Karate vs. Kick-boxing
Krótka odpowiedź
Kick-boxing wyrósł z karate: w Japonii w latach sześćdziesiątych z połączenia pełnokontaktowego karate z boksem tajskim, w USA w latach siedemdziesiątych z walk karateków w full contact. Karate opiera się na formach, stopniach i kumite z kontaktem zależnym od stylu, kick-boxing dzieli się na tatami z kontrolowanym kontaktem i ring z uderzeniami w głowę z pełną siłą. Karate było olimpijskie tylko w Tokio 2020, kick-boxing ma od 2021 roku pełne uznanie MKOl, ale w programie olimpijskim go nie ma.
W skrócie
| Karate | Kick-boxing | |
|---|---|---|
| Kraj pochodzenia | Japonia | Japonia |
| Powstanie | XX wiek (obecna forma) | ok. 1966 |
| Założyciel | Anko Itosu (kodyfikator) | Osamu Noguchi |
| Kontakt | Półkontakt · Pełny kontakt (zależnie od stylu) | Półkontakt · Lekki kontakt · Pełny kontakt (zależnie od stylu) |
| Sparing | Półkontakt · Pełny kontakt (zależnie od stylu) | Lekki kontakt · Pełny kontakt (zależnie od stylu) |
| Format zawodów | Na punkty | Mieszane |
| Status olimpijski | Dawna dyscyplina olimpijska | Nieolimpijska |
| Stopnie | Tak (pasy) | Nie |
| Uznawanie stopni | rozproszone | rozproszone |
| Strój | Kimono wymagane | Sprzęt ochronny |
| Broń | Bez broni · Broń opcjonalnie (zależnie od stylu) | Bez broni · Broń opcjonalnie (zależnie od stylu) |
| Formy | Formy są podstawą | Formy opcjonalnie |
| Koszty względne | niskie | średnie |
| Katy i formy w encyklopedii | 67 | – |
| Techniki w encyklopedii | 230 | – |
Skale 1–5
Ocenia się typowy trening dorosłego początkującego w zwykłym klubie, z kalibracją dla wszystkich sztuk.
Z czego składa się każda sztuka
Ocena redakcyjna 0–3: ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.
Historia i pokrewieństwo
Kick-boxing wyrósł z karate w dwóch miejscach: w Japonii z karate pełnokontaktowego i boksu tajskiego, w USA z walk karateków w formule full contact.
- 1959: karateka Tatsuo Yamada zaproponował walki karate-boxing.
- 1963: karatecy z dojo Masutatsu Oyamy zmierzyli się w Bangkoku z tajskimi bokserami.
- 1966: Osamu Noguchi założył stowarzyszenie i nadał sportowi nazwę.
- 1970: Joe Lewis, zawodnik Shorin-ryu, wygrał pierwszą uznaną walkę full contact.
- WAKO zaczynała jako World All-Style Karate Organization, powstała w 1974 lub 1977 roku.
- 1993: Kazuyoshi Ishii z Seidokaikanu założył K-1.
Technika
- Uderzenia, kopnięcia i bloki ze stójek.
- Kumite WKF: 1 punkt za uderzenie w tułów, 2 punkty za kopnięcie w tułów, 3 punkty za kopnięcie w głowę.
- W głowę tylko lekki kontakt, łokcie i kolana zakazane.
- Kyokushin: pełny kontakt bez rękawic, bez uderzeń rękami w głowę.
- Uderzenia pięścią w rękawicach i kopnięcia, rzuty zakazane przez przepisy WAKO.
- Point fighting: przerwanie po każdym punkcie, 2 punkty za kopnięcie w głowę.
- Full contact: kopnięcia tylko w tułów i głowę, low kick dodaje kopnięcia w udo.
- K1 style dodaje kolana, klincz jest zakazany.
Point fighting jest blisko kumite WKF: w obu punktuje się czyste trafienia i przerywa walkę. Ring celuje w głowę z pełną siłą, czego kumite WKF nie dopuszcza.
Trening
| Karate | Kick-boxing | |
|---|---|---|
| Filary nauczania | kihon, kata, kumite | nie udało nam się potwierdzić budowy lekcji |
| Walka na treningu | od umówionego kumite po walkę swobodną | WAKO: kontrolowany sparing od zielonego pasa |
| Formy | kata | tylko konkurencja zawodnicza musical forms |
Częstotliwości treningów nie udało nam się potwierdzić w żadnej z obu sztuk. Light contact jest według źródeł bardzo wymagający kondycyjnie.
Postępy i stopnie
| Karate (JKA) | Kick-boxing (WAKO) | |
|---|---|---|
| Stopnie | 10 kyu i 10 dan | od białego do brązowego pasa, od 1. do 10. dan |
| Czas oczekiwania między stopniami | 1. i 2. dan po 1 roku | 6 miesięcy między kyu, 2 lata z 1. na 2. dan |
| Granica wieku | 3. dan od 18 lat | czarny pas od 16 lat |
| Zawody jako warunek | nie, egzamin z kihonu, kata i kumite | od pasa pomarańczowego zawody regionalne |
Program WAKO jest nieobowiązkowy, a stopnie dan do 3. włącznie nadaje związek krajowy. W karate każdy styl ma własny regulamin.
Obciążenie i ryzyko
- Metaanaliza 28 badań kumite (Lystad i in., 2020): 88,3 urazu na 1 000 startów, w większości najlżejsze.
- Głowa i szyja: mediana 57,9%.
- Wstrząśnienie mózgu na MŚ WKF 2008–2014: 0,43 na 1 000 startów.
- Nevada, 15 lat danych (Lystad, 2015): 390,1 urazu na 1 000 startów, 57,8% w głowę.
- Zawodowcy w stanie Wiktoria 1985–2001: 109,7 na 1 000 startów.
- Badań point fightingu nie udało nam się potwierdzić.
Dla kogo
| Karate (WKF) | Kick-boxing (WAKO Europe) | |
|---|---|---|
| Najniższy wiek zawodniczy | kategoria do 14 lat (12–13 lat) | tatami: dzieci 7–9 lat |
| Młodzież | kadeci 14–15, juniorzy 16–17 lat | kadeci 10–15 lat, ring od 15–16 lat |
| Seniorzy | od 18 lat | 19–40 lat |
| Wyższy wiek | kategorii weteranów WKF nie udało nam się potwierdzić, Shotokan SKDUN ma je dopiero od 68 lat wzwyż | masters 41–55 lat, tylko w konkurencjach tatami |
| Kobiety | na MŚ od 1980 roku | wszystkie kategorie wiekowe, ochraniacz klatki piersiowej od starszych kadetek |
| Para sport | para-karate na MŚ od 2014 roku | nie udało nam się go potwierdzić |
Dzieci
| Karate | Kick-boxing | |
|---|---|---|
| Najniższa kategoria zawodnicza | WKF od 12 lat, Shotokan SKDUN od 10 lat | WAKO Europe: dzieci 7–9 lat, tylko tatami |
| Co jest dzieciom zabronione | szczególnych zakazów nie udało nam się potwierdzić, obowiązują ogólne (szyja, kolana, łokcie) | konkurencje ringowe, te zaczynają się od 15–16 lat |
| Obowiązkowe ochraniacze | do 14 lat kask i ochraniacz tułowia | kask, ochraniacz szczęki, suspensorium, ochraniacze goleni, w point fightingu maska do 12 lat |
| Długość walki | do 14 lat 1,5 minuty | przepisów WAKO dla dzieci nie udało nam się potwierdzić |
| Badania u dzieci | słowackie turnieje dziecięce: 45,3 urazu na 1 000 startów | francuskie badanie izb przyjęć u 10–18-latków nie podaje wyników według sportów |
| Stanowiska lekarzy | AAP (2016): karate może poprawić kondycję i motorykę | dla kick-boxingu nie udało nam się ich potwierdzić, AAP i CPS (2011) mówią o boksie |
Samoobrona
- Kumite od umówionych ataków po walkę swobodną.
- Opór we WKF ograniczają punkty i lekki kontakt w głowę.
- Kyokushin walczy w pełnym kontakcie bez rękawic.
- Wado-ryu ćwiczy także dźwignie i rzuty.
- Sparing ringowy przeciw pełnemu oporowi, uderzenia i kopnięcia w głowę.
- Klincz przepisy WAKO zakazują, K-1 dopuszcza go najwyżej 5 sekund.
- Rzutów, walki w parterze ani broni się nie trenuje.
- Badania przenoszenia umiejętności do samoobrony nie udało nam się potwierdzić.
Kick-boxing ringowy trenuje przeciw pełnemu oporowi na dystansie uderzeń i kopnięć. Karate obejmuje ten sam dystans, ale poziom oporu partnera zależy od stylu, a niektóre style dodają dźwignie i rzuty. Walki w parterze nie rozwija żadna z tych sztuk.
Praktyczne zastosowanie
| Karate | Kick-boxing | |
|---|---|---|
| Program samoobrony | nie udało nam się go potwierdzić | nie udało nam się go potwierdzić |
| Obciążenie kondycyjne | badania nie udało nam się potwierdzić | cardio kickboxing, 15 kobiet (ACE): 75–85% maksymalnego tętna, 350–450 kcal na godzinę |
| Wariant fitness | nie udało nam się go potwierdzić | cardio kickboxing, godzina bez walki |
| Starszy wiek | randomizowane badanie 89 osób w wieku około 70 lat: po 5 miesiącach poprawa reaktywności i uwagi | badania u seniorów nie udało nam się potwierdzić |
| Zawody w wyższym wieku | Shotokan SKDUN od 68 lat wzwyż | WAKO masters 41–55 lat |
Badania dotyczą małych grup i krótkich programów, ogólnego wniosku o przydatności nie da się z nich wyciągnąć. Pomiar cardio kickboxingu opisuje godzinę fitness, a nie trening do walki ringowej.
Zawody
| Karate | Kick-boxing | |
|---|---|---|
| Igrzyska olimpijskie | tylko Tokio 2020 | nie, WAKO ma pełne uznanie MKOl od 2021 |
| Konkurencje | kumite i kata (WKF), knockdown (Kyokushin) | tatami: point fighting, light contact, kick light, musical forms, ring: full contact, low kick, K1 style |
| Długość walki | WKF seniorzy 3 minuty | WAKO ring 3 rundy po 2 minuty, K-1 3 po 3 minuty |
| Scena zawodowa | nie udało nam się jej potwierdzić | K-1, Glory, ONE Championship |
Sprzęt i koszty
| Karate | Kick-boxing | |
|---|---|---|
| Strój | karategi i pas | zależnie od konkurencji, od długich spodni po szorty |
| Rękawice | w zawodach WKF lekkie rękawice | 8 uncji w point fightingu, w pozostałych 10 uncji |
| Ochraniacze zawodnicze | szczęka, tułów, golenie, podbicia | kask, szczęka, suspensorium, golenie |
| Względne koszty | niskie | średnie |
Dostępność i organizacje
| Karate | Kick-boxing | |
|---|---|---|
| Światowa federacja sportowa | World Karate Federation | WAKO |
| Inne organizacje | style i ich odłamy, na przykład JKA lub Kyokushin rozdzielone po 1994 roku | ISKA, WKA, IKF oraz zawodowe K-1, Glory, ONE Championship |
| Uznawanie stopni przy przeprowadzce | zależy od organizacji, ogólnej zasady nie udało nam się potwierdzić | 1. do 3. dan nadaje związek krajowy, wzajemnego uznawania między organizacjami nie udało nam się potwierdzić |
W obu sztukach decyduje, do której organizacji należy nowy klub. W karate to kwestia stylu, w kick-boxingu organizacji i konkurencji, ponieważ każda ma własne przepisy.
Przejście i łączenie
- Kopnięcia i wyczucie dystansu z kumite.
- Point fighting punktuje podobnie jak kumite WKF.
- Na ring trzeba przywyknąć do uderzeń w głowę z pełną siłą.
- Kondycja z rund i pełny kontakt.
- Nauka stójek, bloków i kata.
- Do kumite WKF trzeba ograniczyć kontakt w głowę.
Po lewej przejście z karate do kick-boxingu, po prawej odwrotnie. Z karate do ringu przeszli Bill Wallace, Andy Hug i Semmy Schilt.
Filozofia
- Przyrostek do: sztuka jako droga ze składnikiem duchowym.
- Dojo kun: charakter, wysiłek, uprzejmość.
- Niju kun Funakoshiego: pokora, szacunek, cierpliwość.
- Terminologia i komendy japońskie.
- Własnej filozofii kick-boxingu nie udało nam się w źródłach potwierdzić, opisuje się go jako nowoczesny sport zachodni.
- Konkurencje WAKO mają angielskie nazwy: point fighting, light contact, low kick.
- Pierwotna nazwa WAKO zawierała słowo karate, kick-boxing przyjęła później.
Formy i terminologia
Kata są podstawą nauczania karate oraz częścią egzaminów i zawodów, oficjalna lista WKF obejmuje ich około stu, a ich analiza nazywa się bunkai. W kick-boxingu formy są tylko jedną z konkurencji tatami WAKO: zawodnik wykonuje układ przeciw wyimaginowanemu przeciwnikowi, z muzyką lub bez niej oraz z bronią lub bez niej, indywidualnie i w zespołach. Sędziowie oceniają technikę, czystość ruchu i kombinacje uderzeń i kopnięć.
Kultura treningu
- Ukłon na początku i na końcu, w drużynowym kata WKF obowiązkowy.
- Trening w dojo, w karategi z pasem odpowiednim do stopnia.
- Zawodnicy kumite noszą czerwony (aka) lub niebieski (ao) pas.
- Podział na tatami z kontrolowaną siłą i ring z pełną siłą.
- Strój zależny od konkurencji, od długich spodni po szorty.
- W Japonii po 1966 roku telewizyjny boom wokół Tadashiego Sawamury, w latach siedemdziesiątych spadek zainteresowania.
- Ukłonu i etykiety na sali nie udało nam się potwierdzić.
Częste mity
- Kick-boxing nie ma jednych przepisów: point fighting przerywa się po każdym punkcie, full contact zakazuje kopnięć w nogi, low kick je dopuszcza, a K-1 dodaje kolana.
- Kick-boxing nie jest tym samym co boks tajski, przepisy WAKO zakazują łokci, rzutów i klinczu.
- Karate nie ma jednych przepisów: kumite WKF trafia w głowę lekkim kontaktem, Kyokushin walczy w pełnym kontakcie bez rękawic.
- Uznanie MKOl z 2021 roku nie oznacza programu olimpijskiego, kick-boxingu na igrzyskach olimpijskich nie ma.
- Cardio kickboxing to godzina fitness, a nie zawodniczy kick-boxing.
Co wybrać
Najczęstsze pytania
Czy kick-boxing wywodzi się z karate?
W dużej mierze tak. Japoński kick-boxing połączył karate pełnokontaktowe z boksem tajskim, a WAKO początkowo nazywała się World All-Style Karate Organization.
Które z nich jest olimpijskie?
Karate było w programie tylko w Tokio 2020. Kick-boxingu w programie nie ma, WAKO ma od 2021 roku pełne uznanie MKOl.
Czy kick-boxing jest pełnokontaktowy?
Zależy od konkurencji. Tatami to kontrolowany kontakt, ring to pełna siła łącznie z uderzeniami w głowę.