Toda-ha Buko-ryu Naginatajutsu
戸田派武甲流薙刀術Dawna japońska szkoła naginaty, wywodząca się z Toda-ryu. Od 14. pokolenia kierują nią kobiety, dziś istnieje w dwóch liniach.
Podstawowe informacje
JaponiaCharakter i pochodzenie
Trening
Dla kogo
Organizacja i zawody
Z czego składa się styl
Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.
Katalogi i bazy dla Toda-ha Buko-ryu Naginatajutsu
O sztuce walki Toda-ha Buko-ryu Naginatajutsu
Toda-ha Buko-ryu to dawna japońska szkoła, której główną dyscypliną jest naginata. Nihon Kobudo Kyokai wymienia ją jako członka numer 057, a za założyciela uznaje Toda Seigen, wojownika w służbie daimyo Asakura Yoshikage z Echizen, który przejął główną linię Chujo-ryu i nazwał ją Toda-ryu.
Czytaj dalej
Źródła zapisują imię założyciela różnymi znakami, a jego osoba nie jest pewna. Słownik Jinmei daijiten nie podaje lat jego życia i wspomina teorię, że był to ten sam człowiek co Tomita Seigen, mistrz krótkiego miecza ze szkoły Chujo-ryu. Słownik Daijisen wymienia jednak pod nazwą Toda-ryu jeszcze dwie inne szkoły. Japońska Wikipedia podaje, że obok tej gałęzi naginaty zachowały się w Aomori także Toda-ryu kenjutsu i bojutsu. Według Nihon Kobudo Kyokai i artykułu autorstwa Meik Skoss szkoła przeszła do Hojo Ujikuni i jego żony Daifuku Gozen, a potem do rodu Suneya. Trzynasty przedstawiciel, Suneya Ryosuke Takeyuki (1795–1875), nadał jej nazwę Toda-ha Buko-ryu. Od czternastego pokolenia szkołę prowadzą kobiety. Meik Skoss podaje, że program obejmuje 51 technik, w których naginata staje naprzeciw naginaty, miecza, włóczni i kusarigamy, a na najwyższym poziomie kagitsuki naginaty, czyli naginaty z poprzecznym kolcem pod ostrzem. Trening składa się wyłącznie z uzgodnionych z góry kata. Dziś istnieją dwie linie. Nihon Kobudo Kyokai wymienia 21. przedstawicielkę w Odawarze, a Nihon Kobudo Shinkokai i przewodnik koryu.com prowadzą szkołę pod nazwą Tenshin Buko-ryu z zastępcą przedstawiciela Kenta Sorensen.
Historia
Nihon Kobudo Kyokai podaje jako założyciela Toda Seigen, wojownika w służbie daimyo Asakura Yoshikage z Echizen, który przejął główną linię Chujo-ryu i nazwał ją Toda-ryu. Meik Skoss pisze, że Seigen był znany z mistrzostwa w walce krótkim mieczem, z powodu choroby oczu oślepł i przekazał kierownictwo młodszemu bratu. Toda-ryu zaczynała według niego jako sogo bujutsu, kompleksowy system, z którego później wyodrębniły się inne szkoły.
Czytaj dalej
Osoba założyciela jest niepewna. Słownik Jinmei daijiten nie podaje lat jego życia i przytacza trzy teorie: że był tą samą osobą co Tomita Seigen, że był jego uczniem albo że był młodszym bratem Kanemaki Jisai. Słownik Daijisen wymienia pod nazwą Toda-ryu jeszcze dwie inne szkoły, szkołę miecza, której założycielem był wasal rodu Maeda, oraz szkołę naginaty z lat 1848 do 1854. Japońska Wikipedia podaje, że w Aomori zachowały się Toda-ryu kenjutsu i bojutsu. Skoss podaje, że pod koniec XVI wieku szkołę uczono w regionie Kanto. Drugim przedstawicielem był Hojo Ujikuni, pan zamku Hachigata, a jego żona Daifuku Gozen została pierwszą kobietą na czele szkoły. Potem szkoła przeszła według Nihon Kobudo Kyokai do rodu Suneya. Trzynasty przedstawiciel, Suneya Ryosuke Takeyuki (1795–1875), osiadł według Skoss u stóp góry Buko w Saitamie i przemianował szkołę na Toda-ha Buko-ryu. Od czternastego pokolenia szkołę prowadzą według Nihon Kobudo Kyokai kobiety. Encyklopedia Nipponica podaje, że w okresie Taisho naginatę upowszechniały instruktorki tej szkoły Murakami Hideo i Kobayashi Sei. Green w haśle o Ellis Amdur podaje Murakami Hideo jako 17. przedstawicielkę, a Nitta Suzuyo jako 19. następczynię.
Czym się różni
Green podaje, że w czasie drugiej wojny światowej ministerstwo oświaty stworzyło jednolite kata naginaty dla uczennic, przyjęte w 1943 roku i skupione na walce naginaty przeciw naginacie. Nitta Suzuyo z Toda-ha Buko-ryu uczyła tych kata, ale jej nauczycielka Kobayashi Seiko nie chciała ich uczyć i wolała tradycyjne formy. Skoss podaje, że od innych szkół naginaty szkoła różni się większą i cięższą bronią, a według japońskiej Wikipedii także linia z Odawary kagitsuki naginatą. Linia z Odawary twierdzi w swojej witrynie, że inne szkoły nie mają technik z nią.
Technika
Meik Skoss podaje, że program obejmuje 51 technik, 36 w hon mokuroku i 15 w betsu mokuroku. Hon mokuroku ustawia naginatę naprzeciw naginaty, miecza, włóczni i kusarigamy, a na najwyższym poziomie zawiera kagitsuki naginatę, naginatę z poprzecznym kolcem pod ostrzem, przeciw mieczowi i włóczni. Betsu mokuroku uczy stawiać czoła naginatą kijowi rokushaku bo, kusarigamie i broni nagamaki. Typową postawą jest według Skoss takagasumi, w której ostrze jest nad głową, a czubek mierzy w oczy przeciwnika. Nihon Kobudo Kyokai podaje 11 kata naginaty przeciw naginacie, po 5 kata przeciw mieczowi, włóczni i kusarigamie oraz po 5 kata kagitsuki naginaty przeciw mieczowi i włóczni. Linia z Odawary opisuje w swojej witrynie sztukę jako walkę w zbroi z okresu Walczących Państw, nastawioną na niechronione miejsca ciała.
Trening
Według Meik Skoss trening składa się wyłącznie z uzgodnionych z góry kata ćwiczonych w dużej szybkości. Kata zaprojektowano dla pieszych wojowników w zbroi, a niektóre uczą walki z jeźdźcem, na łodzi lub w zamkniętej przestrzeni. Uczniowie zaczynają od naginaty przeciw naginacie i najpierw uczą się roli shidachi, później roli ukedachi. Broń treningowa jest według Skoss z białego dębu lub z nieszpułki i jest większa i cięższa niż broń późniejszych szkół naginaty. Zaawansowani uczniowie pod nadzorem rozbierają kata i próbują wariantów czasu, dystansu i celów. Linia z Odawary trenuje według Nihon Kobudo Kyokai w każdą sobotę lub niedzielę w Odawarze.
Stopnie i postępy
Według Meik Skoss licencjami technicznymi są shoden, chuden i okuden, po nich następują mokuroku i betsu mokuroku. Licencjami nauczycielskimi są shihan-dai i shihan. Green w haśle o Ellis Amdur podaje, że Murakami Hideo uzyskała najwyższą licencję menkyo kaiden jeszcze w wieku dwudziestu kilku lat.
Dziś
Szkoła istnieje dziś w dwóch liniach. Nihon Kobudo Kyokai wymienia pod nazwą Toda-ha Buko-ryu naginatajutsu 21. przedstawicielkę w Odawarze w prefekturze Kanagawa. Według witryny tej linii przedstawicielka nazywa się Tateiri Hisayo, a jej poprzednikiem był 20. przedstawiciel Nakamura Yoichi. Nihon Kobudo Shinkokai i przewodnik koryu.com prowadzą szkołę pod nazwą Tenshin Buko-ryu i jako zastępcę przedstawiciela podają Kenta Sorensen. Angielska Wikipedia pisze, że szkoła przyjęła tę nazwę w 2022 roku i ma dojo także we Francji, USA, Kanadzie i Australii.
Ciekawostki
Meik Skoss podaje, że kobiety na czele szkoły zapisuje się znakami używanymi zwykle dla imion męskich. Nitta Suzuyo jest więc w oficjalnych dokumentach prowadzona jako Suzuo i tak samo zapisany jest rodowód w Nihon Kobudo Kyokai. Green w haśle o Ellis Amdur pisze o Murakami Hideo, że urodziła się w 1863 roku na Shikoku, nie umiała czytać ani pisać i nie ma wiadomości, by kiedykolwiek przegrała pojedynek z kusarigamą lub naginatą. Szesnasta przedstawicielka Yazawa Isako napisała według tego samego źródła w 1916 roku, że główną bronią większości kobiet w czasach wojen nie była naginata, lecz sztylet kaiken.
Często zadawane pytania
Czym jest kagitsuki naginata?
To naginata z małym poprzecznym kolcem pod ostrzem, którym można zahaczyć i wyrwać broń przeciwnika. Według Meik Skoss techniki z nią należą do najwyższego poziomu programu Toda-ha Buko-ryu.
Od kiedy Toda-ha Buko-ryu prowadzą kobiety?
Według Nihon Kobudo Kyokai szkołę prowadzą kobiety od czternastego pokolenia. Pierwszą kobietą na jej czele była według Meik Skoss już Daifuku Gozen, żona Hojo Ujikuni w XVI wieku.
Jaki jest związek między Toda-ha Buko-ryu a Tenshin Buko-ryu?
Obie wywodzą się z Toda-ryu. Nihon Kobudo Kyokai prowadzi Toda-ha Buko-ryu z przedstawicielką w Odawarze, a Nihon Kobudo Shinkokai i koryu.com prowadzą Tenshin Buko-ryu z zastępcą przedstawiciela Kenta Sorensen.
Podobne style
Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.