Hontai Yoshin-ryu Jujutsu
本體楊心流Japońska stara szkoła jujutsu z XVII wieku z siedzibą w Nishinomiyi: trzy filary jujutsu, bojutsu i kodachijutsu, kata w parach, dwadzieścia głów od założyciela Takagiego Oriemona.
Podstawowe informacje
Charakter i pochodzenie
Trening
Dla kogo
Organizacja i zawody
Z czego składa się styl
Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.
Katalogi i bazy dla Hontai Yoshin-ryu Jujutsu
O sztuce walki Hontai Yoshin-ryu Jujutsu
Hontai Yoshin-ryu to japońska stara szkoła jujutsu z siedzibą w Nishinomiyi w prefekturze Hyogo. Nihon Kobudo Kyokai uznaje ją za kompleksową sztukę walki o trzech filarach, jujutsu, bojutsu i kodachijutsu, i pisze, że jej techniki są zasadniczo proste, bez ozdób, bezpośrednie i skuteczne, a na atak odpowiada się tym samym ruchem ciała bez broni i z bronią w ręku. Rdzeń tworzy sześć roppo jujutsu, które Buyens, członek szkoły piszący dla koryu.com, tłumaczy jako dźwignie, rzuty, uderzenia, duszenia, pojmanie i cucenie. Kata ćwiczy się według niego w parach, a walki swobodnej szkoła nie ma.
Czytaj dalej
Założycielem jest według Nihon Kobudo Kyokai Takagi Oriemon Shigetoshi (odczytanie według Buyensa, przewodnik koryu.com pisze Setsuemon), urodzony w erze Kan'ei 12 jako drugi syn rodu wasali z włości Shiroishi w domenie Sendai. Buyens podaje rok 1635, Yamamoto 1984 w czasopiśmie uniwersyteckim Kan'ei 2 (1625) i śmierć w 1711. Według Nihon Kobudo Kyokai nazwał się podobno po upomnieniu ojca, że wierzba jest silna, a wysokie drzewo się łamie. Druga głowa, Takagi Umanosuke Shigesada, po objęciu szkoły poznał własną niedojrzałość, wstąpił do Takenouchi-ryu i opracował technikę niezależną od postury i siły, stąd podobno nazwa Hontai Yoshin-ryu Takagi-ryu. Trzecia głowa, Takagi Gennoshin Hideshige, służył rodowi Honda w Himeji za 500 koku, wtedy do szkoły przyłączyło się Kukishin-ryu bojutsu, którego założyciel Okuni Kihei Shigenobu objął szkołę jako czwarta głowa, a tradycja była przekazywana do końca siogunatu w domenie Ako. Koryu.com umieszcza powstanie szkoły we wczesnym okresie Edo, około 1660 roku, a Nihon Kobudo Kyokai nie podaje roku założenia. Nihon Kobudo Kyokai wymienia dwadzieścia głów: siedemnasta dalej rozwinęła szkołę, po niej nastąpili Inoue Tsuyoshi Munetoshi i Inoue Kyoichi Munenori, który według Buyensa objął stanowisko soke 16 stycznia 2005 roku, a w 2026 roku szkołę objęła dwudziesta głowa z rodu Inoue. Spór o ciągłość trwa: Nihon Kobudo Kyokai prowadzi nieprzerwaną listę głów od założyciela, natomiast japońska Wikipedia umieszcza powstanie Hontai Yoshin-ryu dopiero w erze Showa jako wydzielenie z Takagi-ryu, a Yamamoto 1984 prowadzi siedemnastą głowę według rachunku Nihon Kobudo Kyokai tylko jako ucznia poprzedniej głowy, którą sam liczy jako piętnastą. Nihon Kobudo Kyokai wymienia Hontai Yoshin-ryu i Takagi-ryu obok siebie jako dwóch samodzielnych członków o różnych siedzibach i rodowodach. Szkoła nie jest wpisana jako dobro kultury, według Buyensa w 1980 roku była tematem jednego odcinka serii dokumentalnej Nippon Budokan o zachowanych starych szkołach, a według Nihon Kobudo Kyokai ma oddziały w Japonii i za granicą.
Historia
Nihon Kobudo Kyokai podaje, że założyciel szkoły Takagi Oriemon Shigetoshi (odczytanie według Buyensa na koryu.com, przewodnik koryu.com pisze Setsuemon) urodził się w erze Kan'ei 12 jako drugi syn rodu wasali pana zamku Shiroishi w domenie Sendai, uczył się kodachi i włóczni dwóch innych szkół i po upomnieniu ojca, że wierzba jest silna, a wysokie drzewo się łamie, nazwał się podobno Yoshin-ryu Takagi Oriemon. Był znany jako siłacz i w dawnej włości Shiroishi zachowały się o nim legendy. Buyens podaje rok urodzenia 1635 i dodaje opowieść, według której Takagi zabił mordercę swojego ojca i od tej pory kierował się ojcowską nauką o wierzbie. Yamamoto 1984 w czasopiśmie uniwersytetu Tenri pisze, że urodził się w erze Kan'ei 2 (1625), zmarł w 1711 roku w wieku 87 lat, był nauczycielem szermierki rodu Shiroishi i w 1645 roku przejął tradycję od swojego nauczyciela, do włóczni, naginaty i shurikenów dodał chwyt zapaśniczy i ustalił techniki ciała w trzech zestawach po 12, 24 i 12 punktów.
Czytaj dalej
Druga głowa, Takagi Umanosuke Shigesada, według Nihon Kobudo Kyokai po objęciu szkoły w młodości poznał własną niedojrzałość, wstąpił do Takenouchi-ryu i opracował technikę ciała niezależną od postury i siły, a szkoła zaczęła się podobno nazywać Hontai Yoshin-ryu Takagi-ryu. Buyens pisze, że Umanosuke przyjął naukę Oriemona w 1671 roku w wieku szesnastu lat i nadał szkole nazwę Hontai Yoshin Takagi-ryu Jujutsu. Trzecia głowa, Takagi Gennoshin Hideshige, służył według Nihon Kobudo Kyokai rodowi Honda w domenie Himeji za 500 koku, wtedy do szkoły przyłączyło się Kukishin-ryu bojutsu, założone przez Okuni Kihei Shigenobu, który objął szkołę jako czwarta głowa, a tradycja była przekazywana do końca siogunatu w domenie Ako. Buyens opowiada, że Gennoshin i Okuni zmierzyli się ze sobą, Gennoshin zwyciężył bez broni, a Okuni z kijem, wymienili się technikami, a po śmierci Gennoshina Okuni został czwartym soke. Od czasów założyciela powstało według Nihon Kobudo Kyokai wiele odnóg, na przykład włócznia Takagi-ryu, a szkoła rozprzestrzeniła się z Banshu do innych krain. Buyens wymienia Owari, Tosa, Ako i Himeji oraz późniejsze przeniesienie głównego dojo w okolice Kobe i ostatecznie do Nishinomiyi. Według Nihon Kobudo Kyokai siedemnasta głowa dalej rozwinęła szkołę, po niej nastąpili Inoue Tsuyoshi Munetoshi i Inoue Kyoichi Munenori, a w 2026 roku dwudziesta głowa z rodu Inoue, u której boku stoi jako doradca dziewiętnasta. Buyens podaje, że ceremonia przekazania soke odbyła się 16 stycznia 2005 roku, a dziewiętnasta głowa żyje i naucza w Nishinomiyi. Ciągłość linii podają źródła różnie: Nihon Kobudo Kyokai prowadzi nieprzerwaną listę dwudziestu głów od Oriemona, japońska Wikipedia pisze, że Hontai Yoshin-ryu wydzieliła się z Takagi-ryu dopiero w erze Showa za sprawą późniejszej siedemnastej głowy, która ćwiczyła na uboczu przy wodospadzie na górze Maya w Kobe i z początku uczyła pod inną nazwą, a Yamamoto 1984 prowadzi tę osobę tylko jako ucznia głowy, którą Nihon Kobudo Kyokai liczy jako szesnastą, a on jako piętnastą, i jako jej następcę w Takagi-ryu wymienia innego ucznia. Nihon Kobudo Kyokai wymienia Hontai Yoshin-ryu (nr 013) i Takagi-ryu z Kukishin-ryu bojutsu (nr 014) jako dwóch samodzielnych członków o odmiennych przedstawicielach, siedzibach i rodowodach. W 1980 roku była szkoła według Buyensa tematem jednego odcinka serii dokumentalnej Nippon Budokan o 58 zachowanych szkołach tradycyjnych sztuk walki.
Czym się różni
Od nowoczesnego sportowego budo różni się Hontai Yoshin-ryu według Buyensa tym, że nie trenuje się walką swobodną, a kata nie ogranicza się do estetycznego zestawu ruchów, jak się to według niego dzieje w judo czy karate przed turniejem. Do programu szkół tego typu należą według niego także techniki pojmania przeciwnika bez zabijania, w tym wiązanie liną, przy którym można użyć dowolnego sznura, odpowiednie jest sageo, sznur miecza, a w niektórych szkołach także pas. Szkołą pokrewną jest Takagi-ryu z Kukishin-ryu bojutsu: Nihon Kobudo Kyokai wymienia obie jako samodzielnych członków, Hontai Yoshin-ryu liczy założyciela Takagiego Oriemona jako pierwszą głowę i kładzie nacisk na trzy filary i sześć roppo, Takagi-ryu liczy od Umanosukego jako założyciela i podkreśla założenie prawdziwego miecza oraz płynne kata o jednakowej szybkości. Yamamoto 1984 prowadzi obie linie od głowy, którą liczy jako piętnastą, przez różnych uczniów. Japońska Wikipedia dodaje, że dzisiejsze Hontai Yoshin-ryu nie jest całkiem tożsame z postacią swojej późniejszej siedemnastej głowy i obejmuje też część technik innej linii. Akiyama Yoshin-ryu jest według kotobank inną szkołą, a Yamamoto 1984 stawia Umanosukego obok Akiyama Yoshin-ryu jako dopełniciela jujutsu bez zbroi w czasie pokoju.
Technika
Nihon Kobudo Kyokai określa szkołę jako kompleksową sztukę walki o trzech filarach, jujutsu, bojutsu i kodachijutsu, a za jej cechę uważa to, że techniki są zasadniczo proste, bez ozdób, bezpośrednie i skuteczne, a na atak przeciwnika odpowiada się tym samym ruchem ciała bez broni i z bronią w ręku. Rdzeniem jest sześć roppo jujutsu, które Buyens tłumaczy jako gyaku (dźwignie), nage (rzuty), ate (uderzenia w czułe punkty), shime (duszenia), toritsuke (pojmanie i wiązanie liną) i katsu (cucenie). Katsu nie występuje według Buyensa w żadnym kata i należy tylko do tradycyjnego przekazu.
Czytaj dalej
Buyens dzieli kata na bronne i bez broni: kata z krótkim mieczem kodachi, z długim kijem chobo, z krótkim kijem hanbo, bez broni przeciw nieuzbrojonemu przeciwnikowi, przeciw nożowi tanto i przeciw długiemu mieczowi tachi, a na koniec wiązanie liną. Przewodnik koryu.com podaje systemy jujutsu, bojutsu (rokushaku bo, hanbo) i kenjutsu (kodachi, odachi). Podstawą jujutsu jest według Buyensa kuzushi, wytrącenie przeciwnika z równowagi, często osiągane przez wzmocnienie jego własnej siły, co porównuje do wierzby uginającej się na wietrze, a w tajnej nauce hanbo kij używany jest przeciw mieczowi w pięciu z sześciu zasad roppo. Dla soke Inoue Kyoichiego Munenoriego hanbo jest według Buyensa ulubioną bronią, jego praca nóg pochodzi z kodachi, praca rąk z chobo, a taktyka z jujutsu. Skoss na koryu.com podkreśla lekkość ruchu i niezwykły skaczący ruch przy ataku hanbo. Japońska Wikipedia podaje dla jujutsu szkoły sześć zestawów oraz kata kodachi, hanbo, kija i iai.
Trening
Kata ćwiczy się według Buyensa w parach: uke zwykle zaczyna atakiem, a tori odpowiada, zaawansowani uczniowie w roli uke albo ułatwiają technikę, albo na późniejszym etapie stawiają opór lub ją przewidują, więc rola uke nie zawsze jest bierna. W koryu jest według niego kata jedynym sposobem opanowania niebezpiecznych technik, a jedyną alternatywą dla kata jest prawdziwa walka, w odróżnieniu od nowoczesnego budo z walką swobodną, jak randori w judo czy ju-kumite w karate. Ruchy wykonuje się tylko tak daleko, by uniknąć kontuzji, co według Buyensa nie jest tym samym co unikanie bólu. Strój treningowy jest po prostu biały z ciemną hakamą i poza nazwą szkoły zapisaną kanji nie ma żadnych odznak ani ozdób. Fabian na koryu.com opisuje, że uczniowie zaczynają i kończą ćwiczenie w parach formalnymi zdaniami przy powitaniu z klęku. Główne dojo stoi według Nihon Kobudo Kyokai w Nishinomiyi i ćwiczy się tam zasadniczo codziennie poza poniedziałkiem. W prefekturalnym budokanie w Himeji odbywa się według tego samego źródła, jako projekt zlecony przez Agencję do Spraw Kultury, dziecięce zajęcia z kultury tradycyjnej poświęcone kobudo domeny Himeji, organizowane przez miejscowe stowarzyszenie na rzecz zachowania kobudo. Japońska Wikipedia wymienia w czterech zestawach jujutsu po dziesięć nazw, w kolejnym pięć i w kolejnym trzynaście, przy hanbo i kiju po dziesięć, a przy kodachi pięć kata.
Stopnie i postępy
Tradycyjne stopnie przekazu to według Buyensa shoden, chuden, okuden i menkyo kaiden. Do tego systemu trafia według niego niewielu cudzoziemców, ponieważ jest dostępny dopiero po latach ćwiczenia różnych kata, mniej więcej od czwartego danu, a nadaje go wyłącznie soke w głównym dojo w Japonii. Obok tradycyjnych stopni używa się też skali dan, a czarny pas nosi się na hakamie. Uczeń nazywa się deshi, początkujący shoshinsha albo poetycko monjin, a wśród uczniów obowiązuje ścisły system sempai i kohai. Japońska Wikipedia podaje sześć zwojów szkoły, ta sama lista znajduje się też w bloku zwojów w serwisie Nihon Kobudo Kyokai.
Dziś
Według Nihon Kobudo Kyokai szkołą kieruje dwudziesta głowa z rodu Inoue z siedzibą w Nishinomiyi w prefekturze Hyogo, główne dojo mieści się w tamtejszej hali miejskiej. Działalność szkoły polega według tego samego źródła głównie na pokazach na wydarzeniach budo, szkoła zajmuje się też nauczaniem za granicą i zorganizowała międzynarodowy turniej. Nihon Kobudo Kyokai podaje krajowe oddziały w Himeji, w Yamazie w prefekturze Kumamoto i w prefekturze Oita oraz oddziały zagraniczne w Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Włoszech, Estonii, Australii, Finlandii i Belgii, a Buyens w 2008 roku wymienił zamorskie dojo zatwierdzone przez główne dojo w Australii, Belgii, Kanadzie, Finlandii, Włoszech, Wielkiej Brytanii i USA. Szkoła nie jest wpisana jako dobro kultury i nie występuje na liście Nihon Kobudo Shinkokai. Niezależnych opracowań naukowych o niej nie udało nam się znaleźć, a CiNii wykazuje tylko dwie książki Nippon Budokan o szkole, z których jedna ma jako współautora jej siedemnastą głowę.
Ciekawostki
Buyens opowiada, że drugi soke Umanosuke, olbrzym wysoki na sześć stóp i osiem cali, wyzwał trzeciego soke Takenouchi-ryu, Takeuchiego Kagasukego Hisakichiego, wysokiego na cztery stopy i osiem cali, przed panem Morim Sadahisą i został dwukrotnie pokonany: za pierwszym razem rzutem ganseki otoshi i skrępowany liną, którą zerwał, za drugim przegrał pojedynek na miecze, a potem został uczniem Takeuchiego i uzyskał kaiden. Yamamoto 1984 podaje tę samą opowieść z panem o innym imieniu i dodaje, że Umanosuke na pytanie pana odpowiedział, że to mały żołnierz, którego łatwo pojmie. Muromoto na koryu.com podaje, że szkoła zachowuje do dziś zapis walki, choć szczegóły się różnią. Buyens podaje też, że trzeci soke Gennoshin pobierał w domenie Himeji niezwykle wysokie wynagrodzenie pięciuset koku jako znawca sztuk walki.
Często zadawane pytania
Kto założył Hontai Yoshin-ryu i kiedy?
Nihon Kobudo Kyokai wymienia jako założyciela Takagiego Oriemona Shigetoshiego, urodzonego w erze Kan'ei 12 (Buyens: 1635, Yamamoto 1984: 1625). Roku założenia szkoły Nihon Kobudo Kyokai nie podaje, koryu.com pisze o wczesnym okresie Edo, około 1660 roku. Nazwę Hontai Yoshin-ryu Takagi-ryu nadała szkole podobno dopiero druga głowa, Takagi Umanosuke Shigesada.
Jaka broń jest ćwiczona w Hontai Yoshin-ryu?
Według Nihon Kobudo Kyokai filarami szkoły są jujutsu, bojutsu i kodachijutsu. Buyens wymienia kata z krótkim mieczem kodachi, z długim kijem chobo, z krótkim kijem hanbo, bez broni przeciw nożowi i długiemu mieczowi oraz wiązanie liną, przewodnik koryu.com podaje rokushaku bo, hanbo, kodachi i odachi.
Czy Hontai Yoshin-ryu to to samo co Takagi-ryu?
Nie. Nihon Kobudo Kyokai wymienia Hontai Yoshin-ryu i Takagi-ryu z Kukishin-ryu bojutsu jako dwóch samodzielnych członków o różnych przedstawicielach, siedzibach i rodowodach, obie jednak wymieniają w rodowodzie Takagiego Oriemona i Umanosukego. Yamamoto 1984 prowadzi obie linie od różnych uczniów głowy, którą liczy jako piętnastą.
Podobne style
Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.