Kuzushi
崩し
Naruszenie równowagi przeciwnika. W judo pierwsza z trzech faz rzutu, bez której rzut opiera się tylko na brutalnej sile i często się nie udaje.
Podstawowe informacje
Budowa słowa
Definicja
Kuzushi to japońskie określenie wytrącenia przeciwnika z równowagi. Czasownik kuzusu, od którego pochodzi to słowo, znaczy burzyć, zrywać lub rozbijać. Nie chodzi więc tylko o zachwianie przeciwnika, lecz o odebranie mu zdolności do stabilnego stania i obrony. W judo kuzushi jest pierwszą z trzech faz każdego rzutu: po nim następują tsukuri, wejście w pozycję, i kake, samo wykonanie rzutu. Kano Jigoro, twórca judo, uważał rozbudowane ujęcie kuzushi za jedną z różnic, którymi Kodokan judo odróżniało się od starszych szkół jujutsu. Tę samą zasadę niesie aikido i stosuje się ją także w niektórych stylach karate, na przykład w Goju-ryu, Uechi-ryu i Wado-ryu.
W praktyce
Przeciwnika można wychylić na trzy sposoby: bezpośrednim działaniem, czyli pociągnięciem lub naciskiem na chwyt, sprowokowaniem jego reakcji, gdy broni się przed pierwszą techniką i otwiera się druga, oraz wykorzystaniem jego własnego ruchu, jak w kontrach. Kano Jigoro opisał sześć podstawowych kierunków wychylenia (roppo no kuzushi): do przodu, do tyłu i cztery ukośne. Gdy doda się ruch w prawo i w lewo, powstaje osiem kierunków (happo no kuzushi), jak się dziś w judo naucza. Sam Kano wskazywał, że kierunków jest w rzeczywistości nieskończenie wiele, a podział służy nauce. Właściwy kierunek zawsze wyznacza reakcja partnera. Na tatami kuzushi łatwo rozpoznać: przeciwnik stoi na palcach, na piętach lub na jednej nodze, a rzut wychodzi wtedy niemal bez wysiłku.
Częste błędy i pomyłki
Kuzushi bywa mylone z samym ciągnięciem za kimono. Ciągnięcie jest tylko jednym ze środków, liczy się wynik: przeciwnik, który nie może przenieść ciężaru na obie nogi. Kuzushi nie jest też osobną techniką, lecz zasadą, która poprzedza każdy rzut.
Powiązania z innymi pojęciami
Zobacz też
Sposób chwytania przeciwnika w judo i walka o korzystny chwyt. Kto panuje nad chwytem, wyznacza kierunek wytrącenia z równowagi, a więc i to, jaki rzut da się wykonać.
Nage-waza投げ技Zbiorcza nazwa wszystkich rzutów w judo i jujutsu. Kodokan wymienia ich 68 i dzieli na rzuty w staniu oraz rzuty z poświęceniem własnej równowagi.
Podobne terminy w innych językach i sztukach
- off-balancing — angielski