Taijiquan vs. Baguazhang
Krótka odpowiedź
Tai Chi (taijiquan) i baguazhang zalicza się do wewnętrznych chińskich sztuk walki, taijiquan ma udokumentowaną praktykę od przełomu dynastii Ming i Qing w Henanie, baguazhang wywodzi się od Dong Haichuana z XIX wieku. Taijiquan opiera się na powolnych układach i tuishou w parach, baguazhang na chodzeniu po okręgu i ośmiu dłoniach. Taijiquan jest konkurencją taolu IWUF i ma wiele badań randomizowanych, w przypadku baguazhang nie znaleźliśmy ani konkurencji IWUF, ani badania zdrowotnego.
W skrócie
| Taijiquan | Baguazhang | |
|---|---|---|
| Kraj pochodzenia | Chiny | Chiny |
| Powstanie | Wczesna nowożytność (obecna forma) | XIX wiek (obecna forma) |
| Założyciel | Zhang Sanfeng (według tradycji) | Dong Haichuan |
| Kontakt | Lekki kontakt | – |
| Sparing | Lekki kontakt | – |
| Format zawodów | Formy | – |
| Status olimpijski | Nieolimpijska | Nieolimpijska |
| Uznawanie stopni | nieznane | nieznane |
| Broń | Broń opcjonalnie | Broń opcjonalnie |
| Formy | Formy są podstawą | Formy są podstawą |
| Koszty względne | niskie | nieznane |
| Katy i formy w encyklopedii | 11 | 1 |
| Techniki w encyklopedii | 8 | – |
Skale 1–5
Ocenia się typowy trening dorosłego początkującego w zwykłym klubie, z kalibracją dla wszystkich sztuk.
Z czego składa się każda sztuka
Ocena redakcyjna 0–3: ile miejsca dany obszar zajmuje w typowym treningu.
Historia i pokrewieństwo
Tai Chi (taijiquan) i baguazhang zalicza się dziś do wewnętrznych chińskich sztuk walki (neijia). Rozróżnienie na wewnętrzne i zewnętrzne pojawia się po raz pierwszy w epitafium, które Huang Zongxi napisał w 1669 roku dla Wang Zhengnana, a jego syn Huang Baijia w 1676 roku opracował podręcznik Neijia quanfa. Źródła nie twierdzą, że to Huang wprowadził ten termin.
- Taijiquan: dokładne pochodzenie nie jest znane, najlepiej udokumentowana praktyka zaczyna się w czasie przejścia od dynastii Ming do Qing we wsiach Chenjiagou i Zhaobao w Henanie, UNESCO umieszcza powstanie w połowie XVII wieku. Chen Wangting (1580–1660) mógł założyć styl Chen, spór o pochodzenie stylów Chen i Zhaobao pozostaje otwarty.
- Taijiquan w XIX wieku: Yang Luchan uczył się 18 lat u Chen Changxinga, potem nauczał w Yongnianie i w Pekinie. Pojęcie taiji po raz pierwszy publicznie łączy się ze sztuką w wierszu Weng Tonghe o jego pokazie.
- Baguazhang: Dong Haichuan, urodzony w 1797 roku lub 1813, opuścił około 1853 roku Hebei, około 1864 roku przybył do Pekinu, służył w rezydencji księcia Su, a później był urzędnikiem podatkowym. Zmarł w 1882 roku. Roku, w którym zaczął publicznie nauczać, źródła nie podają.
- Baguazhang po Dongu: gałęzie uczniów Yin Fu, Cheng Tinghua, Liang Zhenpu i Gao Yisheng. Cheng Tinghua (1848–1900) zginął podczas powstania bokserów, zastrzelili go niemieccy żołnierze.
- Taijiquan w XX wieku: Tang Hao w 1932 roku badał rodzinne zapisy w Chenjiagou, a jego książka podważyła mit o Zhang Sanfengu jako twórcy sztuki.
UNESCO umieściło taijiquan w 2020 roku na Reprezentatywną listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości. Na państwową listę niematerialnego dziedzictwa ChRL trafiło w 2006 roku taijiquan stylu Chen, a w 2008 roku baguazhang, pozycja nr 797 za prowincję Hebei, którą w 2011 roku rozszerzyła pekińska gałąź z dzielnicy Xicheng.
Technika
- Powolne płynne układy, w stylu Chen na przemian powolne i szybkie ruchy, nawijanie jedwabiu i wybuchy siły (fajin).
- Tuishou: praca w parze z ośmioma bramami, za podstawowe uważa się peng, lu, ji i an.
- Chodzenie po okręgu w niskich postawach przodem do środka z regularnymi zmianami kierunku, okrąg dla początkujących ma średnicę około 1,8–3,7 m.
- Uderzenia, kopnięcia, dźwignie i rzuty z unikową okrężną pracą nóg, wśród dłoni na przykład dłoń przebijająca i uderzająca.
- Charakter gałęzi: Cheng nacisk dłoni, walka z bliska i dźwignie, Yin przebijanie dłońmi.
Okrąg jest w baguazhangu podstawą ruchu we wszystkich formach, a opis techniki wspomina także obchodzenie przeciwnika na plecy. Taijiquan opiera się na układach, a kontakt z partnerem ćwiczy w tuishou.
Trening
| Tai Chi | Baguazhang | |
|---|---|---|
| Podstawa ćwiczeń | układy, w stylu Chen często poprzedzone staniem zhan zhuang i qigong nawijania jedwabiu | chodzenie po okręgu w niskich postawach |
| Praca w parze | tuishou | opisu ćwiczeń w parach nie znaleźliśmy |
| Broń | w stylu Chen potrząsanie drzewcem lub włócznią, podręczniki opisują włócznię, kij, szeroki i prosty miecz | sierpowate jelenie noże, duży miecz bagua i szeroki miecz bagua, kij, włócznia |
| Budowa lekcji | nie znaleźliśmy | nie znaleźliśmy |
Badania nad taijiquan korzystały z programu dwa razy w tygodniu po 60 minut przez 24 tygodnie, są to jednak protokoły badawcze. Częstotliwości treningu baguazhang nie znaleźliśmy.
Postępy i stopnie
| Tai Chi | Baguazhang | |
|---|---|---|
| Stopnie | nie udokumentowaliśmy | nie udokumentowaliśmy |
| Postęp w treści | w stylu Chen pierwsza forma Yilu, potem druga forma Erlu, szybsza i bardziej wybuchowa | według państwowej listy z Hebei początkujący zaczynają od chodzenia w błocie (nibu), jednolitej kolejności dalszej treści nie znaleźliśmy |
| Układy standaryzowane | 24 (1956), 48 (1976), 42 (1989) na zawody | układów standaryzowanych nie znaleźliśmy, pekińska państwowa lista wymienia Stare osiem dłoni i Sześćdziesiąt cztery dłonie |
Systemu stopni nie udało nam się udokumentować w żadnej z tych dwóch sztuk. Postęp można więc opisać tylko treścią układów, a ta jest w baguazhang opisana słabiej niż w stylu Chen.
Obciążenie i ryzyko
- Wang i wsp. (BMJ 2018, 226 osób z fibromialgią): 12 zdarzeń niepożądanych związanych z interwencją, z tego 8 w taijiquan, w większości lekkie dolegliwości układu ruchu.
- Li i wsp. (NEJM 2012, 195 osób z chorobą Parkinsona): żadnego poważnego zdarzenia niepożądanego, drobne zdarzenia we wszystkich trzech grupach.
- NCCIH o przeglądzie Cui i wsp. (2019, 24 badania, 1 794 uczestników): żadnego poważnego zdarzenia przypisanego taijiquan.
- Nie znaleźliśmy badania urazów ani zdarzeń niepożądanych z liczbami.
- Nie znaleźliśmy badania obciążenia kolan i bioder przy chodzeniu po okręgu w niskich postawach.
Dla kogo
| Tai Chi | Baguazhang | |
|---|---|---|
| Starszy wiek w badaniach | Li i wsp. (JAMA Intern Med 2018): 670 osób w wieku 70+, średnia 77,7 roku | nie znaleźliśmy |
| Grupy zdrowotne w badaniach | choroba Parkinsona, fibromialgia | nie znaleźliśmy |
| Osoby z obu linii | Sun Lutang, styl Wu (Hao) od 1911 roku | Sun Lutang, od 1891 roku u Cheng Tinghuy |
Dzieci
| Tai Chi | Baguazhang | |
|---|---|---|
| Kursy dla dzieci | rozpowszechnienia ani minimalnego wieku nie znaleźliśmy | nie znaleźliśmy |
| Zawody juniorskie | mistrzostwa świata juniorów w wushu: grupy A, B i C, granic wieku nie znaleźliśmy | osobnej kategorii juniorskiej nie znaleźliśmy |
| Badania u dzieci | nie znaleźliśmy badania z grupą kontrolną | nie znaleźliśmy |
Samoobrona
- Turniejowe tuishou ma kontakt bez uderzeń, szwedzka SWKF w wariancie ze stałym krokiem zabrania uderzeń, kopnięć, rzutów i dźwigni.
- Punkty za wychylenie przeciwnika: uniesienie nogi lub dotknięcie ciałem podłoża.
- Repertuar obejmuje uderzenia, kopnięcia, dźwignie i rzuty.
- Unikowa praca nóg w okręgu i obchodzenie przeciwnika.
Źródła o treningu przeciw pełnemu oporowi ani o poziomie kontaktu w ćwiczeniu samoobrony nie znaleźliśmy w żadnej z tych dwóch sztuk.
Praktyczne zastosowanie
| Tai Chi | Baguazhang | |
|---|---|---|
| Upadki u osób starszych | Cochrane, Sherrington i wsp. 2019: o 20 % mniej osób, które upadną (8 badań, 2 677 uczestników, wysoka pewność), częstość upadków niższa o 19 % przy niskiej pewności | nie znaleźliśmy |
| Seniorzy z ryzykiem upadku | Li i wsp. (JAMA Intern Med 2018, 670 osób w wieku 70+, program Tai Ji Quan: Moving for Better Balance): w ciągu 6 miesięcy 152 upadki wobec 218 w programie multimodalnym i 363 przy rozciąganiu | nie znaleźliśmy |
| Choroba Parkinsona | Li i wsp. (NEJM 2012, 195 osób): większe wychylenie w teście stabilności i 62 upadki wobec 133 i 186 w grupach kontrolnych | nie znaleźliśmy |
| Fibromialgia | Wang i wsp. (BMJ 2018, 226 osób): różnica 5,5 punktu w kwestionariuszu FIQR w porównaniu z treningiem aerobowym | nie znaleźliśmy |
| Choroba zwyrodnieniowa stawów | ACR 2019 zdecydowanie zaleca taijiquan przy chorobie zwyrodnieniowej kolana i biodra | nie znaleźliśmy |
Wszystkie badania dotyczą taijiquan, w przypadku baguazhang nie znaleźliśmy badania z liczbami o zdrowiu, kondycji ani równowadze. O działaniu baguazhang nie można z nich wyciągnąć żadnych wniosków.
Zawody
| Tai Chi | Baguazhang | |
|---|---|---|
| Taolu IWUF | taijiquan i taijijian jako osobne konkurencje, układy 3–4 minuty (przepisy 2019) | w przepisach IWUF taolu 2005 nie ma go wśród konkurencji, układy niestandardowe ocenia się bez składnika trudności |
| Tradycyjne wushu IWUF 2019 | wspólne grupy wiekowe dla wszystkich stylów | nie znaleziono go z nazwy |
| Zawody w parach | tuishou w federacjach krajowych, na przykład szwedzkiej SWKF: 2 × 2 minuty, kategorie wagowe | nie znaleźliśmy |
| Program olimpijski | nie | nie |
Dostępność i organizacje
| Tai Chi | Baguazhang | |
|---|---|---|
| Podział | pięć stylów rodzinnych: Chen, Yang, Wu (Hao), Wu, Sun | gałęzie Yin, Cheng, Liang i Gao, ze stylu Cheng wywodzą się podstyle Sun, Gao i Jiang |
| Nośnik na państwowej liście ChRL | styl Chen, region Chenjiagou w powiecie Wenxian (2006) | Ren Wenzhu, szkoła Wenzhu wuxiao w powiecie Wen’an (2008), od rozszerzenia w 2011 roku także gałąź pekińska z nośnikami Liu Jingru i Sun Zhijun |
| Organizacja nadrzędna | w zawodach taolu IWUF | nie znaleźliśmy |
| Uznawanie stopni | nie znaleźliśmy | nie znaleźliśmy |
Filozofia
- Do tła filozoficznego przywołuje się zdanie Laozi, że miękkie i ustępliwe pokona twarde i mocne.
- Powszechnie przyjmuje się tylko to, że Dong Haichuan w podróżach poznał metody taoistyczne, w tym chodzenie po okręgu.
- Państwowa lista z Hebei opisuje chodzenie po okręgu w lewo jako yangyi, a w prawo jako yinyi, z zasadą ruch jako podstawa, zmiana jako metoda. Filozoficznej wykładni od historyka nie znaleźliśmy.
Styl Chen kultywuje także wybuchy siły i armatnią pięść Erlu.
Formy i terminologia
Taijiquan ma układy rodzinne i układy standaryzowane. Uproszczony układ 24 opracowała w 1956 roku grupa mistrzów pod kierunkiem Li Tianji ze stylu Yang i trwa on około sześciu minut, układ 48 powstał w 1976 roku, a układ 42 w 1989 roku na zawody. Styl Chen naucza Laojia Yilu i Erlu.
Baguazhang opiera się na ośmiu dłoniach. Państwowa lista z Hebei wymienia osiem podstawowych dłoni od danhuanzhang do zhuanshenzhang, lista pekińska Stare osiem dłoni i Sześćdziesiąt cztery dłonie. Według niektórych źródeł Dong Haichuan uczył tylko pierwszych trzech z ośmiu dłoni, a pozostałe zmieniał u każdego ucznia, inne źródła podają, że uczył znacznie więcej.
Częste mity
- Baguazhang przed Dongiem przekazywali z pokolenia na pokolenie taoiści: dowodu z czasów sprzed epoki nowożytnej brak, a wiele opowieści o Dongu i jego uczniach wzięło się z powieści ludowych. Taoistyczni i buddyjscy nauczyciele w górach pozostają tradycją.
- Grupa Wudang oznacza pochodzenie z gór Wudang: w przypadku taijiquan nazwa ma odróżnić sztukę wewnętrzną od zewnętrznych sztuk Shaolin, związek z klasztorami Wudang należy do legendy i literatury pięknej.
Co wybrać
Najczęstsze pytania
Dlaczego taijiquan i baguazhang zalicza się do sztuk wewnętrznych?
Rozróżnienie na wewnętrzne i zewnętrzne pojawia się po raz pierwszy w 1669 roku u Huang Zongxiego. Taijiquan zalicza się w Chinach do grupy Wudang, której nazwa odróżnia sztuki wewnętrzne od zewnętrznych sztuk Shaolin.
Czy baguazhang ma badania zdrowotne takie jak taijiquan?
W przypadku baguazhang nie znaleźliśmy badania z liczbami o zdrowiu, kondycji lub równowadze. W przypadku taijiquan jest ich wiele, na przykład przegląd Cochrane z 2019 roku o upadkach u osób starszych, ich wniosków nie można jednak przenieść na baguazhang.
Czy w baguazhang rywalizuje się według przepisów IWUF?
W przepisach IWUF dla taolu z 2005 roku baguazhang nie ma wśród konkurencji, a w przepisach tradycyjnego wushu z 2019 roku nie znaleźliśmy go z nazwy. Taijiquan i taijijian są w taolu IWUF osobnymi konkurencjami.