ImpakuImpaku

Hangetsu

半月 · Hangetsu

Dosłownie: „Połowa księżyca, półksiężyc“

Wymowa: [hangecu]

Inne nazwy: Ban Wol

Shotokanowa kata półksiężyca: ślizgowe, łukowate kroki w pozycji hangetsu dachi, powolne ruchy sterowane oddechem i szybkie serie technik. Pod starszą nazwą Seishan.

Podstawowe informacje

Sztuki walki
Postacie
Rodzaj formyKata
PochodzenieJaponia
Okres powstaniaXIX wiek, XX wiek
CharakterOddech i napięcie, Twarda i miękka

O kata

Hangetsu oznacza półksiężyc, a według materiałów JKA kata otrzymała nazwę od półokrągłych ruchów rąk i nóg. Jej podstawą jest pozycja hangetsu dachi: JKA opisuje ją jako nieco węższą niż zenkutsu dachi, z obiema stopami i kolanami skierowanymi do wewnątrz. Angielska Wikipedia określa ją jako shotokanowy odpowiednik pozycji sanchin dachi, dłuższą, lecz o tym samym napięciu i wewnętrznej rotacji kolan. Dla całej kata typowe jest ślizganie stóp po łuku. Materiał JKA liczy 41 ruchów, około minuty ćwiczenia i dwa okrzyki kiai; karatevancouver.ca podaje 32 ruchy, a różnicę przypisujemy sposobowi liczenia. Według JKA w kata przeplatają się techniki szybkie i wolne, a ruchy rąk i nóg są sterowane oddechem. Wikipedia opisuje pierwszą część jako powolną, z silnym oddechem i naciskiem na hara, drugą jako dynamiczną, z seriami uderzeń pięścią i kopnięciami mae geri. Według angielskiej Wikipedii Gichin Funakoshi włączył Hangetsu do programu Shotokanu w miejsce kata Sanchin, ponieważ obie opierają się na tej samej zasadzie ściągania i rozprężania. Na liście WUKF z 2024 roku Hangetsu należy w Shotokanie do kata sentei.

Kata w poszczególnych stylach

StylNazwa w styluRuchówKiai
ShotokanHangetsu412

Znaczenie nazwy

Han oznacza połowę, a getsu księżyc, także w znaczeniu miesiąca kalendarzowego, jak podaje karatevancouver.ca; dlatego angielska Wikipedia tłumaczy nazwę zarówno jako „półksiężyc”, jak i „pół miesiąca”, wiążąc ją z pozycją i półokrągłymi krokami. Starsza nazwa Seisan lub Seishan (十三) oznacza trzynaście. Interpretacje takie jak „13 rąk” czy „13 kroków” według Wikipedii nie mają oparcia historycznego. Historyoffighting.com wspomina teorię, według której liczba wiąże się z trzynastodniowymi odstępami cyklu księżyca; nie udało nam się znaleźć na to potwierdzenia.

Twórca i historia

Historyoffighting.com określa Hangetsu jako być może najstarszą kata karate: na Okinawę trafiła przez szkołę Naha-te, lecz jej pochodzenie jest nieznane. Jedna teoria wywodzi ją z chińskiego tańca ludowego o przypływach i odpływach, druga z formy Four Gate Hands, praktykowanej do dziś w stylu południowej modliszki. Wikipedia łączy Seisan z białym żurawiem z Yong Chun w prowincji Fujian i dodaje, że ten związek jest całkowicie niepotwierdzony. Według Wikipedii Gichin Funakoshi uczył się u Sokona Matsumury, Kodatsu Ihy i Seisho Aragakiego, którzy wszyscy znali jakąś wersję Seisan. Co do tego, kto przemianował kata, źródła są rozbieżne. Themartialway.com.au i kenseikancanada.org przypisują nazwę Hangetsu Funakoshiemu. Historyoffighting.com zwraca uwagę, że w jego książce Ryukyu Kenpo Karate z 1922 roku kata figuruje jeszcze pod nazwą Seishan, podczas gdy inne kata noszą już nowe nazwy.

Różnice między stylami

Wiele stylów ćwiczy Seisan pod własnymi nazwami. Według angielskiej Wikipedii wersja Uechi-ryu opiera się na postawie sanchin dachi i technikach kolanem, wersja Goju-ryu jest bardziej złożona i skupiona na walce z bliska, a wersje Shorin-ryu, wywodzące się od Sokona Matsumury, używają postawy shiko dachi. Na liście WUKF z 2024 roku Seisan znajduje się w Goju-ryu wśród kat sentei, w Shito-ryu i Shorin-ryu wśród tokui, a Seishan w Wado-ryu wśród tokui. Koreańskie Tang Soo Do ćwiczy tę katę pod nazwą Sei-Shan lub Ban Wol, co jest koreańskim tłumaczeniem słowa hangetsu. GKR Karate uczy hangetsu dachi mniej więcej o stopę dłuższej niż sanchin dachi, z biodrami skręconymi o 45 stopni i około 60% ciężaru na przedniej nodze.

Bunkai – zastosowania

Materiał JKA podaje, że praca nóg w Hangetsu służy do wejścia między nogi przeciwnika i zburzenia jego równowagi. Themartialway.com.au i kenseikancanada.org zgodnie opisują bunkai jako walkę z bliska, w której pozycję hangetsu dachi wykorzystuje się do wejścia między nogi przeciwnika lub wokół nich. GKR Karate widzi w kata unikanie podcięć i wparcie się w przeciwnika blokiem zamiast ciosu; końcową technikę, w której ręce tworzą półksiężyc, odczytuje jako dźwignię lub złamanie nogi.

Klasyfikacja na zawodach

  • Karate sportowe (WKF) — Oficjalna lista kata · obowiązuje od 1.01.2026 ↗
  • WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Shotokan — Sentei (wybrane) · obowiązuje od 26.04.2024 ↗

Częste błędy

W pozycję hangetsu dachi się nie wpada: przeniesienie ciężaru podczas kroku ma kontrolować napięcie mięśni, a nie samo przesunięcie środka ciężkości.

Kluczowa wskazówka

Na końcu każdego ruchu ciało ma zesztywnieć jak beton, a potem się rozluźnić, nie tracąc kształtu pozycji.

Sekwencja technik — Shotokan

Źródło rozpisu: jkakarate.co.uk

  1. #1
  2. #2
  3. #3
  4. #4
  5. #5
  6. #6
  7. #7
  8. #8
  9. #9
  10. #10
  11. #11
    kiai
  12. #12
  13. #13
  14. #14
  15. #15
  16. #16
  17. #17
  18. #18
  19. #19
  20. #20
  21. #21
  22. #22
  23. #23
  24. #24
  25. #25
  26. #26
  27. #27
  28. #28
  29. #29
  30. #30
  31. #31
  32. #32
  33. #33
  34. #34
  35. #35
  36. #36
  37. #37
  38. #38
  39. #39
  40. #40
    kiai
  41. #41

Pokrewne katy

Więcej źródeł na ten temat (12)
  1. jkakarate.co.uk/shared/images/content/bus_57720/pdf/11-Hangetsu.pdf
  2. en.wikipedia.org/wiki/Hangetsu
  3. en.wikipedia.org/wiki/Seisan
  4. en.wikipedia.org/wiki/Hangetsu_dachi
  5. karatevancouver.ca/kata/hangetsu
  6. historyoffighting.com/the-blog/the-history-of-hangetsu
  7. historyoffighting.com/shotokan-kata-history-part-one.php
  8. themartialway.com.au/hangetsu
  9. kenseikancanada.org/uploads/8/2/8/3/82833080/hangetsu.pdf
  10. gkrkarate.com/about-gkr/black-belt-shodan-ho/introduction-to-kata-hang…
  11. shotokankarateonline.com/blog/hangetsu-kata-first-6-moves-in-detail
  12. wukf-karate.org/wp-content/uploads/2024/05/OFFICIAL-WUKF-KATA-LIST-07-AP…