Aikido vs. Hapkido
Krótka odpowiedź
Aikido i hapkido mają wspólny korzeń w Daito-ryu aiki-jujutsu Sokaku Takedy, u którego studiował Morihei Ueshiba i według własnej, spornej opowieści także Choi Yong-sool. Oba opierają się na dźwigniach na nadgarstek i łokieć oraz na rzutach, hapkido dodaje do nich liczne kopnięcia, uderzenia i rzuty ukształtowane przez judo. Aikido rywalizuje tylko w części szkół, hapkido w ocenianych pokazach technik i form, a żadne z nich nie jest olimpijskie.
W skrócie
| Aikido | Hapkido | |
|---|---|---|
| Kraj pochodzenia | Japonia | Korea Południowa |
| Powstanie | XX wiek (obecna forma) | XX wiek (obecna forma) |
| Założyciel | Morihei Ueshiba | Choi Yong-sool |
| Kontakt | Lekki kontakt | Lekki kontakt |
| Sparing | Tylko ćwiczenia z partnerem · Lekki kontakt (zależnie od stylu) | Tylko ćwiczenia z partnerem · Lekki kontakt (zależnie od stylu) |
| Format zawodów | Mieszane | Formy |
| Status olimpijski | Nieolimpijska | Nieolimpijska |
| Stopnie | Tak (pasy) | Tak (pasy) |
| Uznawanie stopni | rozproszone | rozproszone |
| Strój | Kimono wymagane | Kimono wymagane |
| Broń | Broń opcjonalnie | Broń opcjonalnie |
| Formy | Formy opcjonalnie | Formy opcjonalnie |
| Koszty względne | niskie | niskie |
| Techniki w encyklopedii | 14 | 1 |
Skale 1–5
Ocenia się typowy trening dorosłego początkującego w zwykłym klubie, z kalibracją dla wszystkich sztuk.
Z czego składa się każda sztuka
Ocena redakcyjna 0–3: ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.
Historia i pokrewieństwo
Aikido i hapkido mają wspólny korzeń w Daito-ryu aiki-jujutsu i w nauczaniu Sokaku Takedy. Morihei Ueshiba studiował u niego od 1915 roku, Choi Yong-sool według własnej opowieści około 30 lat. To twierdzenie jest sporne: zapisy Takedy potwierdzają tylko krótszą naukę, a Choi przedstawił w latach 1962 i 1982 dwie różne wersje swojej historii.
- 1915: Morihei Ueshiba zaczął studiować Daito-ryu u Sokaku Takedy.
- 1942: sztuka Ueshiby otrzymała nazwę aikido.
- 1948: Choi Yong-sool zaczął uczyć w Daegu, pierwszym uczniem był judoka Seo Bok-seob.
- 1951: pierwsza szkoła Daehan Hapki Yu Kwon Sool Dojang, 1958 szkoła Choia po raz pierwszy pod nazwą Hapkido.
- Nazwę hapkido źródła datują na rok 1959, Ji Han-jae twierdził, że 1957.
Technika
- Zasady irimi, tenkan, atemi, kokyu-ho i sankaku-ho.
- Dźwignie i rzuty: ikkyo do gokyo, shiho nage, kote gaeshi.
- Atemi jako uderzenie w czułe punkty lub przygotowanie rzutu.
- Techniki w stójce, w siadzie i w pozycji hanmi handachi.
- Dźwignie głównie na nadgarstek i łokieć, w dużej części z Daito-ryu.
- Rzuty z dźwigni i z judo, praca w parterze Wa Uul i Jwa Sul.
- Niskie kopnięcia zamiatające, kopnięcia obrotowe piętą, na poziomie zaawansowanym blade kicks.
- Uderzenia ręką i łokciem, uderzenia w punkty uciskowe hyeol.
Dźwignie na nadgarstek i łokieć mają obie sztuki z Daito-ryu. Hapkido dodaje do nich liczne kopnięcia, uderzenia i rzuty ukształtowane przez judo, aikido używa uderzeń głównie do przygotowania dźwigni lub rzutu.
Trening
| Aikido | Hapkido | |
|---|---|---|
| Filary nauki | kata w parach (uke atakuje, tori odpowiada), rozgrzewka junbi taiso, upadki | ćwiczenie techniki, upadki (nakbeop), sparing, medytacja, ćwiczenia gi |
| Opór partnera | punktem wyjścia jest współpraca, Shodokan tanto randori z oporem | formy sparingu i oporu według organizacji nie znaleźliśmy |
| Praca w parterze | techniki w siadzie (suwari waza) | tradycyjnie w zestawach samoobrony zamiast sparingu |
| Broń | bokken, jo, tanto, Iwama aiki-ken i aiki-jo | obrona przed nożem, danbong, kij, długi kij, lina, miecz, nunchaku |
Aikido kładzie nacisk na rozluźnienie, ruchliwość i gibkość raczej niż na siłę. Proporcji techniki, sparingu i kondycji na lekcji nie znaleźliśmy w żadnym z nich.
Postępy i stopnie
| Aikido | Hapkido | |
|---|---|---|
| Stopnie | kyu (biały pas) i dan (czarny pas) | dawniej 5 pasów, dziś często 10 gup według taekwondo, potem dan |
| Kto nadaje | Aikikai: świadectwo z podpisem doshu | przepisów organizacji nie znaleźliśmy |
| Młodsi uczniowie | niektóre dojo ustalają minimalny wiek przed egzaminem na dan | junior black belt (pum), 1. dan od 16 lub 18 lat |
| Treść egzaminów | randori przeciw wielu napastnikom na wyższych stopniach | Korea Hapkido Association 1991: 4. dan miecz i wielu napastników |
W obu sztukach system stopni różni się zależnie od organizacji, w aikido stopnie nie są więc zamienne między organizacjami.
Obciążenie i ryzyko
- Zetaruk i wsp. (BJSM 2005, 47 praktykujących aikido z 263 uczestników): uraz z przerwą w treningu w ciągu roku u 51% praktykujących aikido, w karate 30%.
- W porównaniu z karate wyższe ryzyko urazów głowy i szyi, kończyn górnych i tkanek miękkich.
- Typowo tkanki miękkie, stawy i palce, często przy błędnej ocenie, jak uke poradzi sobie z rzutem.
- Yudistira, Khasanah i Sefriana (SURYA 2021, 60 praktykujących hapkido w Indonezji): najczęściej kostka, 50,9% urazów.
- Stawy i więzadła 44,4% urazów, 50,9% powstało podczas treningu technicznego.
- Mała próba z jednej prowincji, innego badania urazów nie znaleźliśmy.
Dla kogo
| Aikido | Hapkido | |
|---|---|---|
| Kobiety | Hombu dojo: zajęcia dla kobiet | para mieszana w konkurencji technik Iowa Games, programu dla kobiet nie znaleźliśmy |
| Starszy wiek | Ki Society uczy wszystkie grupy wiekowe | programu dla seniorów nie znaleźliśmy |
| Grupy zawodowe | Yoshinkan Senshusei z policją tokijską | straż prezydencka (Ji Han-jae), policja w Seulu (Chong-min Lee) |
Dzieci
| Aikido | Hapkido | |
|---|---|---|
| Wiek programów i zawodów | Hombu dojo ma zajęcia dla dzieci, wieku nie znaleźliśmy | mistrzostwa świata w Changnyeong (2026) mają dywizje od przedszkola |
| Stopnie dzieci | minimalny wiek na dan ustalają tylko niektóre dojo | junior black belt (pum), 1. dan od 16 lub 18 lat |
| Konkurencje dziecięce | zawodów dziecięcych nie znaleźliśmy | formy, samoobrona, daleki upadek, łamanie, kopnięcia na szybkość, sparing niewymieniony |
| Zabronione techniki i ochraniacze | nie znaleźliśmy | nie znaleźliśmy |
| Badania i stanowiska lekarzy | Zetaruk i wsp. 2005, mieszana próba sztuk walki | badania u dzieci nie znaleźliśmy |
Samoobrona
- Dźwignie, rzuty i upadki przeciw atakowi partnera.
- Randori przeciw wielu napastnikom na wyższych stopniach.
- Krytycy zwracają uwagę, że słabe ataki uke prowadzą do warunkowych reakcji.
- Program zawiera obronę przed chwytami, uderzeniami, kopnięciami i nożem.
- Wielu napastników w programie 4. danu (Korea Hapkido Association 1991).
- Czy obrony ćwiczy się przeciw pełnemu oporowi, nie znaleźliśmy.
Obie sztuki ćwiczą samoobronę głównie przeciw współpracującemu partnerowi, opór w aikido dodaje Shodokan. Badania skuteczności przeciw prawdziwemu atakowi nie znaleźliśmy w żadnej z nich.
Praktyczne zastosowanie
| Aikido | Hapkido | |
|---|---|---|
| Badania | przegląd 20 artykułów (Archives of Budo 2017): gibkość, równowaga, uważność, słaba metodyka | badania korzyści dla kondycji lub psychiki nie znaleźliśmy |
| Równowaga | 30 początkujących, 8 tygodni (Saruhan i Bavli 2023): poprawa równowagi statycznej | nie znaleźliśmy |
| Zastosowanie zawodowe | Yoshinkan Senshusei z policją tokijską od 1957 | broń w programach niektórych armii i policji, straż prezydencka |
Badania aikido dotyczą małych grup i krótkich programów, w hapkido żadnego nie znaleźliśmy. Nie da się z nich wyciągnąć ogólnego wniosku o przydatności.
Zawody
| Aikido | Hapkido | |
|---|---|---|
| Zawody sportowe | tylko część szkół, Aikikai nie rywalizuje | oceniane pokazy, jednolitych przepisów sparingu nie znaleźliśmy |
| Zawody w parach | Shodokan: tanto randori, toshu randori, embu, ippon 4 punkty | Iowa Games: pary prezentują techniki, jury ocenia praktyczność, skuteczność, wyczucie czasu i wykonanie |
| Zestawy i formy | Ki Society: taigi, 31 zestawów | Changnyeong 2026: formy gołymi rękami i z bronią, samoobrona, daleki upadek, łamanie, kopnięcia na szybkość |
| Igrzyska olimpijskie | nie | nie, statusu World Games nie znaleźliśmy |
Zawody Shodokan część praktykujących aikido uważa za sprzeczne z duchem aikido.
Sprzęt i koszty
| Aikido | Hapkido | |
|---|---|---|
| Strój | białe keikogi, w wielu szkołach hakama od danu | dobok |
| Broń w treningu | bokken, jo, tanto | danbong (35 cm), kij, długi kij, lina, miecz, nunchaku |
| Ochraniacze | przy zwykłym treningu nie są wspominane | ochraniaczy do sparingu nie znaleźliśmy |
| Względne koszty | niskie | niskie |
Dostępność i organizacje
| Aikido | Hapkido | |
|---|---|---|
| Organizacje | Aikikai (Hombu dojo), IAF, Yoshinkan, Shodokan, Ki Society | Korea Hapkido Federation, World Hapkido Federation, Hapkidowon i inne |
| Uznawanie stopni | w Aikikai obowiązują na całym świecie, między organizacjami nie | zasad uznawania między organizacjami nie znaleźliśmy |
| Sukcesja | doshu z rodziny Ueshiba | doju po Choi Chin-il Chang (1985), sukcesja sporna |
Aikido ma w Aikikai jedno centrum w Tokio. Hapkido po Choi rozpadło się na wiele organizacji, z których powstały też samodzielne style, jak hankido.
Przejście i łączenie
- Dźwignie na nadgarstek i łokieć ze wspólnego korzenia Daito-ryu.
- Doświadczenie z upadkami i rolą partnera przy dźwigni i rzucie.
- Dodać kopnięcia, także obrotowe i w wyskoku.
- Przyzwyczaić się do danbong, liny i innej broni programu.
- Dźwignie i ruch kolisty, który hapkido opisuje zasadą won.
- Upadki nakbeop jako podstawa dla ukemi.
- Atemi zamiast kopnięć, uderzenia głównie jako przygotowanie rzutu.
- Bokken, jo i tanto zamiast broni koreańskiej, techniki w siadzie.
Po lewej przejście z aikido do hapkido, po prawej z hapkido do aikido.
Filozofia
- Masakatsu agatsu katsuhayabi: celem jest przezwyciężenie samego siebie, nie pielęgnowanie przemocy.
- Takemusu aiki z późnego okresu w Iwama.
- Ki Society: One Point, Relax Completely, Keep Weight Underside, Extend Ki.
- Hwa: harmonia, odprowadzić siłę przeciwnika zamiast się jej opierać.
- Won: koło, odprowadzać proste ataki ruchem kolistym.
- Yu: płynięcie, unikać brutalnej siły.
- Typowe zajęcia obejmują medytację i ćwiczenia gi.
Formy i terminologia
Aikido uczy się głównie kata w parach, w której uke atakuje, a tori odpowiada, Shodokan ma zestaw Junanahon ze 17 technikami. Formy (hyeong) w hapkido uczą tylko niektóre szkoły. Tradycyjne hapkido według opisu jednej szkoły ich nie miało, a część systemów przejęła je pod wpływem taekwondo.
Kultura treningu
- Hombu dojo w Tokio, na czele doshu z rodziny Ueshiba.
- Program uchi-deshi, życie w dojo.
- Above the Law (1988) ze Stevenem Seagalem, pierwszy amerykański film z aikido w scenach walki.
- Choi Yong-sool tytułowany jako założyciel (changsija) i doju.
- Film Hapkido (1972) z udziałem Angela Mao, Sammo Hung i Ji Han-jae.
- Billy Jack z choreografią Han Bong-soo przybliżył hapkido zachodniej publiczności.
Częste mity
- Choi Yong-sool studiował u Takedy 30 lat: tak opowiadał sam, zapisy Takedy potwierdzają tylko krótszą naukę.
- Choi Yong-sool uczył Ueshibę lub przedstawił go Takedzie: Yoon Dae-hyun, przewodniczący Korea Aikido Federation, uważa to za nieprawdopodobne, Ueshiba studiował u Takedy od 1915 roku.
Co wybrać
Najczęstsze pytania
Czy aikido i hapkido mają tego samego przodka?
Obie wywodzą się z Daito-ryu aiki-jujutsu Sokaku Takedy. Ueshiba studiował u niego od 1915 roku, Choi Yong-sool według własnej opowieści około 30 lat, zapisy Takedy potwierdzają jednak tylko krótszą naukę.
Czym różnią się technicznie?
Hapkido ma liczne kopnięcia, uderzenia ręką i łokciem oraz rzuty ukształtowane przez judo. Aikido opiera się na dźwigniach, rzutach i upadkach, a uderzenia atemi służą głównie do przygotowania rzutu.
Czy w obu się rywalizuje?
Aikido rywalizuje tylko w części szkół, głównie Shodokan i Ki Society, Aikikai nie rywalizuje. Hapkido ma zawody ocenianych pokazów technik, form i samoobrony. Żadne z nich nie jest olimpijskie.