Słownik pojęć
Pełny słownik terminologii sztuk walki
Głowa tradycyjnej japońskiej szkoły, w której przywództwo zwykle się dziedziczy. Decyduje o nauczaniu szkoły i o nadawaniu najwyższych certyfikatów.
JaponiaZewnętrzna krawędź stopy, dosłownie „miecz stopy”. Powierzchnia uderzeniowa kopnięcia bocznego yoko-geri, zwłaszcza przebijającego yoko-geri kekomi.
Odwrócona postawa z prawą ręką i prawą nogą z przodu, typowa dla leworęcznych. Postawa praworęcznych nazywa się orthodox.
Stany ZjednoczoneZwycięstwo nad przeciwnikiem dźwignią lub duszeniem, gdy przeciwnik się poddaje. W BJJ, grapplingu i MMA kończy walkę.
Rzuty judo, w których atakujący celowo upada i pociąga przeciwnika za sobą. Kodokan dzieli je na upadek na plecy (5) i na bok (16).
Przewrócenie przeciwnika z dolnej pozycji w guard tak, że zawodnik znajdzie się na górze. W BJJ są za nie dwa punkty według przepisów IBJJF.
BrazyliaJapońskie skarpety z oddzielonym dużym palcem. W sztukach walki nosi się je głównie w kyudo i w niektórych szkołach z bronią, w których nie ćwiczy się boso.
Początkowe starcie w sumo, gdy obaj zapaśnicy jednocześnie ruszają z przysiadu na siebie. Często rozstrzyga całą walkę.
Ruch całego ciała, którym wojownik wychodzi z linii ataku do korzystnej pozycji. Łączy pracę nóg z obrotem bioder.
Sprowadzenie przeciwnika ze stania na ziemię tak, że atakujący kończy na górze. Należą tu obalenia za nogi i rzuty.
Odklepanie: sygnał, którym zawodnik poddaje się przy dźwigni lub duszeniu. Klepie ręką przeciwnika lub matę, ewentualnie poddaje się słowem.
Tradycyjna japońska mata podłogowa ze słomy ryżowej i sitowia. W dojo tak nazywa się też dzisiejsze piankowe maty, na których się ćwiczy i rywalizuje.
Po japońsku ręka. Jako podstawa słowa występuje w nazwie karate i w określeniach te-waza czy tegatana. Na Okinawie tak nazywano też miejscową sztukę walki.
Tajskie słowo oznaczające kopnięcie. W muay thai to głównie łukowe kopnięcie goleniem z pełnym obrotem bioder na nogę, tułów lub głowę.
TajlandiaGrupa rzutów judo, w których rzut niosą głównie ramiona i barki. Kodokan zalicza do niej 16 technik, wśród nich seoi-nage i tai-otoshi.
Obrót ciała w miejscu, dzięki któremu obrońca zespala się z kierunkiem ataku i prowadzi go dalej. Razem z irimi stanowi podstawę ruchu w aikido.
Dolna strona zaciśniętej pięści od strony małego palca, dosłownie „żelazny młot”. W karate uderza się nią z góry lub z boku jak młotem.
Ćwiczący, który w parze wykonuje technikę, dosłownie „ten, kto bierze”. Jego partner, który technikę przyjmuje, nazywa się uke.
Przyrząd hojo undo: pęk bambusowych prętów związany u góry i na dole lub pośrodku. Wbija się w niego palce, hartując ich końcówki.
Jelec japońskiego miecza między klingą a rękojeścią. Chroni dłoń i równoważy miecz. Zdobione tsuba są odrębną sztuką kolekcjonerską.
Rękojeść japońskiego miecza. W katanie jest obciągnięta skórą płaszczki i owinięta taśmą poprawiającą chwyt. Rękojeść ma też miecz treningowy shinai.
Druga i trzecia faza rzutu w judo: tsukuri to wejście w pozycję, kake samo wykonanie. Poprzedza je wychylenie przeciwnika, kuzushi.
Ćwiczenie w parach w taijiquanie i innych stylach wewnętrznych. W kontakcie rąk ćwiczący starają się wytrącić drugiego z równowagi i wrażliwie zneutralizować jego nacisk.
ChinyWielokrotne ćwiczenie wejścia w rzut bez jego dokończenia, podstawowa metoda treningowa judo. W kendo ten sam termin oznacza ćwiczenie uderzeń.
Ćwiczący, który w parze atakuje i przyjmuje technikę, dosłownie „ten, kto przyjmuje”. Musi umieć bezpiecznie upadać, ukemi.
Grupa bloków w karate, dosłownie „techniki przyjmujące”. Należą do niej age-uke, soto-uke, uchi-uke i gedan-barai, które nie ma słowa uke w nazwie.
Sztuka bezpiecznego padania, dosłownie „przyjmujące ciało”. W judo, aikido i jujutsu to pierwsza umiejętność, jakiej uczy się początkujący.
Grzbiet zaciśniętej pięści, dosłownie „odwrócona pięść”. W karate prowadzi się nim smagające uderzenie uraken-uchi, zwykle w twarz lub skroń.
Kurtka stroju treningowego keikogi. Zakłada się ją lewą połą na prawą, a podtrzymuje pas obi. W judo jest z ciężkiej tkaniny, by wytrzymała chwyty.
Trzy pojęcia czasowe szermierki niemieckiej: kto ma inicjatywę (Vor), kto reaguje (Nach) i chwila, w której można inicjatywę zdobyć (Indes).
NiemcyTajskie powitanie ze złączonymi dłońmi i lekkim skłonem głowy. W muay thai zawodnik wita tak trenera, rywala i widzów.
Rytuał przed walką w muay thai, w którym zawodnik oddaje szacunek nauczycielom, rodzicom i przodkom. Po nim następuje taniec ram muay.
Po japońsku „technika”, umiejętność. W złożeniach oznacza grupy technik: nage-waza, katame-waza, ashi-waza, uke-waza.
Druga najwyższa ocena w judo i karate, dosłownie „technika jest tu”. W judo dwa waza-ari dają ippon, w karate WKF to dwa punkty.
Chińska moralność bojowa, dosłownie „cnota bojowa”. Zbiór zasad, których mają przestrzegać mistrz i uczeń, aby nie nadużyć sztuki walki.
Chińska szkoła i sala treningowa sztuk walki, dosłownie „sala bojowa”. Po kantońsku mo gun, po angielsku często kwoon. Odpowiednik japońskiego dojo.
Komenda „przestańcie” w japońskich sztukach walki. W karate sędzia przerywa nią walkę, w dojo trener kończy ćwiczenie.
Najwyższa ranga w zawodowym sumo. Yokozuna nie może zostać zdegradowany, ale przy słabych wynikach oczekuje się, że odejdzie.
Czujność trwająca także po zakończeniu techniki, dosłownie „pozostający umysł”. W kendo jest warunkiem uznania trafienia za ippon.
Strój zapaszników mongolskich zapasów bökh: krótka kamizelka z rękawami i odsłoniętą klatką piersiową (zodog) oraz obcisłe krótkie spodnie (shuudag).
MongoliaSpodnie stroju treningowego keikogi. Słowo trafiło do japońskiego z francuskiego jupon, dlatego pisze się je katakaną jak obce.