Mitsuyo Maeda
前田光世
Japoński judoka Kodokanu o pseudonimie Conde Koma, który od 1904 roku walczył za granicą, a od 1914 roku uczył judo w Brazylii, gdzie powstawał fundament brazylijskiego jiu-jitsu.
Podstawowe informacje
BrazyliaBiografia
Mitsuyo Maeda był japońskim judoką Kodokanu, który od 1904 roku pokazywał judo i walczył w Ameryce i Europie, a od 1914 roku działał w Brazylii pod pseudonimem Conde Koma. Urodził się 18 listopada 1878 w Funazawie, dziś części Hirosaki w prefekturze Aomori, japońska Wikipedia podaje 18 grudnia. Zmarł 28 listopada 1941 w brazylijskim Belém.
Był najstarszym synem zamożnej rodziny rolniczej. Według japońskiej Narodowej Biblioteki Sejmowej przyjechał w 1896 roku do Tokio, a w 1897 roku wstąpił do Kodokanu. W 1898 roku wygrał dziesięć walk z rzędu w miesięcznych walkach Kodokanu, od 1901 roku miał 3. dan i do października 1904 roku uczył judo w szkole Gakushuin.
W listopadzie 1904 roku wypłynął z Tsunejiro Tomitą do USA, gdzie pokazywał judo między innymi na Princeton i West Point. Potem walczył w Anglii, Hiszpanii, na Kubie i w Meksyku, a w Barcelonie według Narodowej Biblioteki Sejmowej przyjął imię Conde Koma. Pierwszy udokumentowany występ w Brazylii miał we wrześniu 1914 roku, od października 1915 roku mieszkał w Belém, a w 1921 roku otworzył tam klub Conde Koma.
Od 1925 roku uczestniczył w osiedlaniu japońskich imigrantów w Pará, a później przyjął obywatelstwo brazylijskie. Kodokan przyznał mu 7. dan 27 listopada 1941 roku, dzień przed śmiercią. Wśród jego brazylijskich uczniów byli Jacyntho Ferro i Luiz França. Często podaje się, że uczył Carlosa Gracie, ale badacze podają, że Carlos uczył się u ucznia Maedy Jacyntho Ferro.
Młodość
Mitsuyo Maeda urodził się jako najstarszy syn zamożnej rodziny rolniczej we wsi Funazawa, dziś części Hirosaki w prefekturze Aomori. Angielska Wikipedia podaje datę 18 listopada 1878, japońska 18 grudnia 1878. Według Sonny'ego Browna nazywał się Hideyo, a na Mitsuyo zmienił imię w Ameryce około lipca 1905 roku.
Według japońskiej Narodowej Biblioteki Sejmowej wyjechał w 1896 roku ze szkoły średniej w Aomori do Tokio, do nowo założonej szkoły średniej Waseda, a w 1897 roku wstąpił do Kodokanu. Angielska Wikipedia podaje rok 1894 i Uniwersytet Waseda.
Szkolenie i nauczyciele
Według eseju Sonny'ego Browna, opartego na japońskich źródłach Kodokanu, jego pierwszymi nauczycielami byli Iwazaki, Kawahara Yataro, Washio i Isoya. Tsunejiro Tomita był o dwa dany wyżej, a Maeda przez rok był jego partnerem podczas pokazów, jako nauczyciela źródła Kodokanu go według Browna nie mają. Badacz Robert Drysdale podaje, że Maeda nie był bezpośrednim uczniem Kano Jigoro.
W 1898 roku wygrał według Narodowej Biblioteki Sejmowej dziesięć walk z rzędu w miesięcznych walkach studenckich Kodokanu. Od 1901 roku miał 3. dan, a od kwietnia 1901 do października 1904 roku był asystentem instruktora judo w szkole Gakushuin. Piąty dan zdobył według Wikipedii 8 stycznia 1912, szósty w 1929 roku, a siódmy 27 listopada 1941, dzień przed śmiercią.
Wkład i innowacje
16 listopada 1904 roku wypłynął z Tsunejiro Tomitą i Satake z Jokohamy, a 8 grudnia dotarł do Nowego Jorku. W 1905 roku pokazywał judo na Princeton, West Point i Uniwersytecie Columbia. W Anglii występował od czerwca 1907 roku, a w styczniu 1908 roku walczył w Londynie jako Maida Yamato. Według Narodowej Biblioteki Sejmowej pseudonim Conde Koma powstał w Barcelonie. W grudniu 1908 roku wystąpił w Hawanie, a w lipcu 1909 roku w Meksyku. W 1912 roku ukazała się pod jego nazwiskiem książka o podróżach judoki po świecie.
Pierwszy udokumentowany występ w Brazylii miał według Wikipedii i Drysdale'a we wrześniu 1914 roku w São Paulo lub Santos, data 14 listopada 1914 pochodzi z jego paszportu w Porto Alegre. Od października 1915 roku mieszkał w Belém, a w 1921 roku otworzył tam klub Conde Koma. Od 1925 roku uczestniczył w osiedlaniu japońskich imigrantów koło Tomé-Açu, a obywatelstwo brazylijskie przyjął według japońskiej Wikipedii w maju 1927 roku, według BJJ Heroes w 1930 roku.
Legendy i udokumentowane fakty
Rozpowszechniona wersja mówi, że Maeda uczył Carlosa Gracie. Według Sonny'ego Browna Carlos uczył się u ucznia Maedy Jacyntho Ferro, a ich spotkanie nie jest udokumentowane. Hélio Gracie sam zaprzeczył, że kiedykolwiek spotkał Maedę. Często pisze się też, że Maeda przywiózł jiu-jitsu do Brazylii, ale Sada Miyako przyjechał do Rio już 31 grudnia 1908.
Legenda o tysiącu walk bez porażki nie odpowiada ówczesnym doniesieniom: Wikipedia podaje porażki w Nowym Jorku 8 marca 1905 i w 1909 roku, a według Browna zawyżone liczby pochodzą z książki z 1912 roku. Wyniki jego brazylijskich walk różnią się także w Wikipedii, a Brown podaje, że walki bez zasad vale tudo nie są udokumentowane. Twierdzenie, że uczył prezydenta Theodora Roosevelta, według Browna powstało przez pomyłkę, Narodowa Biblioteka Sejmowa przypisuje nauczanie Roosevelta Yoshiakiemu Yamashicie.
Dziedzictwo
Według badań Roberta Drysdale'a Maeda przyznał pierwsze brazylijskie stopnie pięciu uczniom: Waldemarowi Lopesowi, Raphaelowi Gomesowi, Jacyntho Ferro, Matheusowi Pereirze i Guilherme de la Rocque. Klub Conde Koma w Belém według BJJ Heroes działa pod kolejnymi nauczycielami do dziś. Przez jego uczniów judo i jiu-jitsu dotarło do rodziny Gracie i stało się jednym z fundamentów brazylijskiego jiu-jitsu.
Jest pochowany na cmentarzu Santa Isabel w Belém. W maju 1956 roku odsłonięto mu w Hirosaki pomnik w obecności Riseia Kano. Biografię Lion's Dream o nim wydał w 2003 roku Kamiyama Norishi.