Słownik pojęć
Pełny słownik terminologii sztuk walki
Krótka cicha medytacja w seiza na początku i na końcu treningu, dosłownie „ciche rozmyślanie”. Kończy ją komenda mokuso yame.
JaponiaŚwięta opaska ze sznura, którą zawodnik muay thai nosi podczas wai kru i ram muay. Przed walką trener mu ją zdejmuje.
TajlandiaTyp zawodnika muay thai, który wygrywa techniką, wyczuciem czasu i pracą z dystansem. Jako przykład podaje się Samart Payakaroon lub Saenchai.
Typ zawodnika muay thai, który wygrywa kolanami i klinczem. Cały czas naciska, skraca dystans i w klinczu atakuje tułów kolanami.
Typ zawodnika muay thai, który wygrywa głównie pięściami. Kombinacje pięściami uzupełnia kopnięciami w uda.
Drewniany manekin, przyrząd treningowy głównie we wing chun. Ma trzy ramiona i jedną nogę, ćwiczy się na nim bloki, uderzenia i pracę nóg.
ChinyStan umysłu, który nie przywiązuje się do myśli ani emocji, więc reaguje spontanicznie. Pojęcie pochodzi z zen, do szermierki wprowadził je mnich Takuan.
Zbiorcza nazwa wszystkich rzutów w judo i jujutsu. Kodokan wymienia ich 68 i dzieli na rzuty w staniu oraz rzuty z poświęceniem własnej równowagi.
Tajskie określenie zawodnika w muay thai lub boksie. Zawodniczkę określa się jako nak muay ying.
Podział chińskich sztuk walki na style wewnętrzne (taijiquan, baguazhang, xingyiquan) i zewnętrzne, na przykład szaolińskie. Granica jest raczej tradycyjna niż ścisła.
Przyrząd hojo undo: ceramiczne naczynia z piaskiem, trzymane palcami za brzeg szyjki. Wzmacniają chwyt, ramiona, barki, plecy i nogi.
Pas stroju treningowego, który trzyma kurtkę i kolorem wskazuje stopień. Wiąże się go węzłem koma-musubi, podobnym do węzła płaskiego.
Grupa technik judo, którymi przeciwnika trzyma się na plecach w parterze. Dwadzieścia sekund nieprzerwanego trzymania oznacza w zawodach ippon.
Okrzyk, który w Kyokushin, części karate, i w BJJ zastępuje zarówno pozdrowienie, jak i odpowiedź „rozumiem”. Znaki 押忍 oznaczają pchać i wytrzymać.
Brazylijski tamburyn z blaszkami wokół obwodu. W roda capoeiry uzupełnia berimbau oraz atabaque.
BrazyliaIndonezyjskie i malajskie określenie mistrza pencak silat, w mowie potocznej także bohatera lub wojownika.
IndonezjaOpaska z materiału zawiązana na ramieniu zawodnika muay thai dla szczęścia i ochrony. W odróżnieniu od mongkhonu zostaje na ramieniu także podczas walki.
Chiński termin oznaczający energię życiową, oddech i witalność. Po japońsku ki, po koreańsku gi. W sztukach wewnętrznych kultywowanie qi jest głównym celem ćwiczeń.
Rytualny taniec przed walką muay thai, następujący po wai kru. Ruchy różnią się zależnie od obozu i nauczyciela.
Swobodne ćwiczenie w judo, aikido, jujutsu i niektórych stylach karate. Partnerzy próbują technik przeciw prawdziwemu oporowi, ale bez celu wygrania.
Przylegający elastyczny T-shirt do grapplingu bez kimona, BJJ no-gi i MMA. Chroni skórę przed otarciami i nie da się go chwycić.
Stany ZjednoczoneUkłon i ogólnie szacunek w japońskich sztukach walki. Kłania się na stojąco (ritsurei) i na klęcząco (zarei) przy wejściu do dojo, partnerowi i nauczycielowi.
Zbiór zasad dobrego zachowania, dosłownie „prawo szacunku”. W sztukach walki reguluje ukłony, siadanie, ubiór i obchodzenie się z bronią.
Kombinacje w judo: pierwsza technika wywołuje reakcję przeciwnika, którą atakujący od razu wykorzystuje do drugiej. Odpowiednikiem są przeciwchwyty kaeshi-waza.
Zasada krav magi: obrona i kontratak następują bez przerwy, dopóki napastnik nie zostanie unieszkodliwiony lub nie można bezpiecznie odejść.
IzraelKrąg graczy i muzyków, w którym gra się w capoeirę. Muzyka, śpiew i klaskanie wyznaczają rytm i charakter gry.
Po japońsku „nurt”, w znaczeniu szkoła lub styl. Przyrostek nazw stylów i dawnych szkół: Goju-ryu, Wado-ryu, Katori Shinto-ryu.
Koreański tytuł instruktora sztuk walki. Grzecznie zwraca się do niego sabeomnim. Zapisywany tymi samymi znakami co japońskie shihan.
Korea PołudniowaSzybka, chaotyczna wymiana w walce w parterze, w której nikt nie ma kontroli, a obaj próbują zająć lepszą pozycję.
Powierzchnia uderzeniowa pięści w karate: knykcie palca wskazującego i środkowego. Dosłownie „właściwa pięść”, podstawa prostych uderzeń zuki.
Formalny japoński klęk na piętach, dosłownie „właściwe siedzenie”. W dojo kłania się w nim, medytuje i ćwiczy iaido oraz część aikido.
Trafienie przeciwnika w chwili, gdy zaczyna atakować. Jeden z trzech sposobów przejęcia inicjatywy, których dokładna interpretacja różni się między szkołami.
Starszy kolega w dojo, szkole lub firmie, który zaczął wcześniej. Wobec młodszych kohai ma obowiązek pomagać i doradzać, a oni okazują mu szacunek.
Japońskie zwrócenie się do nauczyciela, dosłownie „ten, kto urodził się wcześniej”. W dojo przysługuje prowadzącemu trening, w Japonii także lekarzowi czy adwokatowi.
Ćwiczenie w próżni przeciwko wyimaginowanemu przeciwnikowi. Bokser lub zawodnik łączy ciosy, kopnięcia, uniki i pracę nóg bez partnera i bez przyborów.
Walka zawodnicza w japońskich sztukach walki, dosłownie „wzajemne sprawdzanie”. W przeciwieństwie do randori ma sędziego, zasady i zwycięzcę.
Honorowy tytuł wysoko postawionego nauczyciela. Dosłownie „wzorowy nauczyciel”. Kto i na jakich warunkach go otrzymuje, każda organizacja ustala inaczej.
Przygotowanie zapaśników sumo przed walką. Wielokrotnie stają naprzeciw siebie w przysiadzie, patrzą sobie w oczy i rzucają sól, aż upłynie czas.
Techniki duszenia w judo i jujutsu. Kodokan wymienia ich dwanaście, a w zawodach kończą się ippon, gdy przeciwnik się podda lub straci przytomność.
Trójca umysł, technika, ciało. Wyraża ideał, by rozwijać wszystkie trzy składniki jednakowo, bo żaden sam nie wystarcza.
Pierwszy stopień mistrzowski, dosłownie „stopień początkowy”. W 1883 roku Kano Jigoro przyznał go jako pierwszy w sztukach walki dwóm uczniom.
„Umysł początkującego”: otwartość i gotowość do nauki, które ćwiczący ma zachować także jako mistrz. Pojęcie pochodzi z zen.
Rzuty i obalenia jako jedna z czterech umiejętności chińskich sztuk walki: kopnięcia, uderzenia, rzuty i dźwignie. Samodzielnie rozwinęły się w zapasach shuai jiao.
Długotrwały, ciężki trening, w którym ćwiczący doskonali się fizycznie i duchowo. Słowo pochodzi z buddyzmu, gdzie oznacza praktykę ascetyczną.
Krawędź otwartej dłoni od strony małego palca, dosłownie „miecz ręki”. W karate służy do cięć shuto-uchi i do bloków shuto-uke.
Zwrot do nauczyciela w chińskich sztukach walki. Po kantońsku sifu, po mandaryńsku shifu. Znaki 師父 oznaczają „nauczyciel ojciec”.
Zwrot do nauczyciela własnego mistrza, dosłownie „mistrz dziadek”. Należy do rodzinnej hierarchii chińskich szkół sztuk walki.
Zwroty do starszego (sihing) i młodszego (sidai) kolegi szkolnego tego samego mistrza. Decyduje czas wstąpienia do szkoły, nie wiek. Odpowiednik japońskich senpai i kohai.
Rytmiczne ćwiczenia z dwoma kijami w filipińskich sztukach walki. Uderzenia przeplatają się jak pasy w tkanej macie.
FilipinyZasada ruchu taekwondo ITF: środek ciężkości podczas kroku najpierw się unosi, a potem opada w technikę. Tor ciała przypomina sinusoidę.