Toyama-ryū
戸山流抜刀術Armijna metoda posługiwania się mieczem wojskowym, opracowywana od 1925 roku przez Szkołę Armii Toyama w Tokio. Według federacji ZNTIR nazwę Toyama-ryu otrzymała dopiero po 1952 roku.
Podstawowe informacje
JaponiaCharakter i pochodzenie
Trening
Dla kogo
Organizacja i zawody
Z czego składa się styl
Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.
O sztuce walki Toyama-ryū
Toyama-ryu battojutsu to armijna metoda posługiwania się mieczem wojskowym, opracowana przez Szkołę Armii Toyama (Rikugun Toyama Gakko) w Tokio. Federacja Zen Nihon Toyama-ryu Iaido Renmei podaje, że form nie można przypisać jednej osobie, ponieważ powstawały przez około dwadzieścia lat z udziałem kilku mistrzów. Według tej samej federacji w 1925 roku podpułkownik Kiyoshi Morinaga przyjął pięć form stojących wywiedzionych z iai, które dostosował Nakayama Hakudo, a kronika szkoły opracowana przez Hideakiego Kinoshitę (2019) również zawiera wpis przy roku 1925.
Czytaj dalej
Takeo Kubo i Tokao Tajima (1987) podają, że armia przyjęła dwuręczne posługiwanie się mieczem wojskowym przez rewizję przepisu z 1915 roku. W listopadzie 1940 roku szkoła według przedmowy swojego późniejszego podręcznika opublikowała metodę w czasopiśmie Kaikosha kiji, aby rozpowszechniła się wśród oficerów noszących miecz. Podręcznik Gunto no soho shizan z 1944 roku wymienia już siedem form i osobny rozdział o cięciu próbnym. Angielska Wikipedia podaje, że Toyama-ryu ćwiczy się w całości w pozycji stojącej. Według federacji Zen Nihon Toyama-ryu Iaido Renmei szkoła przestała istnieć z końcem wojny w 1945 roku, a sztuki walki były zakazane do 1952 roku. Po wejściu w życie traktatu pokojowego zaczęli według niej Kiyoshi Morinaga, Yuki Yamaguchi, Taizaburo Nakamura i inni nazywać szermierkę wywodzącą się z tej metody nazwą Toyama-ryu. Angielska Wikipedia wyróżnia dziś trzy główne linie, Morinaga-ha, Nakamura-ha i Yamaguchi-ha.
Historia
Takeo Kubo i Tokao Tajima (1987) podają, że armijny przepis szermierczy Kenjutsu kyohan ukazał się w latach 1889, 1894, 1907, 1915 i 1934. Według nich pierwsza wersja była w całości tłumaczeniem francuskiego przepisu, a miecz wojskowy prowadzono w niej jedną ręką. Prowadzenie miecza oburącz przyniosła dopiero rewizja z 1915 roku, a Hideaki Kinoshita (2019) dodaje, że jej wdrożenie trwało dziesięć lat. Przedmowa podręcznika Gunto no soho shizan podaje, że szkoła opublikowała metodę w listopadzie 1940 w czasopiśmie Kaikosha kiji, a w styczniu 1942 wydała szybki kurs szkolenia z mieczem wojskowym. W 1944 roku oba teksty połączono w podręcznik, który wydało Kokubo Budo Kyokai w Tokio na 85 stronach, a którego przedmowę podpisał dowódca szkoły Naonobu Uzawa. Federacja Zen Nihon Toyama-ryu Iaido Renmei podaje, że Tasaburo Tokutomi i Taizaburo Nakamura założyli stowarzyszenie Toyamaryu Shinko-kai, później przemianowane na obecną nazwę. Według International Batto-Do Federation (IBF) poprzednik federacji powstał w 1976 roku, a przemianowano go w kwietniu 1979, Kakuseikai podaje rok 1977.
Czym się różni
Angielska Wikipedia podaje, że Toyama-ryu, w odróżnieniu od wielu szkół koryu, ćwiczy się w całości w staniu. Japońska Wikipedia dodaje, że kładzie ona na cięcie próbne większy nacisk niż inne szkoły iaido. Takeo Kubo i Tokao Tajima (1987) podsumowują, że przepisy armijne mierzyły miecz tylko użytecznością wojskową i w przeciwieństwie do cywilnego kendo nie obejmowały wychowania do cnót. Podręcznik z 1944 roku sam nazywa metodę tak zwanym iai i battojutsu, a główna powojenna federacja ma w nazwie iaido. Zen Nihon Battodo Renmei i japońska Wikipedia natomiast zaliczają battodo do odrębnej sztuki z własną federacją.
Technika
Podręcznik z 1944 roku wymienia siedem form: ipponme mae-teki, nihonme migi-teki, sanbonme hidari-teki, yonhonme ushiro-teki, gohonme totsugeki, ropponme zengo-teki i nanahonme sayu-teki. Poprzedzają je rozdziały o celu, przeglądzie metody, szczególnych ostrzeżeniach, ukłonie, postawie przygotowawczej oraz dobywaniu i chowaniu miecza. Japońska Wikipedia podaje, że pięć form z 1925 roku wykonywano w staniu i że wśród nich nie było formy z siadu, a w 1942 roku doszły techniki cięcia w biegu do walki ofensywnej. Według federacji Zen Nihon Toyama-ryu Iaido Renmei szkoła w 1940 roku uzupełniła formy do siedmiu, które stały się podstawą dzisiejszych kata. Po wojnie federacja, jak sama podaje, zmieniła pierwszy krok z lewej nogi na prawą, dodała chiburi i jako ósme kata dołączyła Itomagoi. Czeska Federacja Toyama Ryu podaje, że linia Morinaga-ha ćwiczy Hon Iai z ośmioma kata, a linia Nakamura-ha osiem kata, w tym Suemonogiri do cięcia próbnego.
Trening
Przedmowa podręcznika z 1944 roku nakazuje ćwiczyć najpierw szybki kurs, a dopiero po jego opanowaniu formy. Szybki kurs ze stycznia 1942 był według podręcznika przeznaczony dla osób bez doświadczenia w szermierce lub z niewielkim, aby w krótkim czasie opanowały podstawowe cięcie i pchnięcie mieczem wojskowym. Przedmowa ostrzega też, że kto ćwiczy tylko bambusowym mieczem, popadnie w technikę bezużyteczną w walce i w cięcia bez właściwego toru ostrza, dlatego uważa cięcie próbne za konieczne. Podręcznik w rozdziale o cięciu próbnym podaje, że metodę ćwiczy się bez prawdziwego przeciwnika czy przedmiotu, i dlatego uzupełnia ją cięciem w tarczę. Takeo Kubo i Tokao Tajima (1987) podają, że przepis z 1934 roku kładł nacisk na podstawowe cięcie w głowę, pchnięcie i serię cięć, i wprowadził komendę Men o kire. Ilustracje w podręczniku z 1944 roku pokazują ćwiczących w mundurze wojskowym z czapką i mieczem przy pasie, a nie w hakama.
Zawody
Zawodów w formach ani w cięciu z okresu armijnego nie znaleźliśmy w źródłach. Takeo Kubo i Tokao Tajima (1987) wspominają tylko pojedynki szermiercze (shiai) w armijnym kenjutsu, a dzisiejsze zawody potwierdzają jedynie strony federacji. Zen Nihon Toyama-ryu Iaido Renmei podaje, że ma własne przepisy dla sędziów turniejowych, są one jednak dostępne tylko dla członków. Czeska Federacja Toyama Ryu podaje, że pierwsze mistrzostwa Republiki Czeskiej zorganizowała w 2018 roku. Według tej samej federacji jej drużyna zdobyła w Tokio w 2019 roku srebro, a w 2025 roku brąz w drużynowym tameshigiri na mistrzostwach świata, organizatora mistrzostw federacja jednak nie wskazuje.
Dziś
Angielska Wikipedia podaje trzy główne obecne linie: Morinaga-ha, Nakamura-ha i Yamaguchi-ha. Japońska Wikipedia dzieli organizacje na linie wywodzące się od Nakayamy Hakudo lub Kiyoshiego Morinagi oraz linie od Yukiego Yamaguchiego lub Taizabura Nakamury. Zen Nihon Toyama-ryu Iaido Renmei podaje o sobie, że jest organizacją non profit według prawa japońskiego z oddziałami w USA, Hongkongu, Pekinie, Hiszpanii, Niemczech, na Łotwie i od 2014 roku na Tajwanie. Od 2013 roku według własnych stron zapewnia zagranicznym członkom eksport mat tatami omote do cięcia próbnego. Czeska Federacja Toyama Ryu z siedzibą w Pradze podaje jako partnerów Toyama-ryu Iai Batto Do Renmei i Zen Nihon Battodo Renmei oraz członkostwo w IMAF. Stopnie według niej sięgają od kihon 10. kyu do okuden 8. dan, 9. dan jest wyjątkowo rzadki, a 10. dan nie jest już nadawany.
Często zadawane pytania
Czy Toyama-ryu to szkoła rodowa z jednym założycielem?
Nie. To armijna metoda Szkoły Armii Toyama, a federacja Zen Nihon Toyama-ryu Iaido Renmei podaje, że formy powstawały przez około dwadzieścia lat z udziałem kilku mistrzów.
Ile form miała metoda w 1925 roku?
Według federacji Zen Nihon Toyama-ryu Iaido Renmei szkoła przyjęła w 1925 roku pięć form stojących. Podręcznik Szkoły Armii Toyama z 1944 roku wymienia już siedem form.
Kiedy metoda otrzymała nazwę Toyama-ryu?
Według federacji Zen Nihon Toyama-ryu Iaido Renmei Kiyoshi Morinaga, Yuki Yamaguchi, Taizaburo Nakamura i inni zaczęli ją tak nazywać dopiero po wejściu w życie traktatu pokojowego w 1952 roku.
Podobne style
Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.