Tenjin Shin'yo-ryu
天神真楊流Szkoła jujutsu z późnego Edo, którą Iso Mataemon Masatari połączył z Yoshin-ryu i Shin no Shinto-ryu: prawdziwe ciosy w słabe punkty, 124 techniki i jedna ze szkół, z których wyszło judo.
Podstawowe informacje
JaponiaCharakter i pochodzenie
Trening
Organizacja i zawody
Z czego składa się styl
Ocena redakcyjna w skali 0–3, według tego, ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.
Katalogi i bazy dla Tenjin Shin'yo-ryu
O sztuce walki Tenjin Shin'yo-ryu
Tenjin Shin'yo-ryu to japońska szkoła jujutsu z późnego okresu Edo. Według Nihon Kobudo Kyokai, Nipponica i Nikkoku założył ją Iso Mataemon Masatari (odczyt według Nipponica), wasal domeny Kishu, zwany też Ryukansai, łącząc dwie szkoły, u których się uczył: Yoshin-ryu u Hitotsuyanagiego Oribe Yoshimichiego i Shin no Shinto-ryu u Honmy Joemona Masato (odczyt według Nipponica). Nipponica umieszcza połączenie obu szkół, ustalenie 124 technik i ogłoszenie nazwy najpóźniej w 1822 roku, Nikkoku najpóźniej w czasach około ery Bunsei (od 1818 do 1830), koryu.com podaje około 1830. Według Nihon Kobudo Kyokai nazwę tworzy słowo Tenjin i po jednym znaku z obu szkół macierzystych, a założyciel udał się na modlitwę do świątyni Kitano Tenmangu w Kioto i na widok wierzby giętej wiatrem osiągnął oświecenie.
Czytaj dalej
Założyciel urodził się w Matsusace w Ise, lecz źródła podają rok urodzenia różnie: Daijisen i słownik biograficzny Kodansha 1786, Nihon Kobudo Kyokai przy linii Kawagoe 1804, a przy linii Niiza wiek 76 lat w chwili śmierci, Nipponica 1804 ze znakiem zapytania, śmierć w 1863 roku podają wszystkie. Według Nipponica w wieku piętnastu lat wyjechał do Edo, przez siedem lat uczył się Yoshin-ryu i przez niespełna sześć lat Shin no Shinto-ryu, podczas wędrówki po prowincjach, według Nihon Kobudo Kyokai, mierzył się z nauczycielami domen i nigdy nie przegrał, a gdy w Kusatsu z jednym uczniem stanął przeciw ponad stu napastnikom, poznał skuteczność uderzeń i szukał dalej prawdziwego uderzenia, trafienia w fizjologiczne słabe punkty. W 1828 roku według Nipponica wżenił się w ród siogunowych wasali Iso i przyjął imię, pod którym jest znany. Dojo otworzył w Edo w Kanda Otamagaike, gdzie według Nihon Kobudo Kyokai nauczał 124 wariantów technik oraz tajnej sztuki zabijania i ożywiania, a liczba uczniów miała przekroczyć pięć tysięcy. Nihon Kobudo Kyokai podaje, że założyciel Kodokan Kano Jigoro wstąpił w roku Meiji 10 do szkoły mistrza Fukudy Hachinosuke i po jego śmierci kontynuował u trzeciego spadkobiercy, Iso Masatomo. Nipponica i Green podają Tenjin Shin'yo-ryu i Kito-ryu jako główne szkoły, z których Kano zbudował judo z przejęciem elementów innych szkół, Britannica pisze, że Kano przejął z niej techniki chwytów i uderzeń jako podstawę techniczną. Cechą szkoły jest według Nihon Kobudo Kyokai właściwy środek ciała i giętkie ciało, które nie przeciwstawia się wysiłkowi przeciwnika, wychylenie przeciwnika i trafienie w lukę, wkładanie umysłu i ki w techniki oraz sztuka lecznicza. Britannica dzieli techniki na cztery działy idori, tachiai, kabezoi i yukiai (odczyt według Britannica) i charakteryzuje szkołę uderzeniami i metodami ożywiania. Szkoła ma dziś według Nihon Kobudo Kyokai dwie instytucje w prefekturze Saitama, w Niizie i w Kawagoe, a Nihon Kobudo Shinkokai wymienia linię Niiza. Japońska Wikipedia podaje, że ród Iso jako zwierzchnicy szkoły wygasł po piątym pokoleniu i dziś istnieje kilka linii nauczania.
Historia
Założyciel Iso Mataemon Masatari (odczyt według Nipponica), zwany też Ryukansai, urodził się w Matsusace w Ise w rodzinie wasala domeny Kishu, a jego własne imię było według Nihon Kobudo Kyokai i Nipponica inne, wspomniane przyjął dopiero później. Rok urodzenia różni się w źródłach: Daijisen i słownik biograficzny Kodansha podają 1786, Nihon Kobudo Kyokai przy linii Kawagoe 1804, a przy linii Niiza wiek 76 lat w chwili śmierci, Nipponica 1804 ze znakiem zapytania, japońska Wikipedia 1790 według badania grobu z 1901 roku i dodaje, że rejestr zmarłych spłonął podczas nalotu na Tokio, więc lat urodzenia nie można ustalić. Śmierć w 1863 roku podają wszystkie źródła, Kodansha z datą 15. dnia 7. miesiąca i wiekiem 78 lat, z dodatkiem, że według innego poglądu zmarł w wieku sześćdziesięciu lat. Według Nipponica w wieku piętnastu lat wyjechał do Edo (japońska Wikipedia podaje Kioto), przez siedem lat uczył się Yoshin-ryu u Hitotsuyanagiego Oribe Yoshimichiego i przez niespełna sześć lat Shin no Shinto-ryu u Honmy Joemona Masato (odczyt według Nipponica), a Nihon Kobudo Kyokai przy linii Kawagoe podaje sześć do siedmiu lat i około sześciu lat. Potem według Nihon Kobudo Kyokai wędrował po prowincjach, mierzył się z nauczycielami domen i nigdy nie przegrał, a w Kusatsu w Goshu razem z jednym uczniem odpędził ponad stu zbirów i uratował ludzkie życie. Nipponica pisze, że dopiero wtedy poznał skuteczność uderzeń i szukał dalej prawdziwego uderzenia, a Nihon Kobudo Kyokai opisuje prawdziwe uderzenie jako trafienie w fizjologiczne słabe punkty wplecione w rzuty, dźwignie i duszenia.
Czytaj dalej
Według Nihon Kobudo Kyokai założyciel udał się do świątyni Kitano Tenmangu w Kioto, na widok wierzby giętej wiatrem osiągnął oświecenie, połączył obie szkoły i założył na nowo Tenjin Shin'yo-ryu, której nazwę tworzy słowo Tenjin i po jednym znaku z obu szkół macierzystych. Nipponica umieszcza połączenie szkół, dodanie nowych metod, ogłoszenie nazwy i otwarcie dojo w Kanda Otamagaike w Edo najpóźniej w 1822 roku, Nikkoku najpóźniej w czasach około ery Bunsei, koryu.com podaje około 1830, Britannica czasy sioguna Tokugawy Ienariego, a japońska Wikipedia podaje przybycie do Edo w 1824 roku i dojo z własną nazwą. W 1828 roku według Nipponica wżenił się w ród siogunowych wasali Iso z dochodem dwudziestu worków ryżu i jednej porcji, nazwał się Iso Mataemon Masatari i przybrał imię Ryukansai, wcześniej krótko nazywał się inaczej. Oprócz głównego dojo założył według Nipponica kilka sal ćwiczeń w Edo, a liczba uczniów miała osiągnąć pięć tysięcy, Nihon Kobudo Kyokai pisze, że pod koniec siogunatu szkoła rozprzestrzeniła się w wielu domenach z ponad pięcioma tysiącami uczniów. Nikkoku dodaje, że pod koniec Edo była w Edo popularna i nazywała się także Shin'yo-ryu, a angielska Wikipedia według Green i Svinth podaje nauczanie w siogunackiej akademii wojskowej w okresie od 1856 do 1866. Według Nipponica drugim spadkobiercą był drugi syn założyciela Iso Masamitsu, trzecim jego przybrany syn Iso Mataemon Masatomo, a wśród innych uczniów Nipponica wymienia Fukudę Hachinosuke (od 1828 do 1879), późniejszego nauczyciela Kano Jigoro. Japońska Wikipedia podaje, że założyciel przekazał przewodnictwo synowi w 1857 roku, syn zmarł w 1867 roku w wieku 37 lat, a trzeci spadkobierca w 1881 roku. Nihon Kobudo Kyokai podaje, że Kano Jigoro wstąpił w roku Meiji 10 do szkoły mistrza Fukudy Hachinosuke, po jego śmierci w roku Meiji 12 kontynuował u trzeciego spadkobiercy, a w roku Meiji 15 założył Kodokan judo. Japońska Wikipedia pisze, że ród Iso jako zwierzchnicy szkoły wygasł po piątym pokoleniu i że z dojo ucznia drugiego spadkobiercy wyszli także wybitni judocy Kodokan. Baza CiNii wykazuje jako pierwsze pisma szkoły ilustrowany wykład tajnych technik wydany w 1893 roku przez piątego spadkobiercę ze współautorem oraz studium Oimatsu z 1965 roku o trzech szkołach. Nihon Kobudo Kyokai podaje, że w 1994 roku na prośbę Kodokan udokumentowano wszystkie techniki szkoły dla przyszłości.
Czym się różni
Do połączenia Yoshin-ryu i Shin no Shinto-ryu dodał założyciel według Nipponica nowe metody, a według Nihon Kobudo Kyokai cechą szkoły jest prawdziwe uderzenie wplecione w rzuty, dźwignie i duszenia. Stosunek do judo opisują źródła tak: Britannica pisze, że jej techniki chwytów i uderzeń uczyniło technicznym fundamentem Kodokan judo, Nipponica i Green podają ją obok Kito-ryu jako główne szkoły, z których wyszło judo z przejęciem elementów innych szkół, przy czym Britannica przypisuje Kito-ryu rzuty. Twierdzenia angielskiej Wikipedii o pochodzeniu konkretnych rzutów judo lub o wpływie na kata judo nie udało nam się znaleźć w innych źródłach. Japońska Wikipedia podaje według zapisu dojo Iso, że pod koniec Edo mierzyli się w nim zawodnicy z wielu szkół jujutsu, a baza CiNii wykazuje studium Nakajimy z 2017 roku o walkach z innymi szkołami według tego zapisu. Obie dzisiejsze instytucje Nihon Kobudo Kyokai, w Niizie i w Kawagoe, opisują szkołę każda własnymi słowami, linia Niiza cechy ciała i umysłu, linia Kawagoe cztery rodzaje technik.
Technika
Nihon Kobudo Kyokai wylicza przy linii Niiza cechy szkoły: właściwy środek ciała i giętkie ciało reagujące na zmiany bez przeciwstawiania się wysiłkowi przeciwnika, wychylenie przeciwnika i trafienie w lukę, wkładanie umysłu i ki w techniki, doświadczenie prawdziwego uderzenia, sztukę leczniczą i położenie podstawy pod Kodokan judo. Linia Kawagoe opisuje styl jako opanowanie przeciwnika według jego ruchu bez przemocy i racjonalnie technikami rzutu, duszenia, zamknięcia i uderzenia. Britannica dzieli techniki na cztery działy idori, tachiai, kabezoi i yukiai (odczyt według Britannica) i charakteryzuje szkołę uderzeniami i metodami ożywiania, a Nipponica opisuje program nauczania założyciela: zaczynał od działu tehodoki (odczyt według Nipponica) o dwunastu formach, z których siedem pochodzi z Shin no Shinto-ryu, następował pierwszy stopień z dziesięcioma formami idori i dziesięcioma tachiai, stopień średni z czternastoma i czternastoma formami oraz dwudziestoma formami rzutu i stopień najwyższy z dziesięcioma i dziesięcioma formami oraz nauką o keiraku (odczyt według Nipponica), punktach życiowych i ożywianiu.
Czytaj dalej
Japońska Wikipedia podaje, że założyciel zestawił 124 techniki na podstawie trzech obszarów, uderzeń i kopnięć, duszeń i dźwigni, oraz że licencja pełnego przekazu wymagała, aby odbiorca z 124 technik połączył dwie w jedną i stworzył dwadzieścia wariantów. Angielska Wikipedia streszcza program jako techniki uderzeń, rzutów, unieruchomień i duszeń i twierdzi, że cechą szkoły jest bardziej giętki i płynny ruch niż w starszych szkołach naśladujących walkę w zbroi. Tego twierdzenia angielskiej Wikipedii, że uderzenia służą wychylaniu równowagi, Nihon Kobudo Kyokai nie potwierdza, według niej chodzi o trafienie w fizjologiczne słabe punkty.
Trening
Britannica podaje, że kata ćwiczono po kolei w wielu powtórzeniach, a potem dodano swobodny trening do ćwiczenia technik. Japońska Wikipedia opisuje, że w dojo uczono uderzeń, duszeń i dźwigni w kata oraz ich zastosowania w swobodnym treningu, duszenia ćwiczono aż do poddania się i hartowały one gardło przyjmującego, a kopnięcia w żebra i bok kopano pełną siłą wiele razy, i podaje ćwiczenie łamania deski grubości 1,2 cm pięścią oraz przepis dotyczący stroju treningowego z białą nicią u niższych i czarną nicią od stopnia mokuroku, przy czym w walkach z innymi szkołami szkoła pożyczała własny strój. Angielska Wikipedia podaje ponad 124 kata w siadzie, w staniu, obrony przed bronią i ożywianie i dodaje, że niektóre kata są tajne z powodu śmiertelnych skutków. Linia Niiza uczestniczy według Nihon Kobudo Kyokai regularnie w pokazach organizowanych przez Nippon Budokan, w Asakusie oraz w pokazach ofiarnych w świątyni Meiji, linia Kawagoe ćwiczy w sali judo budokanu prefekturalnego w Kawagoe.
Stopnie i postępy
Nipponica podaje stopnie tehodoki, pierwszy stopień, stopień średni i stopień najwyższy tajnego nauczania. Nihon Kobudo Kyokai przy linii Kawagoe wylicza zachowane zwoje szkoły, zwoje ziemi, człowieka i nieba, zwój jang jako licencję i zwój jin jako pełny przekaz, i cytuje wiersz licencji o ciele, które jak drewno na wodzie powierza się falom i wiatrowi. Japońska Wikipedia podaje, że zwój ziemi udzielano wraz z pierwszym mokuroku razem z leczeniem stłuczeń i skręceń, zwój nieba z głównym mokuroku razem z postępowaniem przy zwichnięciu stawu i złamaniu, zwój jang przy licencji ze schematem pięciu narządów i sześciu trzewi oraz przeglądem punktów życiowych ciała, a zwój jin przy pełnym przekazie, i opisuje cztery stopnie metod ożywiania udzielane po opanowaniu poszczególnych stopni, przy czym ożywianie ćwiczono, losując, kto zostanie uduszony. Angielska Wikipedia dodaje, że szkoła używa jak większość koryu systemu licencji menkyo, a nie kyu i dan.
Dziś
Nihon Kobudo Kyokai wymienia dwie instytucje Tenjin Shin'yo-ryu w prefekturze Saitama: linię w Niizie (nr 005), gdzie po śmierci poprzedniego nauczyciela przewodnictwo przejął jego syn, koryu.com wymienia jako przedstawiciela Kubotę Toshihiro, a doradcą jest ostatni bezpośredni uczeń Sakamoto Fusataro, oraz linię w Kawagoe (nr 006) z przedstawicielem ćwiczącym w budokanie prefekturalnym. Nihon Kobudo Shinkokai wymienia tylko linię Niiza. Koryu.com i angielska Wikipedia nadal podają jako przedstawiciela Kubotę Toshihiro, a angielska Wikipedia dodaje, że założył dojo i organizację Tenyokai w 1978 roku i otrzymał licencję w 1973 roku od Sakamoto Fusataro. Japońska Wikipedia podaje kilka dzisiejszych linii nauczania, między innymi linię z dojo Sakamoto Fusataro, z której wyszedł Kubota Toshihiro, i dwie inne. W 1994 roku według Nihon Kobudo Kyokai na prośbę Kodokan udokumentowano wszystkie techniki szkoły.
Ciekawostki
Japońska Wikipedia opowiada, że założyciel kazał sobie zawiązać na siedząco sznur wokół szyi, dwóch uczniów szarpało go gwałtownie, lecz on się nie przewrócił, oraz że przy próbie nowej szubienicy w pierwszych latach Meiji poddał się próbie Iso Mataemon i został ożywiony przez ucznia, przy czym sama Wikipedia dodaje, że założyciel już wtedy nie żył i chodziło o trzeciego spadkobiercę. Ta sama Wikipedia podaje, że podczas incydentu pod Tatsunokuchi w 1861 roku uczeń szkoły złapał napastnika z mieczem przed powozem roju Matsudairy Nobuyoshiego, chwytając go za ramię i powalając, oraz że pewien judoka Kodokan z ósmym danem przez dwa miesiące codziennie ćwiczył łamanie deski pięścią, lecz deska nie pękła, a pięść wielokrotnie sobie zranił. Angielska Wikipedia według Hilla podaje, że Edward William Barton-Wright uczył się Tenjin Shin'yo-ryu w Jokohamie i w 1899 roku przedstawił jujutsu Europie. Nihon Kobudo Kyokai przy linii Kawagoe cytuje wiersz licencji: kto zostanie schwytany, niech jak drewno płynące po wodzie powierzy się falom i wiatrowi.
Często zadawane pytania
Kto założył Tenjin Shin'yo-ryu i kiedy?
Iso Mataemon Masatari, wasal domeny Kishu, łącząc Yoshin-ryu i Shin no Shinto-ryu (Nihon Kobudo Kyokai, Nipponica, Nikkoku, Britannica). Nipponica umieszcza ogłoszenie szkoły najpóźniej w 1822 roku, Nikkoku około ery Bunsei, koryu.com około 1830. Rok urodzenia założyciela podaje się jako 1786, 1790 i 1804, a zmarł w 1863 roku.
Jaki związek ma Tenjin Shin'yo-ryu z judo?
Kano Jigoro uczył się w niej według Nihon Kobudo Kyokai od roku Meiji 10 u Fukudy Hachinosuke, a potem u trzeciego spadkobiercy, Iso Masatomo. Nipponica i Green podają ją z Kito-ryu jako główne szkoły, z których wyszło judo, Britannica pisze, że Kano przejął jej techniki chwytów i uderzeń jako podstawę techniczną Kodokan.
Czy Tenjin Shin'yo-ryu istnieje do dziś?
Tak. Nihon Kobudo Kyokai wymienia dwie instytucje w prefekturze Saitama, w Niizie i w Kawagoe, a Nihon Kobudo Shinkokai linię Niiza. Japońska Wikipedia podaje, że ród Iso jako zwierzchnicy szkoły wygasł po piątym pokoleniu i dziś istnieje kilka linii nauczania.
Podobne style
Wybrane według zgodności profilu stylu, nie pokrewieństwa historycznego.