Jittejutsu (Walka jitte)
十手術Japońska sztuka walki z jitte, metalowym prętem z hakiem, który nosili urzędnicy policji w okresie Edo. To nie szkoła, lecz umiejętność.
Podstawowe informacje
JaponiaCharakter i pochodzenie
Trening
Dla kogo
Organizacja i zawody
Z czego składa się styl
Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.
Katalogi i bazy dla Jittejutsu (Walka jitte)
O sztuce walki Jittejutsu (Walka jitte)
Jittejutsu nie jest samodzielną szkołą, lecz umiejętnością. Encyklopedia Nipponica określa je jako sztukę zatrzymywania z użyciem broni jitte. Według słowników Daijisen i Kokugo daijiten jitte było narzędziem, którym urzędnicy policji okresu Edo zatrzymywali przestępców, a według Kokugo daijiten służyło zarazem jako legitymacja pomocników policji.
Czytaj dalej
Według encyklopedii Nipponica broń ma zwykle żelazny korpus, a słownik Kokugo daijiten opisuje ją jako żelazny pręt z hakiem przy rękojeści. Długość broni zależała według encyklopedii od odległości od chwytu do łokcia, standardowo jeden shaku i dwa do trzech sun, czyli od 36 do 39 centymetrów. Kokugo daijiten podaje około 45 centymetrów, encyklopedia Heibonsha od 30 do 60 centymetrów. Podstawową techniką jest według Nipponica zatrzymanie ataku mieczem, odprowadzenie go do łokcia, ujęcie ostrza, zbliżenie się do przeciwnika, uderzenie i zatrzymanie go. Pochodzenie broni jest według encyklopedii niejasne, a w dawnych źródłach się nie pojawia. Encyklopedia podaje, że sztukę miał przekazać Chińczyk Chin Genpin w latach od 1648 do 1652, i uważa, że jest to prawdopodobnie broń pochodzenia chińskiego. Wśród szkół przekazujących tę sztukę encyklopedia Britannica wymienia Ikkaku-ryu, której uczy się razem z Shinto Muso-ryu. Nihon Kobudo Shinkokai wskazuje ją jako szkołę stowarzyszoną przy jednej z linii Shinto Muso-ryu, a według Wayne'a Muromoto włączył ją do programu trzeci przedstawiciel, Matsuzaki Kinueumon Tsunekatsu. Meik Skoss pisze, że z Ikkaku-ryu wywodzi się także metoda pałki dzisiejszej japońskiej policji.
Historia
Encyklopedia Nipponica podaje, że jitte nosili urzędnicy policji okresu Edo, że jego pochodzenie jest niejasne i że w dawnych źródłach się nie pojawia. Według tej encyklopedii sztukę miał przekazać Chińczyk Chin Genpin w latach od 1648 do 1652, dlatego uważa ona, że jest to prawdopodobnie broń pochodzenia chińskiego z początku okresu Edo. Encyklopedia Britannica, powołując się na dzieło Kinsei Jibutsu-ko, podaje, że ten Chińczyk służył w domenie Owari i przekazywał sposób zatrzymywania z użyciem jitte. Japońska Wikipedia natomiast pisze, że teorie o chińskim pochodzeniu są obalone. Według encyklopedii Nipponica szkoły różniły się też zapisem nazwy broni. Britannica wymienia Ikkaku-ryu wśród szkół przekazujących tę sztukę. Według Wayne Muromoto włączył ją do programu Shinto Muso-ryu jej trzeci przedstawiciel, Matsuzaki Kinueumon Tsunekatsu. Angielska Wikipedia podaje, że pierwotna Ikkaku-ryu była systemem sztuk zatrzymywania, w którym jitte było tylko jedną z broni, a po restauracji Meiji zachowała się z niej jedynie sztuka jitte i żelaznego wachlarza tessen.
Czym się różni
Jittejutsu jest umiejętnością, natomiast Ikkaku-ryu jest szkołą, która ją przekazuje. Nihon Kobudo Kyokai nie prowadzi jittejutsu ani Ikkaku-ryu jako samodzielnej szkoły, a Nihon Kobudo Shinkokai wskazuje Ikkaku-ryu tylko jako szkołę stowarzyszoną przy jednej z linii Shinto Muso-ryu. Meik Skoss pisze, że metoda pałki japońskiej policji, keibojutsu, pochodzi z Ikkaku-ryu i została dostosowana do współczesnych warunków. Japońska Wikipedia wymienia w przeglądzie szkół uczących jitte obok Ikkaku-ryu także inne szkoły.
Technika
Według encyklopedii Nipponica jitte miało zwykle żelazny korpus i owinięty na rękojeści sznur zakończony pętlą. Powstały też formy drewniane, łańcuchowe i wysuwane. Długość zależała od odległości od chwytu do łokcia, standardowo od 36 do 39 centymetrów. Słownik Kokugo daijiten podaje około 45 centymetrów, encyklopedia Heibonsha od 30 do 60 centymetrów. Podstawową techniką jest według tej encyklopedii zatrzymanie ataku mieczem, odprowadzenie go do łokcia, a gdy ostrze zsunie się do ręki, ujęcie go, zbliżenie się, uderzenie i zatrzymanie przeciwnika. Kokugo daijiten pisze, że jitte przy zatrzymywaniu służyło do odbijania ataków, bicia i kłucia. Britannica podaje, że przy oporze uderza się mocno w dominującą rękę przeciwnika. Angielska Wikipedia opisuje przy Ikkaku-ryu także użycie jitte razem z wachlarzem tessen przeciwko napastnikowi z mieczem.
Trening
Angielska Wikipedia podaje, że Ikkaku-ryu ma 24 kata w dwóch seriach, omote i ura, o takich samych nazwach, i że uczą się jej głównie zaawansowani ćwiczący Shinto Muso-ryu. Według niej niższe poziomy trenują z drewnianą bronią, a niektóre grupy dla zaawansowanych używają metalowego jitte przeciwko nieostremu mieczowi. Według katalogu CiNii Nippon Budokan wydał wideo, które przedstawia Ikkaku-ryu razem z kusarigamą Isshin-ryu.
Dziś
Samodzielnej szkoły jittejutsu nie udało nam się znaleźć wśród członków Nihon Kobudo Kyokai ani w przewodniku koryu.com. Ikkaku-ryu przekazuje się razem z Shinto Muso-ryu, a Nihon Kobudo Shinkokai wskazuje ją przy linii, którą kieruje Esumi Kazutoshi w Kunitachi w Tokio. Według Meik Skoss wywodzi się z niej metoda pałki dzisiejszej japońskiej policji.
Ciekawostki
Według słownika Kokugo daijiten jitte służyło też jako legitymacja, ponieważ pomocnicy policji legitymowali się nim podczas śledztw. Według Kokugo daijiten kolor chwosta na rękojeści oznaczał przynależność, a encyklopedia Heibonsha podaje, że różnił się w zależności od urzędu, od czerwonego po fioletowy lub jasnoniebieski. Japońska Wikipedia dodaje, że w serialach o okresie Edo jitte nosi się za pasem, w rzeczywistości jednak nosiło się je w pochwie pod ubraniem.
Często zadawane pytania
Czym jest jitte?
To metalowy pręt, który nosili urzędnicy policji w okresie Edo. Słownik Kokugo daijiten opisuje go jako żelazny pręt z hakiem przy rękojeści, a encyklopedia Nipponica podaje, że zatrzymywano nim ostrze miecza.
Czy jittejutsu jest samodzielną szkołą?
Nie. Encyklopedia Nipponica opisuje je jako sztukę zatrzymywania z użyciem broni jitte. Szkoła Ikkaku-ryu, która je przekazuje, jest nauczana razem z Shinto Muso-ryu.
Jak długie jest jitte?
Dane się różnią. Encyklopedia Nipponica podaje standard od 36 do 39 centymetrów, słownik Kokugo daijiten około 45 centymetrów, a encyklopedia Heibonsha od 30 do 60 centymetrów.
Podobne style
Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.