Seipai

Podstawowe informacje

O kata

Seipai należy do okinawskiej tradycji Naha-te i dziś ćwiczą ją Goju-ryu, Shito-ryu i Kyokushin. Jaap Kooman opisuje ją jako katę łączącą twarde i miękkie ruchy z chwytami, dźwigniami na ramię i rzutami. Angielska Wikipedia w haśle o Goju-ryu dodaje, że kata prowadzi ruch w czterech kierunkach oraz po skosie pod kątem 45 stopni i przygotowuje do walki zarówno na dalszy, jak i na bliski dystans. Dla Seipai typowe są według Koomana okrężne, zamaszyste ruchy, uniki ciałem tai sabaki, zwody i obniżenie ciała, z którego ćwiczący wystrzeliwuje w górę i wytrąca przeciwnika z równowagi. GKR Karate uznaje ją za swoją dotąd najtrudniejszą katę, ponieważ zmusza ćwiczącego do częstych obrotów i zmiany długich i krótkich postaw; w jej programie Seipai naucza się na 1. kyu i ćwiczy pod kątem egzaminu na Shodan. W wersji Kyokushinu, tak jak krok po kroku zapisał ją Kooman, kata ma 30 kroków i trzy okrzyki kiai i zaczyna się w postawie fudo dachi. Oficjalna lista kat WUKF z 2024 roku wymienia ją przy Goju-ryu wśród kat sentei, a przy Shito-ryu, Kyokushinkai, Shukokai, Sankukai, Shisui-ryu i Nanbudo wśród opcjonalnych kat tokui.

Kata w poszczególnych stylach

Znaczenie nazwy

Nazwa Seipai oznacza osiemnaście. Według Jaapa Koomana wymowa pochodzi z dialektu chińskiej prowincji Fujian, gdzie sei znaczy dziesięć, a pai osiem; dziś używany zapis 十八手 czyta się jako osiemnaście rąk. To, co wyraża liczba osiemnaście, tłumaczy się różnie. USA-IFK Kyokushin wywodzi ją z buddyjskiego iloczynu sześciu zmysłów i trzech stanów. Karatephilosophy.com podaje dwa odczytania: osiemnaście punktów uciskowych i osiemnaście rodzajów technik, albo sześć razy trzy, gdzie szóstka oznacza barwę, głos, zapach, smak, dotyk i sprawiedliwość, a trójka dobro, zło i pokój. Katastepbystep.com łączy tę liczbę z osiemnastoma uczniami Buddy. Nie udało nam się na podstawie źródeł rozstrzygnąć, którą interpretację uznać za właściwą.

Twórca i historia

Źródła różnią się co do pochodzenia Seipai. Angielska Wikipedia w haśle o Kyokushinie pisze, że pierwotnie jest to chińska kata, którą na Okinawę przywiózł Higaonna Kanryo, a GKR Karate podaje, że to Higaonna wprowadził ją do Naha-te. Hasło o samym Higaonnie wymienia jednak wśród kat, których nauczył się w Chinach, tylko Sanchin, Seisan, Sanseru i Bechurin. Jaap Kooman uważa z kolei, że katę prawdopodobnie stworzyli Okinawańczycy, jeszcze zanim karate ustaliło się w stylach. Według GKR Karate Miyagi Chojun nieznacznie zmodyfikował ją, nauczając Goju-ryu, a strona Traditional Japanese Karate Network wskazuje go jako kluczową postać w jej przekazywaniu; według niej dużą część jego wiedzy przejęło okinawskie dojo Jundokan. Angielska Wikipedia podaje ją jako specjalność Toguchi Seikichiego.

Różnice między stylami

Seipai trafiła do Kyokushinu wśród kat południowych, które według angielskiej Wikipedii wywodzą się z tradycji Naha-te, przede wszystkim z Goju-ryu, które Oyama Masutatsu poznał u So Nei Chua i Yamaguchiego Gogena. Jaap Kooman wprost wywodzi Kyokushinową Seipai z treningu Oyamy u So Nei Chua i pisze o katach południowych, że pracują krótszymi ruchami i bliższym dystansem maai. Hasło o Shito-ryu podaje ją jako przykład ruchu okrężnego i walki na bliski dystans, na których opierał się program Higaonny. GKR Karate ćwiczy wersję przejętą z japońskiego Goju-ryu, a nie okinawską, o której pisze, że bardziej przypomina kung-fu. Katastepbystep.com zwraca uwagę, że linie Goju-ryu różnią się postawą na początku, okrężnymi blokami, fragmentami w postawie kwadratowej i zakończeniem, i uważa to za różnice między liniami, a nie błędy.

Klasyfikacja na zawodach

• Karate sportowe (WKF) — Oficjalna lista kata · obowiązuje od 1.01.2026 ↗
• WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Goju-ryu — Sentei (wybrane) · obowiązuje od 26.04.2024 ↗
• WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Kyokushin — Tokui (dowolne) · obowiązuje od 26.04.2024 ↗
• WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Nanbudo — Tokui (dowolne) · obowiązuje od 26.04.2024 ↗
• WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Sankukai — Tokui (dowolne) · obowiązuje od 26.04.2024 ↗
• WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Shito-ryu — Tokui (dowolne) · obowiązuje od 26.04.2024 ↗