Saifa
砕破 · Saifa
Dosłownie: „Rozbić i rozerwać“
Wymowa: [sajfa]
Inne nazwy: Saiha
Kata z okinawskiej Nahy, której nazwa 砕破 oznacza rozbić i rozerwać. Ćwiczą ją Goju-ryu, Shito-ryu i Kyokushin; dominują w niej cios odwrotną pięścią i cios młotem.
Podstawowe informacje
O kata
Saifa to kata z okinawskiej Nahy, ćwiczona oprócz Goju-ryu także w Shito-ryu i Kyokushinie. Należy do krótszych kat: GKR Karate, które ćwiczy wersję japońskiego Goju, liczy ją na 20 taktów i pisze, że ma prostsze embusen. Dominują w niej techniki zamkniętą pięścią, przede wszystkim cios odwrotną pięścią uraken i cios młotem tettsui, połączone z szybkimi ruchami zamachowymi. Jaap Kooman rozpisuje wersję Kyokushin na 21 ponumerowanych kroków. Zaczyna się w postawie fudo dachi i musubi dachi z mokuso; jedyne kiai pada przy uderzeniu młotem w dół na twarz (tettsui oroshi ganmen uchi), a przed końcowym powrotem do musubi dachi następuje blok shuto mae mawashi uke z oddechem ibuki. Jak różnią się liczby kroków w innych szkołach, omawiamy przy różnicach między stylami. Saifa pojawia się w programach wcześnie. Według angielskiej Wikipedii tradycje International Okinawan Goju-ryu i Meibukan uczą jej jako trzeciej katy, po Gekisai Dai Ichi i Gekisai Dai Ni, a przed Sanchin; GKR Karate umieszcza ją na zielonym pasie 6. kyu. W zawodach WUKF należy w Goju-ryu do obowiązkowych kat shitei, a w Shito-ryu i Kyokushinie do wybieralnych sentei.
Kata w poszczególnych stylach
| Styl | Nazwa w stylu | Ruchów | Kiai |
|---|---|---|---|
| Kyokushin | Saiha | 21 | 1 |
Znaczenie nazwy
Nazwa zapisywana jest znakami 砕破, katakaną サイファ. Według Jaapa Koomana pierwszy znak sai oznacza rozbić lub zniszczyć, a drugi, czytany fa lub ha, rozerwać; goju.co.uk zwraca uwagę, że sai to ten sam znak, co w nazwie katy Gekisai. Angielska Wikipedia podaje trzy tłumaczenia – rwać i drzeć, bić i miażdżyć, rwać i łamać ziemię – i uważa, że nazwa wskazuje na ciosy zamkniętą pięścią i proste chwyty. W Kyokushinie kata nazywa się Saiha.
Twórca i historia
Nie udało nam się jednoznacznie ustalić, kto stworzył Saifę; angielska Wikipedia podaje, że zarówno pochodzenie, jak i autor są nieznani. Według Koomana i GKR Karate wielu zgadza się, że przyniósł ją na Okinawę Higaonna Kanryo, który w 1867 roku wyjechał studiować sztuki walki do południowych Chin i po trzynastu latach wrócił i założył Naha-te. Goju.co.uk dodaje, że nauczył się jej w Fuzhou od Ryu Ryu Ko, i wspomina też pogląd, że jej korzenie sięgają systemów lwa z Fujianu. Inni badacze przypisują ją Miyagi Chojunowi, założycielowi Goju-ryu, który miał ją opracować po studiowaniu stylu białego żurawia w Fuzhou po śmierci swojego nauczyciela. Wikipedia opiera tę wersję na tym, że Saifa jest nieznana w Toon-ryu, założonym przez innego ucznia Higaonny. Według Kumade Karate przed drugą wojną światową należała do samych pierwszych kat Goju-ryu, dziś uczy się jej zwykle jako drugiej lub trzeciej.
Różnice między stylami
Według Koomana Kyokushin zalicza Saihę do tak zwanych kat południowych i przejął ją z treningu Masutatsu Oyamy u So Nei-Chu, najlepszego ucznia Gogena Yamaguchiego w Japonii. Wersja Oyamy podkreśla łokieć w ruchu, który zwykle nazywa się uwolnieniem z chwytu. GKR Karate ćwiczy wersję japońskiego Goju, nie okinawską, którą określa jako wyglądającą bardziej chińsko. Liczby różnią się w zależności od szkoły i sposobu liczenia: GKR podaje 20 taktów, Kooman w wersji Kyokushin 21 kroków z jednym kiai, a Kumade Karate z English Karate Organisation dwa kiai, nie podając według jakiego stylu.
Bunkai – zastosowania
GKR Karate widzi w Saifie odpowiedź na chwyt: podczas gdy większość kat, ich zdaniem, rozwiązuje obronę przed chwytem przez zamianę w dźwignię, Saifa wielokrotnie pokazuje, jak wyrwać się z chwytu napastnika i od razu kontrować pięścią, odwrotną pięścią lub pięścią młotem. Kooman dodaje do tego zasadę, na której opiera się kata: wyjść z linii, w którą celuje główna siła przeciwnika, a przy tym skrócić dystans.
Klasyfikacja na zawodach
- Karate sportowe (WKF) — Oficjalna lista kata · obowiązuje od 1.01.2026 ↗
- WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Goju-ryu — Shitei (obowiązkowe) · obowiązuje od 26.04.2024 ↗
- WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Kyokushin — Sentei (wybrane) · obowiązuje od 26.04.2024 ↗
- WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Nanbudo — Tokui (dowolne) · obowiązuje od 26.04.2024 ↗
- WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Sankukai — Tokui (dowolne) · obowiązuje od 26.04.2024 ↗
- WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Shito-ryu — Sentei (wybrane) · obowiązuje od 26.04.2024 ↗
W programach egzaminacyjnych
- Regulamin IKO (tradycyjne honbu): 1. kyu – Brązowy pas z czarnym paskiem
Kluczowa wskazówka
Ćwicz ją najpierw bardzo wolno, potem w średnim tempie, a dopiero potem w tempie normalnym – według GKR Karate szybkość i eksplozywność nie mają sensu, dopóki nawyki techniczne nie są w porządku.