Brazylijskie jiu-jitsu vs. Boks tajski
Krótka odpowiedź
Brazylijskie jiu-jitsu wyrosło z judo Kodokan, a boks tajski z tajskiej sztuki muay, wspólnego korzenia nie mają. Brazylijskie jiu-jitsu koncentruje się na walce w parterze i poddaniu przez duszenie lub dźwignię, bez uderzeń, boks tajski na uderzeniach pięściami, kopnięciach, łokciach i kolanach w stójce i w klinczu, dlatego w MMA obie się łączy. Żadne z nich nie jest olimpijskie, boks tajski ma od 2021 roku pełne uznanie MKOl.
W skrócie
| Brazylijskie jiu-jitsu | Boks tajski | |
|---|---|---|
| Kraj pochodzenia | Brazylia | Tajlandia |
| Powstanie | XX wiek (obecna forma) | XX wiek (obecna forma) |
| Założyciel | Hélio GracieCarlos Gracie (współzałożyciel) | – |
| Kontakt | Pełny kontakt | Pełny kontakt |
| Sparing | Pełny kontakt | Pełny kontakt |
| Format zawodów | Na poddanie | Pełny kontakt |
| Status olimpijski | Nieolimpijska | Nieolimpijska |
| Stopnie | Tak (pasy) | Nie |
| Uznawanie stopni | zależnie od federacji | rozproszone |
| Strój | Kimono opcjonalne | Spodenki i ochraniacze |
| Broń | Bez broni | Bez broni |
| Formy | Bez form | Bez form |
| Koszty względne | niskie | średnie |
| Techniki w encyklopedii | 11 | 14 |
Skale 1–5
Ocenia się typowy trening dorosłego początkującego w zwykłym klubie, z kalibracją dla wszystkich sztuk.
Z czego składa się każda sztuka
Ocena redakcyjna 0–3: ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.
Historia i pokrewieństwo
Brazylijskie jiu-jitsu i boks tajski nie mają wspólnego korzenia. Brazylijskie jiu-jitsu wyrosło z judo Kodokan, które do Brazylii przywiózł Mitsuyo Maeda, boks tajski z tajskiej sztuki muay. Spotkały się dopiero w brazylijskim vale tudo i w MMA.
- 1914: Maeda i Satake przybywają do Brazylii.
- Około 1925: bracia Gracie rozwijają własny system, w Tajlandii za Ramy VII (1925–1935) przybywa sędziów, rund i rękawic.
- 1978: w Kurytybie powstaje akademia boksu tajskiego Chute Boxe, w 1991 roku dodaje grappling.
- 1993: pierwszy turniej UFC wygrywa Royce Gracie, IFMA organizuje pierwsze mistrzostwa świata w boksie tajskim.
Technika
- Walka w parterze: guard, side control, mount, back mount.
- Celem jest poddanie przeciwnika po duszeniu lub dźwigni.
- Walka zaczyna się w stójce, takedown daje 2 punkty.
- Zakazane: wszystkie uderzenia i 26 technik zależnie od wieku i pasa.
- Osiem broni: pięści, łokcie, kolana i golenie.
- Kopnięcia w głowę, tułów i nogi.
- Klincz jest dozwolony, a sędzia przerywa go komendą yaek.
- Zakazane: uderzenia poniżej pasa, w kostkę i w kark, uderzenia głową.
Wspólną przestrzeń mają w klinczu. Boks tajski atakuje z niego kolanami i łokciami, brazylijskie jiu-jitsu wykorzystuje go do przejścia do parteru, gdzie walka w boksie tajskim się nie toczy.
Trening
| Brazylijskie jiu-jitsu | Boks tajski | |
|---|---|---|
| Podstawa | technika w parterze, drille ze współpracującym i niewspółpracującym partnerem | rundy na łapach tajskich i bokserskich |
| Sparing | rolling z pełną prędkością i siłą, pozycyjny i pełny | w rundach i w klinczu, udziału nie potwierdziliśmy |
| Kondycja | konkretnego programu nie potwierdziliśmy | bieganie, skakanka, ciężar własnego ciała, piłka lekarska |
| Rytm | niepotwierdzone | rundy 3–5 minut, przerwa 1–2 minuty |
W amerykańskim badaniu ankietowym 56 głównie doświadczonych zawodników BJJ trenowało 82,1% co najmniej sześć godzin tygodniowo. Budowy typowej lekcji nie udało nam się potwierdzić w żadnej z tych dwóch sztuk.
Postępy i stopnie
| Brazylijskie jiu-jitsu | Boks tajski | |
|---|---|---|
| Pasy | IBJJF: biały, niebieski, fioletowy, brązowy, czarny, potem czerwono-czarny do czerwonego | jednolitego systemu nie ma, niektóre szkoły używają pra jiad |
| Minimalny czas | niebieski 2 lata, fioletowy 1,5, brązowy 1, do czarnego co najmniej 4,5 roku | nie jest określony |
| Dzieci | 13 dziecięcych pasów dla 4–15 lat | jednolitego systemu nie ma |
| Uznanie poziomu | pas nadaje profesor, IBJJF uznaje go tylko po minimalnych czasach | walki, tradycyjnie opaska mongkhon od trenera |
Czarny pas IBJJF nadaje zwykle dopiero od 19 lat, mistrzowi świata w brązowym pasie już od 18. W boksie tajskim postęp pokazuje przede wszystkim zapis walk.
Obciążenie i ryzyko
- Turnieje na Hawajach: 9,2 urazu na 1 000 ekspozycji, najczęściej łokieć przy dźwigni na ramię.
- Ankieta 1 140 sportowców: kolano 27,1%, bark 14,6% urazów, 77,6% podczas sparingu.
- Ankieta 140 respondentów: wstrząśnienie mózgu 0,6% urazów.
- Badanie 195 zawodników: uraz w ostatniej walce u 55,4%.
- Kończyny 58%, głowa i szyja 30,6% urazów.
- Wstrząśnienie mózgu zgłosiło 5,4% zawodników.
Dla kogo
| Brazylijskie jiu-jitsu (IBJJF) | Boks tajski (IFMA) | |
|---|---|---|
| Najniższy wiek startowy | 4 lata | 10 lat, stadion Lumpinee powyżej 15 lat |
| Dorośli | Adult 18–29 lat | seniorzy 17–40 lat |
| Weterani | Master 1 od 30 do Master 7 od 61 lat | brak |
| Kobiety | osobne dywizje z własnymi kategoriami wagowymi | te same kategorie wagowe i przepisy co mężczyźni, obowiązkowy ochraniacz piersi |
Dzieci
| Brazylijskie jiu-jitsu | Boks tajski | |
|---|---|---|
| Kategorie dziecięce | IBJJF od 4 lat, Teen do 15 lat | IFMA od 10 lat, tajska ustawa z 1999 roku podaje dla walk wiek powyżej 15 lat |
| Ochrona w zawodach | walki 2–4 minuty, zakaz wielu dźwigni zależnie od wieku i pasa | rundy 3 × 1 do 3 × 2 minuty, obowiązkowy ochraniacz tułowia |
| Badania u dzieci | 193 praktykujących: nastolatkowie 12–17 lat 0,59 urazu na osobę, dorośli 18–30 lat 1,37 | abstrakt konferencyjny (333 dziecięcych bokserów): niższe IQ, malejące wraz z długością boksowania |
| Stanowiska lekarzy | nie znaleźliśmy | lekarze szpitala Ramathibodi: do 10 lat sparing bez kontaktu, do 15 lat bez trafień w głowę |
Samoobrona
- Rolling przeciw pełnemu oporowi partnera.
- Parter: pozycje, ucieczka z dołu, duszenia i dźwignie.
- Postawa głównie jako droga do takedownu, uderzenia sparing zawodniczy pomija.
- Sparing i klincz przeciw oporowi.
- Postawa i klincz z pięściami, kopnięciami, łokciami i kolanami.
- Krycie uderzeń w głowę.
- Parteru współczesny boks tajski nie rozwija, muay boran pierwotnie go zawierał.
Obie sztuki trenują przeciw rzeczywistemu oporowi, każda na innym dystansie. Brazylijskie jiu-jitsu obejmuje parter i pomija uderzenia, boks tajski obejmuje postawę i klincz, a pomija parter. Dlatego łączy się je w MMA: akademia boksu tajskiego Chute Boxe dodała w 1991 roku grappling.
Praktyczne zastosowanie
| Brazylijskie jiu-jitsu | Boks tajski | |
|---|---|---|
| Samoobrona | Gracie University: program Women Empowered, 15 lekcji i 20 technik | IFMA wspomina o samoobronie kobiet, nazwanego programu nie znaleźliśmy |
| Badania kondycyjne | Øvretveit (2020): postrzeganej sprawności fizycznej towarzyszyła wytrzymałość, nie maksymalna siła | 30 seniorów z tańcem boksu tajskiego: po 8 tygodniach poprawa ruchomości i siły |
| Warianty rekreacyjne | niepotwierdzone | IFMA podaje zajęcia fitness na każdym poziomie |
| Zawody w starszym wieku | dywizje Master od 30 do 61+ lat | seniorzy IFMA do 40 lat |
Badania dotyczą małych grup i krótkich programów. Ogólnego wniosku o przydatności dla kobiet, seniorów czy osób o siedzącym trybie pracy nie da się z nich wyciągnąć. Jak blisko sytuacji pod presją jest trening, pokazuje skala Transfer do samoobrony.
Zawody
| Brazylijskie jiu-jitsu | Boks tajski | |
|---|---|---|
| Status olimpijski | brak, cel deklaruje federacja SJJIF | pełne uznanie MKOl 2021, programu olimpijskiego jeszcze nie ma |
| Długość walki | jedna runda, dorośli w gi 5 do 10 minut zależnie od pasa | IFMA 3 × 3 minuty, Lumpinee najwyżej 5 rund |
| Zwycięstwo | poddanie, w innym razie punkty (mount 4, guard pass 3, takedown 2) i przewagi | KO lub system dziesięciopunktowy, 3 lub 5 sędziów |
| Kategorie wagowe | mężczyźni w gi 9 kategorii i open class | IFMA 13 kategorii od 45 do 91+ kg |
| Po nokaucie | nie stosuje się | obowiązkowa przerwa co najmniej 30 dni |
Sprzęt i koszty
| Brazylijskie jiu-jitsu | Boks tajski | |
|---|---|---|
| Ubiór | gi z pasem, w no-gi elastyczna koszulka i szorty | spodenki |
| Ochraniacze | nie są obowiązkowe | rękawice 10 uncji, ochraniacze goleni i łokci, suspensorium, ochraniacz na zęby, kask |
| Względne koszty | niskie | średnie |
Dostępność i organizacje
| Brazylijskie jiu-jitsu | Boks tajski | |
|---|---|---|
| Główna federacja | IBJJF (prywatna, Rio de Janeiro), non-profit SJJIF | IFMA dla amatorów, WMC dla zawodowców, od 2019 roku połączone |
| Uznanie stopni | IBJJF uznaje pas tylko po spełnieniu swoich minimalnych czasów, brązowy i czarny bez rejestracji są przez 2 lata tymczasowe | jednolitych stopni nie ma |
Zasad wzajemnego uznawania pasów między federacjami BJJ nie udało nam się potwierdzić.
Przejście i łączenie
- Doświadczenie ze sparingiem przeciw pełnemu oporowi.
- Kontrola równowagi przeciwnika w ścisłym kontakcie.
- Nauczyć się pięści, kopnięć, łokci i kolan od podstaw.
- Nauczyć się krycia uderzeń w głowę i pozostawania w stójce.
- Kondycja z rund i przyzwyczajenie do pełnego kontaktu.
- Klincz i praca z równowagą przeciwnika w stójce.
- Nauczyć się pozycji w parterze, ucieczki z dołu, duszeń i dźwigni.
- Oduczyć się odruchu uderzenia, IBJJF karze go dyskwalifikacją.
Lewa kolumna opisuje przejście z brazylijskiego jiu-jitsu do boksu tajskiego, prawa kierunek odwrotny. W MMA obie sztuki się łączy: Mauricio Rua łączył boks tajski z Chute Boxe z BJJ, Anderson Silva ma czarny pas w BJJ i czarny pra jiad w boksie tajskim.
Filozofia
- Mniejszy i słabszy może obronić się przed większym dzięki dźwigni i rozłożeniu ciężaru.
- Etykieta: ukłon, ustawienie według pasów, zwracanie się professor.
- Wai khru ram muay: szacunek dla nauczyciela, rodziców i przodków.
- Trzy pokłony Buddzie, dhammie i sandze.
Formy i terminologia
Żadna z tych sztuk nie ma punktowanych form. Brazylijskie jiu-jitsu w odróżnieniu od judo obywa się bez kata. W boksie tajskim ram muay jest obowiązkowym osobistym rytuałem przed walką.
Kultura treningu
- Akademie z surową higieną, sparing z wyższymi pasami jest przywilejem.
- Spory o closing out, gdy koledzy z drużyny nie walczą ze sobą na turnieju.
- Dzień Muay Thai 17 marca.
- Opaska mongkhon i opaski pra jiad.
- Legalne zakłady na stadionie Rajadamnern.
Częste mity
- Brazylijskie jiu-jitsu nie jest klasycznym jujutsu. Maeda i Satake byli judokami z Kodokan, judo nazywano wówczas Kano jiu-jitsu.
- Brazylijskiego jiu-jitsu nie stworzył jeden człowiek, istnieje także linia Luiz França i Oswaldo Fadda.
- Boks tajski nie zawsze był tylko stójkowy, muay boran obejmował chwyty i walkę w parterze.
- Legenda o Nai Khanom Tomie z 1767 roku jest według historyków raczej mitem z XX wieku.
Co wybrać
Najczęstsze pytania
Które z nich jest olimpijskie?
Żadne. Boks tajski ma od 2021 roku pełne uznanie MKOl, brazylijskie jiu-jitsu uznania olimpijskiego nie ma.
Czy można trenować je równocześnie?
Tak, w MMA łączy się je powszechnie, na przykład Charles Oliveira dodał w 2018 roku do BJJ boks tajski z akademii Chute Boxe.
Czy mają pasy?
Brazylijskie jiu-jitsu tak, do czarnego pasa IBJJF to co najmniej 4,5 roku. Boks tajski jednolitego systemu nie ma.