Nage-waza
投げ技
Zbiorcza nazwa wszystkich rzutów w judo i jujutsu. Kodokan wymienia ich 68 i dzieli na rzuty w staniu oraz rzuty z poświęceniem własnej równowagi.
Podstawowe informacje
Budowa słowa
Definicja
Nage-waza (投げ技) znaczy „techniki rzutu”: nage od czasownika nageru, rzucać, i waza, technika. W judo tworzy wraz z katame-waza, technikami unieruchomienia, rdzeń nauczania i zawodów. Od 1 kwietnia 2017 Kodokan wymienia 68 rzutów. Dzielą się na tachi-waza, rzuty ze stania, i sutemi-waza, rzuty, w których atakujący celowo upada. Tachi-waza dzieli się dalej według tego, czym rzut jest głównie wykonywany: rękami (te-waza, 16 technik), biodrami (koshi-waza, 10) i nogami (ashi-waza, 21). Sutemi-waza ma dwie grupy: ma-sutemi-waza, w których atakujący upada na plecy (5), i yoko-sutemi-waza, w których upada na bok (16).
W praktyce
Rzutów uczy się w dojo stopniowo: najpierw bezpiecznego padania, ukemi, potem wejść w rzut bez jego dokończenia (uchikomi), na końcu całego rzutu na partnerze, który umie padać. Kodokan uporządkował rzuty do nauki w pięć grup, gokyo no waza. Dwa rzuty z oficjalnej listy są w zawodach zakazane: kani-basami i kawazu-gake. Każdy rzut składa się z trzech faz: kuzushi, tsukuri i kake.
Powiązania z innymi pojęciami
Pojęcie nadrzędne
Pojęcia podrzędne
Grupa rzutów judo, w których rzut niosą głównie ramiona i barki. Kodokan zalicza do niej 16 technik, wśród nich seoi-nage i tai-otoshi.
Koshi-waza腰技Grupa rzutów judo, w których biodra atakującego służą jako oparcie i oś rzutu. Kodokan zalicza do niej dziesięć technik, na przykład o-goshi.
Ashi-waza足技Najliczniejsza grupa rzutów judo: rzuty, podcięcia i zamiatanie nóg. Kodokan zalicza do niej 21 technik, od de-ashi-harai do uchi-mata.
Sutemi-waza捨て身技Rzuty judo, w których atakujący celowo upada i pociąga przeciwnika za sobą. Kodokan dzieli je na upadek na plecy (5) i na bok (16).
Odpowiednik w innej sztuce
Zobacz też
Kombinacje w judo: pierwsza technika wywołuje reakcję przeciwnika, którą atakujący od razu wykorzystuje do drugiej. Odpowiednikiem są przeciwchwyty kaeshi-waza.
Kumikata組み方Sposób chwytania przeciwnika w judo i walka o korzystny chwyt. Kto panuje nad chwytem, wyznacza kierunek wytrącenia z równowagi, a więc i to, jaki rzut da się wykonać.
Ukemi受身Sztuka bezpiecznego padania, dosłownie „przyjmujące ciało”. W judo, aikido i jujutsu to pierwsza umiejętność, jakiej uczy się początkujący.
Tsukuri i kake作り / 掛けDruga i trzecia faza rzutu w judo: tsukuri to wejście w pozycję, kake samo wykonanie. Poprzedza je wychylenie przeciwnika, kuzushi.
Kuzushi崩しNaruszenie równowagi przeciwnika. W judo pierwsza z trzech faz rzutu, bez której rzut opiera się tylko na brutalnej sile i często się nie udaje.
Uchikomi打ち込みWielokrotne ćwiczenie wejścia w rzut bez jego dokończenia, podstawowa metoda treningowa judo. W kendo ten sam termin oznacza ćwiczenie uderzeń.