 podają dokument z 1724 roku, którym Inoue Masayori potwierdził uczniowi Horie, że szkoła ma tajne zasady, zwój z 1753 roku podpisany przez Masayoriego z dwiema pozycjami, którymi przekazywano wewnętrzny sens szkoły, oraz wielką listę technik z 1856 roku. Źródła nie wspominają o pasach ani stopniach dan.

Dziś

Szkoła nie jest członkiem Nihon Kobudo Kyokai ani Nihon Kobudo Shinkokai. Japońska Wikipedia bez źródła podaje, że w 2008 roku Matsushita, zapisany na końcu jej rodowodu po innym Matsushicie zmarłym w 1970 roku, założył z uczniami stowarzyszenie studyjne szkoły, które ćwiczy w prefekturalnym budokanie w Shimane. Ulotka muzeum w Matsue z 2024 roku przedstawia szkołę jako jedną z pięciu oficjalnych szkół domeny, a wystawę o sporcie w Matsue jako pokaz pierwszego użycia nazwy judo w Japonii. Potwierdzenia obecnej działalności nie udało nam się znaleźć w fachowym źródle ani na stronie internetowej stowarzyszenia.

Ciekawostki

Nakajima 2010 podaje, że nagrobek w buddyjskiej świątyni z 1860 roku i niedatowany kamień nazywające Teradę założycielem używają słowa judo, i sądzi, że oba powstały dopiero po zmianie nazwy w 1724 roku. Kuboyama 2016 cytuje zapis domeny, według którego Mitsuhide nie odziedziczył przewodzenia rodowi, ponieważ podobno chciał być pierwszym wojownikiem pod niebem, a Kuboyama sądzi, że nie był regularnym wasalem i nagrody otrzymywał nieregularnie. Japońska Wikipedia podaje legendę, że metodę długiego życia przekazał mu podobno pustelnik. Stosunek nazwy judo w Kito-ryu do Jikishin-ryu bada artykuł Nakajimy z 2021 roku w biuletynie towarzystwa badawczego Kodokanu, którego tekstu nie czytaliśmy i tożsamości autora z Nakajimą 2010 nie zweryfikowaliśmy.

Często zadawane pytania

Czy szkoła Jikishin-ryu użyła słowa judo wcześniej niż Kano Jigoro?

Tak, jeśli chodzi o nazwę. Todo i Murata 1990 podają jako pierwsze świadectwo dokument z 1724 roku, kiedy Inoue Masayori przemianował szkołę na Jikishin-ryu judo, a Fujioka 1996 pisze, że było to około 170 lat przed Kodokan judo.

Kto założył szkołę Jikishin-ryu?

Nipponica, Todo i Murata 1990 oraz Kuboyama 2016 podają Teradę Kan'emona Mitsuhidego z Matsue, zmarłego w 1674 roku. Nakajima 2010 jednak z pisma z 1670 roku odczytuje, że szkołę nazwał jego stryj Terada Yorishige, dlatego rubrykę założyciela zostawiamy pustą.

Czy szkoła Jikishin-ryu jest dziś praktykowana?

Nie wiemy na pewno. Szkoły nie ma w Nihon Kobudo Kyokai ani w Nihon Kobudo Shinkokai, japońska Wikipedia bez źródła wspomina o stowarzyszeniu studyjnym założonym w 2008 roku, a ulotka muzeum w Matsue z 2024 roku przedstawia ją jako historyczną szkołę domeny.

Podobne style

Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.

Daitō-ryūShodokan AikidoHakko-ryu JujutsuShibukawa-ryu JujutsuKyushin-ryu JujutsuTakagi-ryu Jujutsu