Hojojutsu (sztuka krępowania sznurem)

Podstawowe informacje

Kraj pochodzeniaJaponia

RegionAzja

Główny naciskChwyty

Poziom kontaktuLekki kontakt

Charakter i pochodzenie

Trening

Organizacja i zawody

Z czego składa się styl

Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.

Katalogi i bazy dla Hojojutsu (sztuka krępowania sznurem)

O sztuce walki Hojojutsu (sztuka krępowania sznurem)

Hojojutsu nie jest odrębną szkołą, lecz umiejętnością. Encyklopedia Nipponica definiuje je w haśle Watanabe Ichiro jako sztukę pojmania człowieka i związania go sznurem i podaje, że nazywano je też torinawa, hobakujutsu lub rakeijutsu. Według Nipponica początkowo stosowano je na polu bitwy do wiązania pojmanych wrogów i do zapobiegania ucieczce tych, którzy dopuszczali się przemocy i grabieży, później do zatrzymywania przestępców, więzienia ich i eskortowania.

Historia

Encyklopedia Nipponica definiuje hojojutsu jako sztukę pojmania człowieka i związania go sznurem i podaje jego inne nazwy torinawa, hobakujutsu i rakeijutsu. Według Nipponica początkowo stosowano je na polu bitwy: służyło do wiązania pojmanych wrogów, do powstrzymywania tych, którzy dopuszczali się przemocy i grabieży, i do zapobiegania ich ucieczce. Później według tej samej encyklopedii używano go do zatrzymywania i więzienia przestępców oraz do ich eskortowania. Słownik Nikkoku podaje jako pierwszy poświadczony przykład słowa hayanawa zdanie z dzieła z około 1602 roku, a słowo honnawa poświadcza sztuką teatralną z około 1707 roku. Heibonsha wymienia jako słynny dom wiązania w Edo szkołę z włości Ozu w prowincji Iyo, która przekazywała osiemnaście sposobów i miała wielu uczniów. Według japońskiej Wikipedii w okresie Edo istniało sto pięćdziesiąt i więcej szkół hojojutsu i uprawiano je jako część torite. Nikkoku poświadcza słowo hojo także w rozporządzeniu do ustawy więziennej z 1908 roku.

Czym się różni

Hojojutsu jest umiejętnością, nie szkołą. Nie udało nam się znaleźć w źródłach nowoczesnej dyscypliny, która by mu odpowiadała, japońska Wikipedia podaje tylko, że po upowszechnieniu kajdanek wyłączono je z policyjnej techniki aresztowania. Jego osobliwością jest reguła joho: według Nipponica sposób związania musiał odpowiadać stanowi, zawodowi i wiekowi wiązanego, a odstępstwo było błędem wiążącego i hańbą wiązanego. Według Heibonsha różniły się też długości sznurów, kolor zależnie od urzędu i więzy zależnie od stanu i płci.

Technika

Według Nipponica w okresie Edo rozróżniano sznur do pojmania, zwany hayanawa lub karinawa, i sznur do zatrzymania i eskorty, zwany honnawa, toritenawa lub katanawa. Słownik Nikkoku definiuje hayanawa jako sznur, który ten, kto aresztował, miał przy sobie, aby szybko związać zatrzymanego, a słowniki Daijisen i Nikkoku definiują honnawa jako formalny sposób związania winowajcy. Heibonsha podaje długość hayanawa na dwa i pół hiro, a honnawa na pięć hiro, i dodaje, że honnawa stosowano dopiero po ustaleniu przestępstwa. Kolor sznura różnił się według Heibonsha zależnie od urzędu: w północnym magistracie w Edo był biały, w południowym barwiony na kon. Według Heibonsha więzy różniły się zależnie od stanu i płci, inne dla kobiet, a inne dla bushi, a szczególne więzy istniały do wykonania egzekucji lub do luźnego związania obu rąk. Nipponica podaje, że dostosowywano grubość i długość sznura oraz złożoność wiązania, a sposób wiązania ustalił się w regułę joho. Japońska Wikipedia dodaje, że na końcu hayanawa często było z góry przymocowane żelazne kółko albo hak.

Trening

Heibonsha podaje, że urzędnicy w Edo podobno bez przerwy ćwiczyli te złożone sposoby i starali się je opanować. Hojojutsu nauczano jako część programu szkół: Nihon Kobudo Kyokai umieszcza je w programie Takenouchi-ryu, gdzie według niej używa się fioletowego sznura, od koloru korony, którą drugi przedstawiciel szkoły otrzymał od wysokiego dostojnika dworskiego, oraz w programie Tatsumi-ryu, która obok miecza, włóczni i kija naucza także wiązania sznurem. Według angielskiej Wikipedii hojojutsu bywa materiałem zaawansowanym w szkołach jujutsu, a japońska Wikipedia podaje, że hayanawa obejmuje wiązanie po opanowaniu przeciwnika oraz walkę sznurem jako bronią.

Dziś

Nihon Kobudo Kyokai umieszcza wiązanie sznurem w programie Takenouchi-ryu i Tatsumi-ryu, a przewodnik koryu.com wymienia je u Takenouchi-ryu, Tatsumi-ryu i Takamura-ha Shindo Yoshin-ryu. Żadna szkoła z hojojutsu w nazwie nie jest członkiem Nihon Kobudo Kyokai ani Nihon Kobudo Shinkokai. Według japońskiej Wikipedii po Meiji hojojutsu nauczano w policji, w okresie Showa wyparły je kajdanki, a dziś nie wchodzi ono w skład policyjnej techniki aresztowania, prawie nie jest przekazywane osobno i przetrwało jako część szkół jujutsu i jojutsu. Angielska Wikipedia twierdzi natomiast, że techniki torinawa naucza się w programie japońskiej policji, i tej sprzeczności nie udało nam się rozstrzygnąć na podstawie innych źródeł. Książki o hojojutsu wydali Fujita Seiko (1965), Nawa Yumio (1964 i 1996) oraz Mizukoshi Hiro (2000, 2005 i 2013).

Ciekawostki

Według japońskiej Wikipedii wyrażenie onawa oznaczające aresztowanie pochodzi właśnie z hojojutsu. Heibonsha podaje, że północny i południowy magistrat w Edo używały sznurów różnych kolorów, białego i barwionego na kon. Studium z 2022 roku w japońskim czasopiśmie fachowym o historii sportu wspomina w chłopskich zapasach wokół Chichibu parę tessen i sznur do rzucania.

Często zadawane pytania

Podobne style

Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.