Masutatsu Oyama
大山倍達
Założyciel karate Kyokushin, który w 1953 roku otworzył w Tokio Oyama Dojo, a w 1964 roku założył Międzynarodową Organizację Karate (IKO).
Podstawowe informacje
JaponiaBiografia
Masutatsu Oyama był założycielem karate Kyokushin. Urodził się 27 lipca 1923 w Kintei (Gimje) w Korei pod panowaniem japońskim jako Choi Yeong-eui, oficjalna strona IKO podaje datę 4 czerwca 1923. Japońskie imię Oyama Masutatsu jest transkrypcją koreańskiego słowa Baedal, nazwy starożytnego koreańskiego królestwa. Zmarł 26 kwietnia 1994 w Tokio w wieku 70 lat.
W latach 1946–1950 trenował w dojo Kanbukan, a karate Shotokan studiował w dojo Funakoshi Gichin, niektóre źródła podają jako jego nauczyciela syna Gigo Funakoshi. Przez kilka lat uczył się także Goju-ryu u Nei-chu So. Odbył 14 miesięcy izolowanego treningu na górze Minobu, a po zwycięstwie w japońskich mistrzostwach krajowych kolejnych 18 miesięcy na górze Kiyosumi.
Z nazwą Kyokushin wiąże się próba hyakunin kumite (sto walk). Twierdzenie, że Oyama sam przeszedł ją trzy razy w trzy dni, podważają według Wikipedii jego dawni uczniowie, a oficjalna strona IKO go nie podaje. Według IKO w maju 1954 pojawiła się w ogrodzie jego domu w tokijskim Mejiro tablica Oyama Dojo, inne źródła podają rok 1953. W 1957 nazwał swój styl Kyokushin-kai (ostateczna prawda), a w 1964 formalnie założył Międzynarodową Organizację Karate (IKO). Wśród jego uczniów byli Hideyuki Ashihara, Jon Bluming i Peter Urban. Napisał ponad 80 książek po japońsku, między innymi What is Karate? (1958) i This is Karate! (1965).
IKO podaje, że w 1950 w Tateyamie walczył z 47 bykami i cztery zabił na miejscu, inne źródła podają 52 i trzy. Niezależnego dowodu nie znaleźliśmy. Jego życie opracowała manga Karate Baka Ichidai (1971) autorstwa Ikki Kajiwara. Był też inspiracją dla postaci Ryu z gry Street Fighter.
Młodość
Masutatsu Oyama urodził się jako Choi Yeong-eui w Kintei, dzisiejszym Gimje w Korei. Data urodzenia różni się w źródłach: Wikipedia podaje 27 lipca 1923, oficjalna strona IKO 4 czerwca 1923. Według Wikipedii pochodził z zamożnej rodziny, a ojciec Choi Seung-hyun był uznanym autorem klasycznej poezji chińskiej. Jako dziecko został wysłany na farmę swojej siostry w Mandżurii, a w wieku dziewięciu lat zaczął tam według tradycyjnej opowieści uczyć się chińskiej sztuki walki od miejscowego farmera.
W marcu 1938 wyjechał według Wikipedii do Japonii do brata, który wstąpił do szkoły lotniczej japońskiej armii. IKO podaje, że w 1943 wstąpił do japońskiego korpusu lotniczego, a w 1946 rozpoczął studia na wydziale wychowania fizycznego Uniwersytetu Waseda. Według Wikipedii tego samego roku ożenił się z Japonką Chiyako i mieli troje dzieci. Obywatelstwo japońskie uzyskał w 1968.
Szkolenie i nauczyciele
Do nauczycieli Oyamy IKO zalicza Funakoshi Gichin ze Shotokanu, Yamaguchi Gogen z Goju-ryu i Cho Nyusu (Nei-chu So), po koreańsku Cho Nyeong-ju, który według Wikipedii uczył go przez kilka lat Goju-ryu. Według Wikipedii Richard Kim zapoznał go z Kotaro Yoshida, którego Oyama później nazwał swoim największym nauczycielem, inne źródło tego nie potwierdza.
W 1946 odszedł trenować na górę Minobu w Yamanashi, według Wikipedii został tam czternaście miesięcy zamiast planowanych trzech lat. We wrześniu 1947 zwyciężył według IKO w pierwszych powojennych ogólnojapońskich mistrzostwach karate w sali Maruyama w Kyoto. W kwietniu 1948 postanowił poświęcić życie karate i odszedł na górę Kiyosumi, gdzie według IKO trenował osiemnaście miesięcy i zszedł w 1950.
Wkład i innowacje
W 1951 uczył według IKO karate członków sił okupacyjnych na prośbę armii amerykańskiej, a w 1952 zaprezentował karate w ciągu jedenastu miesięcy w 32 miejscach w Stanach Zjednoczonych. W maju 1954 pojawiła się w ogrodzie jego domu w tokijskim Mejiro tablica Oyama Dojo, a w czerwcu 1956 rozpoczął trening w dawnej sali baletowej w Ikebukuro, poprzedniczce dzisiejszej centrali. Styl otrzymał według Wikipedii w 1957 nazwę Kyokushinkai.
W lipcu 1958 powstał pierwszy oddział zagraniczny na Hawajach, a w grudniu 1960 Kyokushin miał 72 oddziały w 16 krajach. W czerwcu 1964 ukończono budynek centrali w Nishi-Ikebukuro i formalnie powstała Międzynarodowa Organizacja Karate IKO Kyokushinkaikan na czele z byłym premierem Eisaku Sato. W 1969 Oyama zorganizował pierwsze All Japan Open Karate Championship z pełnym kontaktem, a w 1975 pierwsze World Open Karate Championship. Według Wikipedii wydał książki What is Karate? (1958) i This is Karate! (1965).
Legendy i udokumentowane fakty
Najbardziej znana legenda opowiada o walkach z bykami. IKO podaje, że w 1950 w Tateyamie w prefekturze Chiba walczył z 47 bykami i cztery zabił na miejscu, inne zestawienia podają 52 byki i trzy zabite. Według Wikipedii dawni uczniowie nazwali tę historię budowaniem legendy, a jedyny znany filmowy zapis walki z bykiem był według nich wyreżyserowany.
Podobnie jest z próbą stu walk. Twierdzenie, że Oyama sam przeszedł ją trzy razy w trzy dni, jego dawni uczniowie uważają za praktycznie niewykonalne, a oficjalna strona IKO go nie podaje.
Sporna jest także sukcesja. IKO twierdzi, że Akiyoshi Matsui został mianowany zgodnie z życzeniem Oyamy, według Wikipedii mianował go testament spisany kilka dni przed śmiercią, który tokijski sąd rodzinny uznał w 1995 za nieważny. Niezależnego źródła o orzeczeniu sądu nie znaleźliśmy. Jego jedenaście zasad podaje IKO bez odwołania do książki lub roku, dlatego prowadzimy je jako wypowiedzi przypisywane.
Dziedzictwo
Oyama zmarł 26 kwietnia 1994 na raka płuc w wieku 70 lat. IKO podaje, że w maju 1994 według jego życzenia następcą został Akiyoshi Matsui. Organizacja po jego śmierci rozpadła się i obok IKO kierowanej przez Matsui powstały według Wikipedii między innymi Shinkyokushinkai Kenji Midori i inne grupy. Wdowa Chiyako założyła według Wikipedii fundację dla uczczenia jego dziedzictwa.
IKO w kwietniu 1996 uchyliła wcześniejsze wykluczenie i zerwanie stosunków, a od 2022 niektóre grupy dołączają do niej ponownie, między innymi Gogi-kai w 2022, Renkubukan w 2023 i Shinseikai w lipcu 2025.
Nauczyciele, uczniowie i rodzina
Powiązane sztuki walki
Kata i formy
Organizacje
- IKO Kyokushinkaikan↗Założyciel · 1964
Dzieła i źródła
Cytaty
Droga sztuk walki zaczyna się i kończy uprzejmością.
武の道は礼に始まり礼に終わる
Przypisywany
Na drodze sztuk walki pierwsze tysiąc dni to początek, a dopiero dziesięć tysięcy dni treningu prowadzi do mistrzostwa.
武の道においては千日を初心とし、万日の稽古をもって極みとす
Przypisywany
Filmografia
Rola w filmie nie oznacza, że dana osoba naprawdę ćwiczy tę sztukę — to jest wskazane wyżej.