Dojo
道場
Sala, w której ćwiczy się japońskie sztuki walki. Dosłownie „miejsce drogi”, z własną etykietą, sprzątaniem i ściśle ustalonym układem przestrzeni.
Podstawowe informacje
Budowa słowa
Definicja
Dojo (道場) składa się ze znaków 道, droga, i 場, miejsce. Dosłownie oznacza „miejsce drogi”. Słowo pochodzi z buddyzmu, gdzie oznaczało miejsce praktyki duchowej i medytacji, a dopiero później przeszło na sale sztuk walki. W Japonii dojo można dziś nazwać każde miejsce do treningu fizycznego, także sale wrestlingu zawodowego. Na Zachodzie to określenie stosuje się niemal wyłącznie do japońskich sztuk walki, takich jak judo, karate, aikido czy kendo. Główna sala szkoły lub organizacji, która zwykle jest też jej siedzibą, nazywa się honbu dojo.
W praktyce
Do dojo nie wchodzi się w obuwiu, a przy wejściu i wyjściu ćwiczący kłaniają się. Ściana frontowa nazywa się shomen. Zwykle znajduje się naprzeciw wejścia i często wisi na niej mała świątynka shinto kamidana, portret założyciela, kaligrafia lub dekoracja z kwiatów. Miejsce honorowe określa się jako kamiza. Uczniowie zwykle wchodzą w dolnym lewym rogu, patrząc w stronę shomen, nauczyciele zajmują górną prawą stronę. Do porządku należy wspólne sprzątanie soji na początku lub na końcu treningu. Ma ono znaczenie higieniczne i symboliczne: uczeń dba o miejsce, w którym się uczy.
Różnice między sztukami i stylami
Koreańskie sztuki mają na salę treningową słowo dojang (도장), pisane tymi samymi znakami 道場. W sztukach chińskich szkoła i jej sala nazywają się wuguan, po kantońsku kwoon. Południowoindyjskie kalaripayattu ćwiczy się w kalari. Każda z tych przestrzeni ma własną etykietę i układ, dlatego te słowa nie są wymienne.
Powiązania z innymi pojęciami
Odpowiednik w innej sztuce
Sala treningowa koreańskich sztuk walki, głównie taekwondo i hapkido. Zapisywana tymi samymi znakami co japońskie dojo (道場).
Wuguan武館Chińska szkoła i sala treningowa sztuk walki, dosłownie „sala bojowa”. Po kantońsku mo gun, po angielsku często kwoon. Odpowiednik japońskiego dojo.
Khai muayค่ายมวยObóz treningowy muay thai. Zawodnicy często w nim mieszkają, trenują dwa razy dziennie i noszą nazwę obozu jako część pseudonimu zawodniczego.
KalariകളരിMiejsce treningu kalaripayattu w Kerali, od którego wzięła nazwę ta sztuka. Tradycyjne kalari jest zagłębione w ziemi i ma świątynkę.
Zobacz też
Tradycyjna japońska mata podłogowa ze słomy ryżowej i sitowia. W dojo tak nazywa się też dzisiejsze piankowe maty, na których się ćwiczy i rywalizuje.
Dojo kun道場訓Krótki zbiór zasad dojo, który ćwiczący recytują na końcu treningu. Najbardziej znany jest pięciopunktowy dojo kun karate Shotokan.
Kamiza上座Honorowe miejsce w dojo, dosłownie „górne siedzisko”. Zwykle przy ścianie czołowej z ołtarzykiem kamidana lub portretem założyciela, przed którym ćwiczący się kłaniają.
Reiho礼法Zbiór zasad dobrego zachowania, dosłownie „prawo szacunku”. W sztukach walki reguluje ukłony, siadanie, ubiór i obchodzenie się z bronią.
Rei礼Ukłon i ogólnie szacunek w japońskich sztukach walki. Kłania się na stojąco (ritsurei) i na klęcząco (zarei) przy wejściu do dojo, partnerowi i nauczycielowi.