Seishan

Podstawowe informacje

O kata

Według angielskiej Wikipedii Hironori Otsuka w swojej książce z 1977 roku ogłosił tylko dziewięć oficjalnych kata Wado-ryu, a Seishan jest jednym z nich. Przewodnik England Karate-Do Wado-Kai (EKW), według Shingo Ohgamiego, uważa je za bezpośrednie dziedzictwo Seishan Gichina Funakoshiego. Ten, według Wikipedii, przemianował je w Shotokanie na Hangetsu; karatekata.de nie widzi między oboma formami niemal żadnej różnicy poza wykonaniem, w Wado-ryu więcej fragmentów ćwiczy się wolniej. Interpretacja Otsuki, którą EKW przejmuje z angielskiego tłumaczenia jego książki z 1971 roku, dzieli kata na dwie części. Pierwszych szesnaście ruchów to ruchy podstawowe, służące opanowaniu ciała: wykonuje się je w ciszy, z siłą rozłożoną na całe ciało. Od siedemnastego ruchu każda technika ma być szybka, a główna postawa tate seishan dachi się zmienia; dochodzi shiko dachi, krok boczny chidori ashi, kopnięcie yoko geri i kopnięcie mikazuki geri we własną dłoń. EKW liczy 35 ruchów z jednym kiai, przy gyaku zuki w 33. ruchu. Otsuka wraz z Yoshiakim Ajarim włączył Seishan w 1965 roku do pierwszej części filmowego zapisu Wado-ryu. Na liście WUKF z 2024 roku Seishan jest w Wado-ryu kata tokui.

Kata w poszczególnych stylach

Znaczenie nazwy

Znaki 十三 oznaczają trzynaście. Angielska Wikipedia zwraca uwagę, że interpretacje takie jak trzynaście rąk, pięści czy kroków nie mają podstawy historycznej; artykuł o Wado-ryu mimo to tłumaczy nazwę jako „13 rąk” i łączy ją z chińskim wojownikiem, który żył około 1700 roku w pobliżu Shuri. Fightingarts.com nazywa tę teorię o mistrzu imieniem Seishan niepotwierdzonym mitem. Shingo Ohgami (w przewodniku EKW) porównuje wymowę liczby 13 w chińskich dialektach i jako najbliższą podaje fujiańskie „sei-san”; formę Seishan uważa za jej okinawską wymowę. Według badań Akio Kinjo, które cytuje Ohgami, trzynastka jest liczbą silną w fujiańskim boksie białego żurawia.

Twórca i historia

Najstarszy zapis kata podają zarówno przewodnik EKW, jak i fightingarts.com: Seisho Aragaki pokazał je w 1867 roku na powitanie ostatniej chińskiej delegacji sapposhi. Według fightingarts.com Hiroshi Kinjo nie znalazł dowodu, że Seisan przekazywano w liniach z Shuri Sokona Matsumury i Anko Itosu. Ohgami dodaje, że Funakoshi uczył się u Azato Anko i Itosu Anko, ale żaden dokument nie mówi, by Itosu uczył Seishan; formę, którą pokazywał Funakoshi, mógł zmodyfikować Itosu na podstawie wersji Matsumury, albo sam Funakoshi. Podczas wielkiego pokazu Butokukai w Kioto w 1940 roku Wado-ryu zarejestrowało kata jako Seishan, Shotokan jako Hangetsu, Goju-ryu jako Seisan, a Shito-ryu pod obiema nazwami, Seishan i Seisan.

Różnice między stylami

Ohgami dzieli formy kata na cztery typy. Typ Naha-te (Goju-ryu, Shito-ryu) przy uderzeniu pięścią trzyma drugą rękę w bloku soto uke, zaczyna prawą nogą i kończy blokiem mawashi uke; blisko niego jest Ryuei-ryu, ale zaczyna lewą. Typ Uechi ćwiczy się głównie otwartą dłonią. Typ Matsumura kończy się skierowaną w dół dłonią shotei, należy do niego też Seisan z Isshin-ryu. Seishan z Wado zalicza do typu Funakoshi: lewe soto uke i prawe uderzenie proste z odciągniętą lewą ręką, w ruchach oburęcznych przednia ręka wykonuje gedan barai, a tylna soto uke, czego nigdzie indziej nie znajdziemy, a na koniec dwa bloki dłonią. Angielska Wikipedia dodaje, że Shito-ryu ma własną wersję bliską Sanchin.

Bunkai – zastosowania

Według przewodnika EKW Otsuka wykłada parę age uraken i otoshi uraken jako obronę przed dwoma przeciwnikami: grzbietem pięści uderzyć od dołu w nos przeciwnika z przodu, obrócić się do shimata dachi i tą samą pięścią zbić kopiącą nogę przeciwnika z tyłu. Końcowy podwójny shotei jest według niego obroną przed kopnięciem: przez przyciągnięcie lewej nogi i skręcenie bioder w prawo ćwiczący unika i zatrzymuje kopiącą stopę nasadami dłoni. Podwójny ipponken w ósmym ruchu celuje w podbrzusze.

Klasyfikacja na zawodach

• Karate sportowe (WKF) — Oficjalna lista kata · obowiązuje od 1.01.2026 ↗
• WUKF (Światowa Unia Federacji Karate-Do) – Wado-ryu — Tokui (dowolne) · obowiązuje od 26.04.2024 ↗

Pokrewne katy

• Warianty: Matsumura no Seisan
• Wariant kata: Seisan (Goju-ryu)
• Warianty: Hangetsu