Forma zawodnicza 42 ruchów
四十二式太极拳 · Sishi'er shi taijiquan
Dosłownie: „taijiquan w czterdziestu dwóch ruchach“
Inne nazwy: 太极拳竞赛套路, 综合太极拳, 42 Movements Taijiquan, 42-posture tai chi, Taijiquan Competition Form
Sportowa forma taijiquan z 1989 roku: 42 ruchy w czterech częściach na bazie stylu Yang, uzupełnione ruchami stylów Chen, Wu i Sun.
Podstawowe informacje
O kata
Formę 42 ruchów stworzył w 1989 roku instytut badawczy wushu przy chińskim Państwowym Komitecie Kultury Fizycznej i Sportu. Według artykułu na chińskim portalu cntjq.net była potrzebna do zawodów wushu na Igrzyskach Azjatyckich i na pierwszych mistrzostwach świata, gdzie zawodnicy mieli prezentować tę samą, narzuconą formę. W tym samym czasie powstały też formy zawodnicze dla changquan, nanquan i broni. Ruchy są podzielone na cztery części. Podstawą pozostaje styl Yang, z którego pochodzi otwarcie i zakończenie; pomiędzy nimi przeplatają się ruchy innych linii taijiquan. Angielska Wikipedia wymienia cztery style – Chen, Yang, Wu i Sun –, chińska Wikipedia dodaje jeszcze styl Wu (Hao). Nietypowa jest symetria: forma zaczyna się Chwytem za Ogon Ptaka po prawej stronie, a kończy tą samą figurą po lewej, czego według cntjq.net w tradycyjnych formach zwykle się nie robi. Według tego samego artykułu forma wymaga siły i gibkości nóg i nadaje się raczej dla tych, którzy już mają podstawy taijiquan. Angielska Wikipedia dodaje, że rozpowszechniła się też poza zawodami jako ćwiczenie zdrowotne. Regulamin zawodów IWUF zalicza ją do form obowiązkowych.
Kata w poszczególnych stylach
| Styl | Nazwa w stylu | Ruchów | Kiai |
|---|---|---|---|
| Taijiquan | Forma zawodnicza 42 ruchów | 42 | — |
Twórca i historia
Angielska Wikipedia opisuje wstęp: w 1976 roku chiński Państwowy Komitet Kultury Fizycznej i Sportu zlecił Men Huifengowi i Li Deyinowi ułożenie formy łączonej z pozycji czterech głównych stylów, z czego powstała forma 48 ruchów. W 1989 roku skrócono ją do 42 ruchów, by zmieściła się w czasie zawodów i dało się ją oceniać; rok później wushu po raz pierwszy pojawiło się na Igrzyskach Azjatyckich. Na związek z formą 48 ruchów zwraca uwagę też Zhang Haiqing na cntjq.net, według którego przyjęła się dla niej nazwa taijiquan łączone. Chińska Wikipedia nie podaje autorów i pisze o grupie uczniów różnych szkół, którzy nie należeli do rodów założycielskich; forma miała według niej zatrzeć charakter poszczególnych szkół i rodzin.
Różnice między stylami
Zhang Haiqing (cntjq.net) omawia formę ruch po ruchu. Otwieranie i Zamykanie Rąk, Pojedynczy Bicz w prawo i Obrót z Pchnięciem Dłoni mają według niego charakter stylu Sun, w którym tylna noga dochodzi po każdym kroku do przodu. Uderzenie Pięścią spod Osłaniającej Ręki, Dziki Koń Rozgarnia Grzywę i Uniesienie Dłoni na Jednej Nodze pochodzą ze stylu Chen, Tygrys Bity na Jednej Nodze, Skośny Lot i Wycofanie z Przenikającą Dłonią ze stylu Wu. Postawa Siedząca z Chwytem i Uderzeniem czerpie według niego siłę z xingyiquan, a Pchnięcie w Pozycji Jeździeckiej z Wielkim Cofnięciem pochodzi z ćwiczenia w parach tuishou. Skarży się, że nawet medaliści zawodów potrafią z tych stylów wymienić najwyżej Yang i Chen.
Najtrudniejsze miejsce
Według cntjq.net najtrudniejsza jest czwarta część: Wielkie Cofnięcie z Obrotem, Postawa Siedząca z Chwytem i Uderzeniem, Przenikająca Dłoń w Niską Postawę i Krok Naprzód do Siedmiu Gwiazd następują po sobie i obejmują dwa głębokie przysiady, siedzącą postawę xiebu i niską postawę xiashi. Bez systematycznego treningu opanuje je dobrze według artykułu niewielu, bo wymagają siły nóg i gibkości stawów i więzadeł. Zhang Haiqing za najtrudniejszy pojedynczy ruch uważa Uderzenie Pięścią spod Osłaniającej Ręki, zwłaszcza dla kogoś bez podstaw w stylu Chen.
Na zawodach
Regulamin zawodów IWUF z 2024 roku umieszcza formę w artykule 11 wśród form obowiązkowych taijiquan, obok form zawodniczych stylów Chen, Yang, Wu, Wu (Hao) i Sun, i daje na nią pięć do sześciu minut; za przekroczenie lub niedotrzymanie limitu do pięciu sekund odejmuje się 0,1 punktu, do dziesięciu sekund 0,2 punktu i tak dalej. Na 4. mistrzostwach świata w taijiquan w Singapurze w 2024 roku ćwiczono ją w zawodach mistrzowskich w kategoriach 14–17 lat i od 18 lat, a także w zawodach pokazowych.
Klasyfikacja na zawodach
- IWUF (Międzynarodowa Federacja Wushu) – Taijiquan — Układ obowiązkowy ↗
Częste błędy
Wstrzymywanie oddechu w Otwieraniu i Zamykaniu Rąk (kaihe shou): przy otwieraniu należy wdychać, przy zamykaniu wydychać. W Pchnięciu w Pozycji Jeździeckiej (mabu kao) przeniesienie ciężaru w wypad lub pełną pozycję jeździecką, choć powinien zostać na prawej nodze. W Wielkim Cofnięciu z Obrotem (zhuanshen dalü) prawy łokieć dociśnięty aż do lewej strony klatki piersiowej, przez co ćwiczący traci równowagę.
Kluczowa wskazówka
W Uderzeniu Pięścią spod Osłaniającej Ręki (yanshou gongchui), najtrudniejszym miejscu, ciało najpierw się skręca i ładuje; dopiero potem pięść wystrzeliwuje w pozycji jeździeckiej ze śrubowym obrotem, siła z bioder.
Techniki w kata
Pokrewne katy
- Wywodzi się z: Forma 48 ruchów