Bractwo Świętego Marka (Marxbrüder)
Bruderschaft unserer lieben Frauen und reinen Jungfrauen Marien und des heiligen und gewaltigen Himmelsfürsten Sanct MarxenNiemieckie bractwo szermiercze mistrzów miecza, które w 1487 roku otrzymało przywilej od cesarza Friedricha III. Organizowało publiczne Fechtschulen i rywalizowało z Federfechterami.
Podstawowe informacje
NiemcyCharakter i pochodzenie
Trening
Organizacja i zawody
Z czego składa się styl
Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.
O sztuce walki Bractwo Świętego Marka (Marxbrüder)
Marxbrüder, czyli bractwo świętego Marka, było niemieckim bractwem szermierczym. Według rozprawy doktorskiej Kellera z Ratyzbony (2017) sami nazywali siebie Bruderschaft unnser lieben Frawen der reynen Jungfrawen Marien und des heiligen und gewaltsamen Hyemelsfürsten sanct Marxen. Jaquet (Acta Periodica Duellatorum, 2015) podaje, że zapisy cechu norymberskiego sięgają roku 1477. Chandler (2015) uznaje go za pierwszy cech szermierczy w Świętym Cesarstwie Rzymskim.
Czytaj dalej
10 sierpnia 1487 roku szermierze znani jako Marxbrüder otrzymali od cesarza Friedricha III przywilej nazywania się mistrzami miecza, nauczania za pieniądze i prowadzenia szkoły. Według Jaqueta dawał im on także wyłączne prawo do zawodu, wyboru członków, własnych ordynacji i karania winnych. Według Kellera bractwo istniało już przed przywilejem, dokładnej daty jego powstania nie znamy. Czy mistrz Hans Talhoffer do niego należał albo współzakładał je, jest według Kellera nieznane. Członkami byli głównie rzemieślnicy z miast takich jak Norymberga, Augsburg i Frankfurt nad Menem, a szlachta była wyraźnie wykluczona. Najważniejszym terminem był coroczny jesienny jarmark we Frankfurcie, na którym pod nadzorem hetmanów pasowano nowych mistrzów. Bractwo organizowało publiczne Fechtschulen, a od końca XVI wieku rywalizowało z Federfechterami, którzy według skargi z 1576 roku się od niego oddzielili. Znaczenie bractw szermierczych według Kellera upadało, aż w XVIII wieku zanikły.
Historia
Dysertacja Kellera z Ratyzbony (2017) podaje, że w połowie XV wieku w południowych Niemczech wspomina się o braciach świętego Jerzego i braciach Marii Panny, z których później w XV wieku mogli wywodzić się tak zwani Marxbrüder. Jaquet (Acta Periodica Duellatorum, 2015) pisze, że zapisy norymberskiego cechu sięgają roku 1477, a historiografia błędnie uważa Norymbergę za pierwsze miasto z Fechtschule.
Czytaj dalej
Przywilej cesarza Friedricha III z 10 sierpnia 1487 roku dał szermierzom znanym jako Marxbrüder prawo nazywania się mistrzami miecza, nauczania za pieniądze i prowadzenia szkoły. Od 1541 roku bractwo mogło według Kellera używać herbu, który w 1670 roku został rozszerzony. Dla okresu 1490 do 1566 zachowały się zapisy o regułach mistrzów miecza, nowo wybranych hetmanach i osobach pasowanych na mistrzów. Hetmani są w kodeksie I.6.2.5 częściowo zapisani z miejscem pochodzenia, w latach 1492 do 1563 wymienia się Berno, Herborn, Frankfurt, Norymbergę i Ravensburg. Keller przypuszcza, że frankfurcki jarmark był być może jednym z powodów, dla których siedziba bractwa przeniosła się z Norymbergi do Frankfurtu. W skardze z 1576 roku frankfurccy Marxbrüder piszą, że kilka lat wcześniej niektórzy z nich oddzielili się i nazwali Freye oder Federfechter. Z ich prośby do miasta Frankfurt z 6 września 1575 roku wynika, że przez pewien czas nie mogli organizować Fechtschulen, ponieważ na miejscu nie mieli dość mistrzów. 7 marca 1607 roku federfechterzy otrzymali od cesarza Rudolfa II przywilej, który zrównał ich z Marxbrüder. Znaczenie bractw szermierczych według Kellera upadało na rzecz innych zrzeszeń, na przykład towarzystw strzeleckich, aż w XVIII wieku zanikły.
Czym się różni
Według dysertacji Kellera (2017) rywalizacja Marxbrüder i federfechterów była od końca XVI wieku głównym elementem Fechtschulen. Marxbrüder odwoływali się do tradycji szermierki według Liechtenauera. W odróżnieniu od towarzystwa Liechtenauera Marxbrüder nazywali się bractwem z odniesieniem do Marii Panny i świętego Marka. Federfechterzy obeszli się według Kellera w nazwie Freifechter von der Feder zum Greifenfels bez świętego, Chandler (2015) łączy ich natomiast ze świętym Witem. Szermierzy, którzy na Fechtschule występowali przeciw Marxbrüder i federfechterom, nazywano Lucasbrüder lub Luxbrüder, według Kellera nie było to jednak odrębne towarzystwo. Green (2001) podaje ich jako towarzystwo świętego Łukasza.
Trening
Według dysertacji Kellera (2017) bractwa szermiercze były wszechstronne pod względem broni. Na Fechtschulen pojawia się broń od miecza jednoręcznego z puklerzem po rapier i sztylet XVII wieku. Green (2001) podaje, że Marxbrüder i federfechterzy specjalizowali się w wielu rodzajach broni, w tym w mieczach dwuręcznych, a później w rapierach. Zarządzenie rady miejskiej Augsburga z 1568 roku ustalało, że za Fechtschulen odpowiadał zawsze przez rok jeden mistrz i jeden freifechter. Mistrzowie z zewnątrz mogli przyjmować nowych uczniów tylko za zezwoleniem.
Stopnie i postępy
Według dysertacji Kellera (2017) nowych mistrzów pasowano na corocznym jesiennym jarmarku we Frankfurcie pod nadzorem hetmanów. Według reguł bractwa mistrz zatwierdzony na jarmarku musiał czekać jeszcze dwa lata, zanim mógł zostać pełnoprawnym mistrzem miecza długiego. Przywilej z 1487 roku według Kellera mówi o mistrzach miecza. Zarządzenie rady miejskiej Augsburga z 1568 roku wymagało, aby mistrzowie z zewnątrz podali, u kogo się uczyli, i zdali egzamin z miecza długiego, dusaka i kija.
Zawody
Według dysertacji Kellera (2017) publiczna szkoła szermiercza (Fechtschule) przebiegała następująco. Potrzebowała zezwolenia przełożonego miasta i publicznego ogłoszenia, a następnie odbywał się pochód szermierzy, odczytanie reguł i pokaz miejscowego mistrza i jego szermierzy prowadzących. Potem zwykle naprzeciw siebie stawały dwie drużyny. Uczestnicy mogli za zwycięstwo otrzymać honorowe wieńce i pieniądze, a w Niemczech mówiono, że szermuje się o wieniec. Nagrodę lub wieniec według Kellera zdobywał najwyraźniej tylko ten, kto zadał przeciwnikowi krwawiącą ranę. W Augsburgu w 1568 roku udział kosztował 15 krajcarów, a każdy szermierz mógł w każdej broni stanąć do walki tylko raz, chyba że szermował o wieniec. Według Dupuisa (Acta Periodica Duellatorum, 2015) świadectwa o wydarzeniach szermierczych mieszczan są dla XV wieku, zwłaszcza przed przywilejem z 1487 roku, znacznie skromniejsze. Starsze wzmianki istnieją z Frankfurtu z 1397 roku i z Rothenburga z 1444 roku.
Ciekawostki
Mistrz śpiewak Hans Sachs, szewc i członek Marxbrüder w Norymberdze, napisał według Jaqueta (2015) w roku 1555 wiersz szermierczy. Fechtschulen nie były pozbawione ryzyka. Dysertacja Kellera (2017) podaje, że 28 czerwca 1590 roku na Fechtschule w Norymberdze federfechter Hermann Mayer otrzymał od cieśli Paulusa takie pchnięcie w głowę, że zmarł na miejscu. W 1610 roku Marxbruder Jobst Petermann trafił śmiertelnie rapierem swojego przeciwnika Kaspara Zapfa, a w ostatniej drodze Zapfowi towarzyszyło 509 mężczyzn. Tego samego roku w Norymberdze Marxbrüder musieli odbyć dwudziestoczterogodzinne więzienie za oskarżenie o obrazę federfechterów. Gustav Freytag według Kellera pisze, że w Norymberdze publiczne pojedynki wspólnot szermierczych zakazano krótko przed rokiem 1700, a jedna z ostatnich wielkich uroczystości szermierczych odbyła się w 1741 roku we Wrocławiu.
Często zadawane pytania
Kiedy powstało bractwo Marxbrüder?
Dokładnej daty powstania nie znamy. Jaquet (2015) podaje, że zapisy norymberskiego cechu sięgają roku 1477, a cesarski przywilej bractwo otrzymało 10 sierpnia 1487. Według dysertacji Kellera (2017) istniało już wcześniej.
Kim byli federfechterzy?
Drugie niemieckie bractwo szermiercze, które pojawia się w XVI wieku. W skardze z 1576 roku Marxbrüder piszą, że federfechterzy oddzielili się od nich kilka lat wcześniej. Przywilej cesarza Rudolfa II z 7 marca 1607 roku zrównał ich z Marxbrüder.
Czy szlachcic mógł zostać członkiem?
Nie. Dysertacja Kellera (2017) podaje, że Marxbrüder przyjmowali członków głównie spośród rzemieślników w miastach takich jak Norymberga, Augsburg i Frankfurt, a szlachta i przedstawiciele rycerstwa byli wyraźnie wykluczeni.
Podobne style
Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.