Boks tajski vs. Kyokushin
Krótka odpowiedź
Kyokushin to japońskie karate full-contact Masutatsu Oyamy, które zmierzyło się z boksem tajskim na początku lat sześćdziesiątych, a jego ludzie stali potem u początków kickboxingu. Boks tajski walczy w rękawicach pięściami i łokciami w głowę, także w klinczu, kyokushin gołymi pięściami, bez uderzeń rękami w twarz i bez chwytów. Boks tajski ma od 2021 roku pełne uznanie MKOl, żaden z nich nie jest olimpijski.
W skrócie
| Boks tajski | Kyokushin | |
|---|---|---|
| Kraj pochodzenia | Tajlandia | Japonia |
| Powstanie | XX wiek (obecna forma) | 1964 |
| Założyciel | – | Masutatsu Oyama |
| Kontakt | Pełny kontakt | Pełny kontakt |
| Sparing | Pełny kontakt | Pełny kontakt |
| Format zawodów | Pełny kontakt | Pełny kontakt |
| Status olimpijski | Nieolimpijska | Nieolimpijska |
| Stopnie | Nie | Tak (pasy) |
| Uznawanie stopni | rozproszone | rozproszone |
| Strój | Spodenki i ochraniacze | Kimono wymagane |
| Broń | Bez broni | Bez broni |
| Formy | Bez form | Formy są podstawą |
| Koszty względne | średnie | niskie |
| Katy i formy w encyklopedii | – | 21 |
| Techniki w encyklopedii | 14 | 27 |
Skale 1–5
Ocenia się typowy trening dorosłego początkującego w zwykłym klubie, z kalibracją dla wszystkich sztuk.
Z czego składa się każda sztuka
Ocena redakcyjna 0–3: ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.
Historia i pokrewieństwo
Kyokushin to japońskie karate full-contact Masutatsu Oyamy, oparte na stylach Shotokan i Goju-ryu. Z boksem tajskim zmierzył się na początku lat sześćdziesiątych w Bangkoku, a jego ludzie stali potem u początków japońskiego i holenderskiego kickboxingu.
- 1953: Oyama otwiera dojo w Tokio, nazwę Kyokushinkai przyjmuje w 1957.
- Źródła podają luty 1964 albo 12 lutego 1963: trzej karatecy z dojo Oyamy walczą w Lumpinee. Kenji Kurosaki przegrał przez KO łokciem z Rawee Dechachaiem, Nakamura i Fujihira wygrali, 2:1 dla kyokushin.
- 1964: Oyama zakłada IKO i centralę Honbu w Ikebukuro.
- 1966: Osamu Noguchi zakłada Kickboxing Association. Kurosaki w 1969 odchodzi z kyokushin i zakłada Mejiro Gym.
- 1972: Thom Harinck, 6. dan w kyokushin, zakłada w Amsterdamie Chakuriki Gym, boks tajski dodaje później.
- 1978: Toshio Fujiwara z Mejiro Gym jako pierwszy cudzoziemiec wygrywa tytuł Rajadamnern.
Technika
- Osiem broni: pięści, łokcie, kolana i golenie.
- Uderzenia pięścią i łokciem w głowę dozwolone (IFMA).
- Klincz dozwolony, sędzia przerywa go komendą yaek.
- Zakazane (IFMA): ciosy w krocze, w kostkę, w tył głowy, umyślne uderzenia głową.
- Pięści, kopnięcia i kolana bez rękawic.
- Kopnięcia w głowę dozwolone, uderzenia ręką i łokciem w twarz i szyję zakazane (WKO).
- Kopnięcia w nogi dozwolone, kopnięcia w staw kolanowy zakazane (WKO).
- Chwyty, klincz i rzuty zakazane (WKO), Ashihara i Enshin dopuszczają chwyt jedną ręką do rzutu.
Kopnięcia i kolana są wspólne. Różnica tkwi w rękach i na krótkim dystansie: boks tajski celuje pięściami i łokciami w głowę i walczy w klinczu, kyokushin atakuje rękami tylko tułów. Podejście bez uderzeń w twarz zakwestionował Kenji Kurosaki, zanim odszedł z kyokushin.
Trening
| Boks tajski | Kyokushin | |
|---|---|---|
| Podstawa | bieganie, walka z cieniem, skakanka, łapy, piłka lekarska | kihon, kata, kumite, tameshiwari |
| Rundy | 3–5 minut z przerwą 1–2 minuty | budowy lekcji nie udało nam się udokumentować |
| Formy | żadne, ram muay to rytuał | kata zależnie od stopnia, od Taikyoku po Pinan i Yantsu |
| Kondycja | ćwiczenia z ciężarem własnego ciała, ćwiczenia brzucha | zawartości części kondycyjnej nie znaleźliśmy |
Boks tajski buduje lekcję wokół łap i rund, kyokushin wokół japońskiego schematu kihon, kata, kumite, do którego należy łamanie desek. Proporcji techniki i sparingu nie udało nam się udokumentować w żadnym z nich.
Postępy i stopnie
| Boks tajski | Kyokushin | |
|---|---|---|
| Stopnie | jednolitych nie ma, niektóre szkoły pra jiad | kyu i dan do 10. dan, kolory i kolejność zależnie od organizacji |
| Kamień milowy | trener przekazuje opaskę mongkhon | Kyokushin-kan: na 1. dan 10-man kumite lub ekwiwalent |
| Próba walką | nieudokumentowane | 100-man kumite, ukończyli je Oyama, Steve Arneil, Shokei Matsui i Francisco Filho |
Kyokushin ma regulamin egzaminacyjny, w którym oprócz techniki zalicza się też serię walk jedna po drugiej. Boks tajski jednolitego systemu stopni nie ma, a poziom pokazuje głównie bilans walk.
Obciążenie i ryzyko
- Strotmeyer i in. 2016 (195 zawodników): uraz w ostatniej walce u 55,4%.
- Kończyny 58%, głowa i szyja 30,6%, wstrząśnienie mózgu u 5,4% zawodników.
- Sieńko-Awierianów i in. 2016 (40 ćwiczących z jednego klubu): uraz na treningu u 55%.
- Piejko, Mosler i Grzebisz 2019 (kwestionariusz, 61 elitarnych zawodników z Polski): 548 zgłoszonych urazów.
- Najczęściej stłuczenia (91%) i urazy stawów (49%), złamania i skręcenia po 7%.
- Poważny lub trwały uraz podało 35% mężczyzn i 12% kobiet.
Dla kogo
| Boks tajski (IFMA) | Kyokushin | |
|---|---|---|
| Najniższy wiek zawodniczy | kategorie od 10 lat | zasad dla dzieci IKO ani WKO nie znaleźliśmy |
| Górna granica | seniorzy do 40 lat, weteranów nie ma | nie znaleźliśmy |
| Kobiety | te same wagi i zasady co mężczyźni, ochraniacz klatki piersiowej, w Rajadamnern pierwsze walki kobiet w 2022 | WKO: rundy od ćwierćfinału 2 minuty, ochraniacz piersi, krocza i goleni |
Dzieci
| Boks tajski | Kyokushin | |
|---|---|---|
| Zawody od | IFMA 10 lat, tajska ustawa z 1999 roku podaje powyżej 15 lat | zasad dla dzieci IKO ani WKO nie znaleźliśmy |
| Zakazane | szczególnych zakazów dla dzieci w przepisach IFMA nie znaleźliśmy | nie znaleźliśmy |
| Ochrona | ochraniacz tułowia, kask, ochraniacze goleni i łokci | w kumite często ochraniacz głowy, organizacji i wieku nie znaleźliśmy |
| Długość walki | od 3 × 1 do 3 × 2 minuty zależnie od wieku | nie znaleźliśmy |
| Badania u dzieci | abstrakt (333 dziecięcych bokserów i 200 osób w grupie kontrolnej): niższe IQ, malejące z latami boksu | nie znaleźliśmy |
| Stanowiska lekarzy | szpital Ramathibodi: do 10 lat bez kontaktu, do 15 lat bez uderzeń w głowę | nie znaleźliśmy |
Samoobrona
- Sparing i klincz przy oporze partnera.
- Pięści i łokcie w głowę, kopnięcia, kolana.
- Parteru i broni nowoczesny boks tajski nie rozwija.
- Pełny kontakt bez rękawic w stójce.
- Uderzenia ręką w głowę, klincz i chwyty przepisy wykluczają.
- Program Goshin Jitsu pod wpływem Daito-ryu, zakresu nie znaleźliśmy.
Obie sztuki trenują przeciw pełnemu oporowi w stójce. Boks tajski obejmuje ponadto uderzenia w głowę i klincz, kyokushin twardy kontakt gołymi pięściami. Parteru zawody nie obejmują w żadnym z nich, a badania przenoszenia na realną samoobronę nie znaleźliśmy.
Praktyczne zastosowanie
| Boks tajski | Kyokushin | |
|---|---|---|
| Programy dla dorosłych | IFMA podaje zajęcia fitness na każdym poziomie | nie znaleźliśmy, poza samoobronnym Goshin Jitsu |
| Badania kondycyjne | nie udało nam się udokumentować | nie znaleźliśmy |
| Starszy wiek | 30 seniorów w wieku 60–70 lat, taniec boksu tajskiego: po 8 tygodniach poprawa ruchliwości i siły | nie znaleźliśmy |
W przypadku boksu tajskiego chodzi o jedno małe badanie ze zmodyfikowanym tańcem, w przypadku kyokushin badania nie znaleźliśmy. Ogólnego wniosku o przydatności nie da się z tego wyciągnąć.
Zawody
| Boks tajski | Kyokushin | |
|---|---|---|
| Walka | IFMA 3 × 3 minuty, Lumpinee najwyżej 5 × 3 minuty | turnieje światowe 3 minuty, do trzech dogrywek po 2 minuty |
| Zwycięstwo | punkty (ten-point must), KO, RSC | ippon za knockdown dłuższy niż 3 sekundy, dwa waza-ari to ippon, w innym razie sędziowie, na końcu także waga lub tameshiwari |
| Rękawice | obowiązkowe | bez rękawic |
| Mistrzostwa świata | IFMA od 1993 | pierwszy World Open 1975, po rozłamie własne edycje każdej organizacji |
Kyokushin nie punktuje pojedynczych trafień, lecz knockdown. Do telewizyjnego kickboxingu w kwietniu 1969 roku Yamazaki i Soeno przygotowywali się około dwóch miesięcy w Kyokushin Gym.
Sprzęt i koszty
| Boks tajski | Kyokushin | |
|---|---|---|
| Rękawice | IFMA 10 uncji, Lumpinee 8 lub 10 zależnie od wagi | w zawodach żadne, w niektórych sytuacjach pozaturniejowych tak |
| Ochraniacze | goleni i łokci, kask, suspensorium, ochraniacz zębów | WKO: mężczyźni ochraniacz krocza, ochraniacz zębów dowolny, kobiety ochraniacz piersi, krocza i goleni |
| Odzież | spodenki i czerwona lub niebieska koszulka (IFMA) | gi |
| Względne koszty | średnie | niskie |
Dostępność i organizacje
| Boks tajski | Kyokushin | |
|---|---|---|
| Organizacje | IFMA, profesjonaliści WMC (od 2019 z IFMA) | IKO (Matsui), WKO Shinkyokushinkai (Kenji Midori), IKO-3, KWO (rodzina Oyamy), IFK i inne |
| Dlaczego tyle organizacji | – | Oyama zmarł w 1994 bez następcy, sąd rodzinny w 1995 uznał jego testament za nieważny |
| Stopnie przy przeprowadzce | jednolitych nie ma | wzajemnego uznawania między organizacjami nie znaleźliśmy |
Przejście i łączenie
- Kopnięcia, kolana i przyzwyczajenie do pełnego kontaktu się przenoszą.
- Oduczyć się uderzeń ręką i łokciem w twarz oraz klinczu.
- Dodać kata, kihon i łamanie desek.
- Kopnięcia, kolana i odporność na pełny kontakt się przenoszą.
- Nauczyć się osłaniać głowę przed pięściami i łokciami.
- Nauczyć się klinczu i uderzeń z niego.
Po lewej przejście z boksu tajskiego do kyokushin, po prawej w przeciwnym kierunku. Terutomo Yamazaki, zwycięzca ogólnojapońskiego turnieju kyokushin w 1969 roku, nokautował w kickboxingu tajskich rywali, a do karate przejął potem kopnięcia, łokcie i kolana z boksu tajskiego. Andy Hug, który zaczynał w kyokushin, zdobył w 1996 roku tytuły WMTC i WKA w boksie tajskim.
Filozofia
- Wai khru ram muay: szacunek dla nauczyciela, rodziców i przodków.
- Trzy pokłony przed Buddą, dhammą i sanghą.
- Opaska mongkhon jako hołd dla gymu.
- Nazwa kyokushin oznacza mniej więcej najwyższa prawda.
- Dewizy ani spójnej filozofii stylu nie udało nam się udokumentować w zweryfikowanych źródłach.
Formy i terminologia
Boks tajski punktowanych form nie ma, ram muay to osobisty rytuał przed walką. Kyokushin uczy kata z dwóch linii: północnej Taikyoku, Pinan, Kanku i Sushiho z Shuri-te i Shotokanu, południowej Gekisai, Sanchin, Tensho, Saifa, Seienchin, Seipai i Yantsu z Naha-te i Goju-ryu. Kata Garyu stworzył Oyama.
Kultura treningu
- Mongkhon jako hołd dla gymu, opaski pra jiad na ramieniu.
- 17 marca Dzień Muay Thai.
- W Rajadamnern legalnie obstawia się sygnałami rąk.
- Tameshiwari należy do egzaminów i do rozstrzygania turniejów.
- Film Fighter in the Wind (2004) opowiada historię Oyamy w sposób sfabularyzowany.
- Ćwiczący: Dolph Lundgren (mistrz Europy 1980 i 1981), Michael Jai White, Bas Rutten (honorowy 5. dan Kyokushin Budokai).
Częste mity
- Trzykrotne ukończenie 100-man kumite przez Oyamę w trzy dni byli uczniowie uznają za niewykonalne.
- Opowieść o 52 bykach: jedyne znane nagranie było według uczniów wyreżyserowane, a twierdzenia o łamaniu rogów uważa się za budowanie legendy.
- Film Fighter in the Wind nie jest dokładnym zapisem historycznym życia Oyamy, opiera się na sfabularyzowanej książce.
- Legendę o Nai Khanom Tomie z 1767 roku badacze uważają raczej za mitologiczną niż historyczną.
Co wybrać
Najczęstsze pytania
Czy kyokushin pokonał boks tajski?
Na stadionie Lumpinee trójka z dojo Oyamy zakończyła 2:1, źródła podają luty 1964 albo 12 lutego 1963. Były to trzy walki według zasad boksu tajskiego.
Czy w kyokushin wolno bić w głowę?
Kopnięcia w głowę tak. Uderzenia ręką i łokciem w twarz i szyję przepisy WKO zakazują, podobnie jak chwyty i klincz.
Czy któreś z nich jest olimpijskie?
Nie. Boks tajski ma od 2021 roku pełne uznanie MKOl, ale nie ma go w programie olimpijskim.