Chen Laojia Yilu (stara rama, pierwsza droga)
老架一路 · lǎojià yī lù
Dosłownie: „stara rama, pierwsza droga“
Wymowa: [lao-dzia i-lu]
Inne nazwy: Lao Jia Yi Lu, 陳氏太極拳老架一路
Pierwsza forma starej ramy taijiquan stylu Chen, 74 ruchy według angielskiej Wikipedii. Przeważa w niej miękkość i zwijanie, przerywane tupnięciami i wyładowaniami fajin.
Podstawowe informacje
O kata
Laojia Yilu (老架一路) to pierwsza forma starej ramy taijiquan stylu Chen: laojia znaczy stara rama, yilu pierwsza droga. Według angielskiej Wikipedii jest to w Chenjiagou forma podstawowa, uczona zawsze jako pierwsza, a jej tamtejszy wykaz podaje 74 pozycje. Nauczyciele jednak dzielą formę różnie, więc inne wykazy mają o kilka pozycji więcej lub mniej. Chińska Wikipedia pisze o pierwszej drodze, że przeważa w niej miękkość i że osią całej formy jest zwijanie. David Gaffney dodaje, że to właśnie wolniejsze tempo pozwala pilnować precyzji pozycji, równowagi w ruchu i siły nóg. Płynne odcinki mimo to przerywają wyładowania fajin. Czterokrotnie powtarza się Jingang daodui, strażnik Buddy tłucze w moździerzu, zakończone tupnięciem; forma zawiera też kopnięcie w wyskoku ti erqi i niskie pozycje die cha i que di long. Według angielskiej i chińskiej Wikipedii formę wraz z drugą drogą, pięścią armatnią, ułożył Chen Changxing, 14. pokolenie rodu Chen, z rutyn, które ród przypisuje Chen Wangtingowi. Uczył się od niego Yang Luchan, z którego nauczania powstał styl yang.
Kata w poszczególnych stylach
| Styl | Nazwa w stylu | Ruchów | Kiai |
|---|---|---|---|
| Chen Taijiquan | Chen Laojia Yilu (stara rama, pierwsza droga) | 74 | — |
Twórca i historia
Chen Wangting, przywódca dziewiątego pokolenia rodu, ułożył starszy trening wioski w siedem rutyn, według angielskiej Wikipedii. Opis filmu instruktażowego Chen Xiaowanga (egreenway.com) wymienia jako wzory laojia jego piątą rutynę, pierwszą pięść armatnią i pierwszą część długiej pięści o 108 ruchach; Wang Haijun mówi o syntezie pięciu wczesnych rutyn. Chińska Wikipedia podaje dla Chen Changxinga lata 1771–1853. Poza obszarem wioski styl Chen uczono, według angielskiej Wikipedii, dopiero od 1928 roku, gdy do Pekinu, wówczas Beipingu, odjechał Chen Zhaopei, a po nim jego stryj Chen Fake. Starą ramę w wersji Chen Fakego według chińskiej Wikipedii do dziś przekazują tajwańskie linie jego uczniów, na przykład Pan Yongzhoua.
Różnice między stylami
Z laojia wywodzi się nowa rama, xinjia: według chińskiej Wikipedii ułożył ją Chen Fake, a jej kształt ustalił jego syn Chen Zhaokui. Angielska Wikipedia liczy w pierwszej drodze xinjia 83 ruchy i widzi główną różnicę w małych kręgach, w których widać obrót nadgarstka i składanie klatki piersiowej i pasa. Liczba pozycji laojia różni się też między nauczycielami zależnie od tego, jak dzielą formę: Wang Haijun podaje wykazy od 72 do 76 pozycji, Ken Gullette i Master Gohring liczą 75. Jou Tsung Hwa w książce The Tao of Tai-Chi Chuan (1980) wylicza dla starej ramy 83 ruchy.
Co trzeba umieć wcześniej
Druga droga laojia, pięść armatnia (paochui), przychodzi, według angielskiej Wikipedii, dopiero gdy ćwiczący opanuje pierwszą drogę. Chińska Wikipedia nazywa więc pierwszą drogę formą podstawową i ćwiczebną i pisze, że dopiero rozluźnienie zdobyte w niej pozwala w drugiej drodze w pełni rozwinąć sprężyste wyładowania. Według Davida Gaffneya trening formy jest też podstawą, na której opierają się umiejętności pchania rąk, tuishou. Wang Haijun podaje, że wielcy mistrzowie stylu podobno ćwiczyli ją nawet dwadzieścia razy dziennie.
Pokrewne katy
- Następna: Chen Laojia Erlu (pięść armatnia)
- Dała początek: Chen Xinjia Yilu (nowa rama, pierwsza droga)