Brazylijskie jiu-jitsu vs. Wolnoamerykanka
Krótka odpowiedź
Brazylijskie jiu-jitsu i catch wrestling spotkały się w rodzinie Gracie: Hélio Gracie uczył się catchu u Orlanda Americo „Dudú” da Silvy i włączył jego elementy do swojego jiu-jitsu. BJJ punktuje pozycje i wygrywa poddaniem po duszeniu lub dźwigni, catch według zasad Snake Pit Wigan wygrywa się położeniem na łopatki lub poddaniem, zakazuje duszeń, a zamki na kolano i kostkę dopuszcza. Żadne z nich nie jest olimpijskie.
W skrócie
| Brazylijskie jiu-jitsu | Wolnoamerykanka | |
|---|---|---|
| Kraj pochodzenia | Brazylia | Wielka Brytania |
| Powstanie | XX wiek (obecna forma) | XIX wiek (obecna forma) |
| Założyciel | Hélio GracieCarlos Gracie (współzałożyciel) | – |
| Kontakt | Pełny kontakt | Pełny kontakt |
| Sparing | Pełny kontakt | Pełny kontakt |
| Format zawodów | Na poddanie | Położenie na łopatki lub poddanie |
| Status olimpijski | Nieolimpijska | Nieolimpijska |
| Stopnie | Tak (pasy) | Nie |
| Uznawanie stopni | zależnie od federacji | bez stopni |
| Strój | Kimono opcjonalne | Bez gi (spodenki i rashguard) |
| Broń | Bez broni | Bez broni |
| Formy | Bez form | Bez form |
| Koszty względne | niskie | niskie |
| Techniki w encyklopedii | 11 | 4 |
Skale 1–5
Ocenia się typowy trening dorosłego początkującego w zwykłym klubie, z kalibracją dla wszystkich sztuk.
Z czego składa się każda sztuka
Ocena redakcyjna 0–3: ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.
Historia i pokrewieństwo
Catch wrestling rozwinął się w XIX wieku w Wielkiej Brytanii głównie z zapasów lancashire, brazylijskie jiu-jitsu w XX wieku w Brazylii. Hélio Gracie uczył się catchu u Orlanda Americo „Dudú” da Silvy, który przez pewien czas uczył też jego braci, i włączył elementy catchu do gracieowskiego jiu-jitsu.
- 12 grudnia 1881: Joe Acton zostaje pierwszym mistrzem świata w catch-as-catch-can.
- 1908 i 1911: Frank Gotch pokonuje George’a Hackenschmidta, drugą walkę kończy toe hold.
- 1934: walka Hélia Gracie z Wladkiem Zbyszko, promowana jako catch-as-catch-can przeciw jiu-jitsu, toczy się według zasad jiu-jitsu i kończy remisem.
- 2 lutego 1935: Hélio walczy z Dudú, który wcześniej w catchu pokonał George’a Gracie, i Dudú się poddaje.
- 1948: Billy Riley otwiera w Wigan salę Snake Pit.
Technika
- Wygrana przez poddanie po duszeniu lub dźwigni, w innym razie punkty za pozycje (IBJJF).
- Punkty: takedown, sweep i knee on belly 2, guard pass 3, mount i back mount 4.
- Heel hook według zasad IBJJF na rok 2021 tylko w no-gi dla dorosłych z brązowym i czarnym pasem.
- Uderzenia, kopnięcia, kolana, łokcie i uderzenia głową są zakazane.
- Wygrana przez położenie na łopatki lub poddanie, bez punktów, w innym razie decyduje sędzia według dominacji (Snake Pit Wigan).
- Dozwolone zamki na kostkę, kolano, biodro, kręgosłup, szyję, bark, łokieć i nadgarstek.
- Zakazane duszenia, full nelson, uderzenia, kopnięcia i chwytanie odzieży.
- Nawet przy próbie poddania zawodnik nie może zostać na plecach, obie łopatki na macie oznaczają położenie na łopatki.
Brazylijskie jiu-jitsu atakuje także z pleców z guardu, zasady Snake Pit Wigan natomiast za obie łopatki na macie przyznają położenie na łopatki. Historycznie chwyty na poddanie służyły w catchu głównie do kontroli i wymuszenia położenia na łopatki.
Trening
| Brazylijskie jiu-jitsu | Wolnoamerykanka | |
|---|---|---|
| Sparring | rolling z pełną szybkością i siłą, sparring pozycyjny | Billy Riley: z każdym przeciwnikiem jak ze światową klasą |
| Inne ćwiczenia | drille z partnerem współpracującym i niewspółpracującym | Snake Pit U.S.A.: obalenia, rzuty, rides, breakdowns, ucieczki i poddania z dowolnej pozycji |
| Kondycja | sprawność fizyczna jako część treningu | Karl Gotch: ćwiczenia z własnym ciężarem ciała, mostki, hinduskie przysiady i pompki |
Proporcji techniki, sparringu i kondycji na zwykłych zajęciach nie udało nam się udokumentować w żadnej z obu sztuk. W Wigan obowiązywało hasło „you can never train too hard”.
Postępy i stopnie
| Brazylijskie jiu-jitsu (IBJJF) | Wolnoamerykanka | |
|---|---|---|
| System | kolorowe pasy biały, niebieski, fioletowy, brązowy, czarny, do brązowego 4 belki | Snake Pit Wigan nie ma pasów ani stopni, Snake Pit U.S.A. poziomy Journeyman, Ripper, Shooter i Hooker, zawsze 1 i 2 |
| Minimalne okresy | niebieski 2 lata, fioletowy 1,5 roku, brązowy 1 rok | nie znaleźliśmy |
| Kto nadaje | instruktor, IBJJF uznaje według swoich terminów i rejestracji | Snake Pit U.S.A. wewnątrz swojego stowarzyszenia, Wigan akredytuje trenerów |
| Pierwsze zawody | dywizje od 4 lat | Snake Pit Wigan dopiero od 18 lat |
W catchu zawodnika nazywa się hooker, a bardzo doświadczonego hooker shooter, Snake Pit U.S.A. zrobiło z tych słów nazwy poziomów.
Obciążenie i ryzyko
- Turnieje na Hawajach 2005–2011 (Scoggin i in., 2014): 9,2 urazu na 1 000 ekspozycji, gi i no-gi łącznie.
- Badanie 1 140 sportowców z 62 krajów (Hinz i in., 2021): kolano 27,1 %, 77,6 % urazów podczas sparringu, heel hook 11 % dźwigni, które spowodowały uraz, no-gi osobno nie oceniano.
- Badania urazów w catch wrestlingu nie znaleźliśmy.
- Zasady Snake Pit Wigan nakładają kontrolę lekarską przed walką, umiarkowany nacisk przy chwycie na poddanie i przerwanie walki w razie urazu.
Dla kogo
| Brazylijskie jiu-jitsu (IBJJF) | Wolnoamerykanka | |
|---|---|---|
| Najniższy wiek startowy | dywizje od 4 lat | Snake Pit Wigan tylko osoby powyżej 18 lat |
| Weterani | Master 1 od 30 do Master 7 od 61 lat | kategorii wiekowych weteranów nie znaleźliśmy |
| Kobiety | osobne dywizje z własnymi kategoriami wagowymi | Snake Pit U.S.A.: kobiety w kategorii open |
| Kategorie wagowe dorosłych | mężczyźni w gi 9 kategorii od 57,5 kg i open class | Wigan od 55 kg do 125 kg, Snake Pit U.S.A. trzy kategorie wagowe mężczyzn |
Dzieci
| Brazylijskie jiu-jitsu | Wolnoamerykanka | |
|---|---|---|
| Zawody od | IBJJF od 4 lat | Catch For Kids podczas mistrzostw świata od 2024 roku, wieku nie znaleźliśmy |
| Zakazane dzieciom | według przeglądu zasad IBJJF dźwignie na nadgarstek, toe hold, knee bar i heel hook, omoplata w białym i szarym pasie | zasad dziecięcych nie znaleźliśmy |
| Długość walki | 2 minuty (4–6 lat), 3 minuty (7–9), 4 minuty (10–15) | nie znaleźliśmy |
| Badania i lekarze | młodzież w wieku 12–17 lat: 0,59 urazu na osobę, dorośli 1,37, powyżej 30 lat 1,94 | badania dotyczącego dzieci ani stanowiska lekarzy nie znaleźliśmy |
Samoobrona
- Rolling przeciw pełnemu oporowi, w parterze i z guardu na plecach.
- Uderzenia i kopnięcia zasady IBJJF wykluczają.
- Linia Hélia Gracie dodaje drille samoobronne.
- Obalenia, rzuty i zamki na stawy przeciw oporowi przeciwnika.
- Uderzenia, duszenia i chwytanie odzieży zasady Snake Pit Wigan zakazują.
- Niezależnej oceny samoobrony nie znaleźliśmy.
Catch uczy, by nie zostawać na plecach, BJJ z walką z guardu się liczy. Jak ta różnica przejawia się poza zasadami, w źródłach nie znaleźliśmy.
Praktyczne zastosowanie
| Brazylijskie jiu-jitsu | Wolnoamerykanka | |
|---|---|---|
| Pierwotny cel | sportowy i samoobronny system rodziny Gracie | zapasy na jarmarkach i walki na zakłady w kopalniach i obozach drwali |
| Programy dla dorosłych | Gracie University: Women Empowered, 15 lekcji, 20 technik | Snake Pit Wigan: kursy tygodniowe, lekcje prywatne i warsztaty |
| Badanie | Øvretveit (2020): postrzeganej zdolności fizycznej towarzyszyła wytrzymałość tlenowa i mięśniowa, nie siła maksymalna | badania ani wykorzystania w wojsku czy policji nie znaleźliśmy |
Korzyści catchu dla kondycji i samoobrony podają tylko Snake Pit Wigan i Snake Pit U.S.A. o sobie. Badania BJJ opisują małe grupy aktywnych sportowców i ogólnej przydatności dla konkretnych grup dorosłych nie da się z nich wywnioskować.
Zawody
| Brazylijskie jiu-jitsu | Wolnoamerykanka | |
|---|---|---|
| Główne organizacje | IBJJF, obok niej SJJIF i inne | Snake Pit Wigan, Snake Pit U.S.A., ACWA |
| Mistrzostwa | World Jiu-Jitsu Championship i World No-Gi Championship (IBJJF) | Catch Wrestling World Championships co roku od 2018, British Championships, ACWA US Open od grudnia 2023 |
| Status olimpijski | nieolimpijskie | nieolimpijskie, na igrzyskach 1904 w St. Louis walczono bez chwytów na poddanie |
| Długość walki dorosłych | 5–10 minut zależnie od pasa | Wigan według organizatora bez przerw, Snake Pit U.S.A. do trzech rund po 5 minut |
| Rozstrzygnięcie | poddanie, w innym razie punkty, przewagi i kary | położenie na łopatki lub poddanie, w innym razie sędzia według dominacji (Wigan) |
Sprzęt i koszty
| Brazylijskie jiu-jitsu | Wolnoamerykanka | |
|---|---|---|
| Strój | gi białe, niebieskie lub czarne z pasem albo no-gi: rash guard i szorty | przylegające szorty lub spodnie, rash guard, spats, nic, za co można chwycić |
| Obuwie i ochraniacze | ochraniaczy zasady nie wymagają, ortezy dozwolone | obuwie zapaśnicze lub bose stopy, ochraniacze głowy kontroluje sędzia |
| Względne koszty | niskie | niskie |
Dostępność i organizacje
| Brazylijskie jiu-jitsu | Wolnoamerykanka | |
|---|---|---|
| Organizacja | IBJJF, SJJIF i inne federacje | Snake Pit Wigan ze stowarzyszonymi klubami, Snake Pit U.S.A. z filiami |
| Stopnie | instruktor, IBJJF uznaje je według swoich terminów i rejestracji | Wigan bez stopni z akredytacją trenerów, Snake Pit U.S.A. własne poziomy |
| Uznawanie | zasady między federacjami nie znaleźliśmy | przenoszenia poziomów między organizacjami nie znaleźliśmy |
Przejście i łączenie
- Dźwignie na ręce się przenoszą: double wrist lock to kimura, a coil lock to omoplata.
- Doświadczenie z no-gi, ponieważ chwytanie odzieży zasady Snake Pit Wigan zakazują.
- Oduczyć się duszeń, których Wigan nie dopuszcza.
- Nie zostawać na plecach: obie łopatki na macie oznaczają przegraną przez położenie na łopatki.
- Obalenia, kontrola z góry i zamki na kolano i kostkę się przenoszą.
- Nauczyć się duszeń i walki z guardu.
- W gi opanować chwyty za odzież, których catch nie używa.
- Heel hook dopuszcza IBJJF według zasad na rok 2021 tylko w no-gi dla dorosłych z brązowym i czarnym pasem.
Lewa kolumna opisuje przejście z BJJ do catch wrestlingu, prawa kierunek odwrotny.
Kultura treningu
- Akademie szeregowane według pasów, instruktora tytułuje się professor lub coach.
- Walki Hélia Gracie z zawodowymi zapaśnikami Fredem Ebertem (1932) i Wladkiem Zbyszko (1934) zakończyły się remisem.
- Jarmarki i karnawałowe athletic show z wyzwaniami dla widzów, no holds barred pierwotnie oznaczało turnieje catchu bez zakazanych chwytów.
- Uczniowie Karla Gotcha stali za UWF (1984), Shooto (1985, Satoru Sayama) i Pancrase (1993).
- Bas Rutten walczył w październiku 2002 z Osamu Nishimurą według zasad catch wrestlingu, remis na czas.
Częste mity
- Wrestling zawodowy nie jest tym samym co catch wrestling: powstał jako sportowy catch, w latach dwudziestych XX wieku przeszedł jednak do walk ustawionych i jest uzgodnioną rozrywką.
- Często powtarzany tytuł European Open Champion, który miał zdobyć Billy Robinson w 1958 roku, nie jest zweryfikowany, UWW nie ma zapisu o takich mistrzostwach ani o starcie Robinsona.
Co wybrać
Najczęstsze pytania
Czy Gracie uczyli się catch wrestlingu?
Tak. Hélio Gracie uczył się catchu u Orlanda Americo „Dudú” da Silvy, który przez pewien czas uczył też jego braci, i włączył elementy catchu do gracieowskiego jiu-jitsu. Z Dudú walczył też w 1935 roku.
Czy kimura to to samo co double wrist lock?
Tak, catch nazywa tę samą dźwignię double wrist lock. W BJJ nosi imię Masahiko Kimury, który w 1951 roku pokonał nią Hélia Gracie. Coil lock z catchu odpowiada omoplacie.
Czy w catch wrestlingu wolno dusić?
Według zasad Snake Pit Wigan nie, duszenia i nacisk na gardło są zakazane. Snake Pit U.S.A. dopuszcza wszystkie chwyty na poddanie poza wymienionymi faulami.